شمارهٔ ۸۴ - رسیدن خضر خان بادلدانی، و با او چون بخت خویش با دولت جفت گشتن
چو خوش باشد که یابد تشنه دیر
به گرمای بیابان شربتی سیر
حلاوت گیرد از شیرینیش کام
جگر آسودگی یابد ز آشام
چه خونها خورده باشد دل به صد جوش
که ناگه نوش داروئی کند نوش
خضر خانی کش از دیوان تقدیر
مرادی در زمانی داشت تحریر
چو وقت آمد کزان کامش بود بهر
بکان آن شربتش روزی شد از دهر
گهر سنجی کزین گنجینهٔ در سفت
ز مرد با گهر زینسان کند جفت
که آن آشفته دلداده در بند
ز خورشیدی به ماهی گشته خرسند
چو تنگ آمد ز خوناب درونی
گره زد در درونش اشک خونی
به گوش محرمی کرد این گره باز
که تا در پیش با نور یزدان راز
هران سوزی که در دل داشت مستور
بر آن سوزنده روشن کرد چون نور
به صد دلسوزی آن پروانه زان شمع
روان شد کرده آتشها به دل جمع
شد اندر مجلس بانوی آفاق
برون زد شعلهٔ زان دود عشاق
به زاری گفت کای در پردهٔ شاه
ز نور خود فگنده پرده بر ماه
ز مهر شه بلندت باد پایه
ز ظل ایزدت بر فرق سایه
کجا شاید که با این بخت شاهی
بود فرزندت اندر سینه کاهی؟
تهی دستی بودنی تاجداری
که بر کامی نباشد کامگاری
مکش بهر برادر زاده، فرزند
که آن رسمی، و این جانی است پیوند
اگر چه، رنج خویشان رنج خویش است
ولیکن، نی ز رنج خویش بیش است
در انگشت برادر گر خلد خار
نه چون انگشت خویشت باشد آزار
ز درد، ار چشم خواهر ریش باشد
نه همچون درد چشم خویش باشد
مکن چندان برادر زاده را مهر
که یک سو تابی از فرزند خود چهر
هدف چار است مردان را به یک تیر
اگر زین خسته گردد زن چه تدبیر
چو مردی چار خاتم راست در خورد
به یک خاتم چرا قانع شود مرد؟
خصوصا پادشاهان را که بی گفت
بیاید هم نسب افزون و هم جفت
به خدمت گر قبولی یابد این راز
دری از نیک خواهی کردهام باز
چو آن خونابه قطره قطره در وجودش
چو در و لعل بانو کرد در گوش
دل از یاقوت گوشش سفته تر گشت
دو چشمش همچو گوشش پر گهر گشت
نهانی جست فرمانی ز درگاه
که فرماید قران زهره با ماه
ز قصر لعل فرمان داد در حال
که آرند آن نگار مشتری فال
سبک، فرمان پذیران در دویدند
ز کان لعل گوهر بر کشیدند
رسانیدند با صد عزت و ناز
به رضوان گاه تخت، آن حور طناز
خبر دادند عاشق را نهانی
که کام دل رسید اکنون تو دانی
خضر خان کز چنان کامی خبر یافت
خضر گوئی دوباره چشمه دریافت
لبش پر خنده چشم از گریه تر هم
ز بس شادی شده حیران و در هم
در آن فرحت که شد جان نوش یار
تنش میشد ز جان کهنه پیزار
روان شد چو خیال خویش بیخویش
خیال دوست رهبر کرده در پیش
درون شد چون به خلوت گاه دل جوی
دویده چار گشتش روی در روی
نظرها گرم و جانها در جگر بود
خردها مست و دلها بیخبر بود
چو باز آمد شکیب هر دو لختی
عمل پیوند ش بختی به بختی
شه گم گشته هوش و یافته جان
بخندین خبر تش جانی گروگان
نهفته، با درونی خاصهای چند
نشست و عقد کابین کرد پیوند
ز درج دیده گوهرها برو ریخت
نثار از گریهٔ شادی فرو ریخت
چنان شاهی و هوش از وی شده پاک
چو درویشی که دری یابد از خاک
به شادی با نگار خویش بنشست
شده از دست و زلف دوست بر دست
دو دل رخت هوس در جان درون برد
جدائی از میان زحمت برون برد
فرو خفت از دل آتشهای اندوه
فرود آمد ز جان غمهای چون کوه
مقابل دل بدل آئینه شد باز
ز لب جانها درون سینه شد باز
پریروی از برون آلودهٔ شرم
درون سو شعلهای دوستی گرم
به سوی شاه خود دزدیده میدید
گهی پیدا، گهی پوشیده میدید
رخی اندک به سبزی میل کرده
بهاری از کف خضر آب خورده
روان سرو تر و سبز و جوان هم
ندیده سبزهٔ و آب روان هم
تو گوئی رنگ سبزش گاه دیدن
ز سبزی و تری خواهد چکیدن
همه طاووس هندی سبز وام است
کزان گونه به زیبائی تمام است
تذ روان خراسان نغزسانند
ولی طاوس هندی را چه مانند؟
پس از دیری که حیرت رخت بر بست
هوای دل به عیاری کمر بست
درآمد عاشق شوریده مشتاق
که تنگش در برآرد چون به غلطاق
حریر آبگون کرد از برش دور
چو ابر از آفتاب و حله از حور
در آویخت چون باز شکاری
که آویزد به کبک مرغزاری
گرفت اندر کنار آن سرو گلرنگ
بسان برگ گل در غنچهٔ تنگ
پس از مهر خزانه دور شد پاس
به لؤلؤ سفتن آمد نوک الماس
نمی شد ریسمان را راه در در
که در ناسفته بود و ریسمان پر
چو در شد در شکوفه شاخ گلگون
شکوفه خنده زد با گریهٔ خون
چنان در قفل سیمین شد کلیدش
که شد تا پرهٔ دل ناپدیدش
به هم لعل و عقیقی داشته جفت
عقیق از برمهٔ یاقوت میسفت
به چشمه غنچهٔ نیلوفری تر
به صد حیله همی برد اندرون سر
چو کرد آن جوهری در گرم خیزی
به درج لعل مروارید ریزی
خضر سیراب گشت اندر سیاهی
چکید آب حیات از کام ماهی
چنین بزمی که دل سودای آن داشت
مکرر شد که معنی جای آن داشت
چو آسود از دو جانب شعله را تاب
در آن آسایش آمد هر دو را خواب
از آن پس شان نبود از بخت کاری
بجز هر لحظه بوسی و کناری
ازین، کردن به دزدی سینه تسلیم
وزو، تاراج کردن تودهٔ سیم
از این، بستن برو زلف کره گیر
وز او گردن در آوردن به زنجیر
ازین، ساعد به دست او سپردن
و زو، گل دستهٔ بر دست بردن
ز گاه شام تا صبح شب فروز
شدی در خوش دلی شبهایشان روز
نهاده، چون دو گل، روئی به روئی
نه محرم در میان، جز رنگ و بوئی
بهم پیوسته اندامی به اندام
به آمیزش چو دو می در یکی جام
دو مست شوق با هم کرده سر خوش
نه تشویشی به جز زلف مشوش
چه خوش روزی و فرخ روزگاری
که یابد کام دل یاری ز یاری
گهی لب بر لبی چون قند ساید
به دندان تمنا قند خاید
گهی خسپد به شادی دوش با دوش
بنفشه در برو نسرین در آغوش
کند هر دم نگه بر روی ماهی
که یابد جان نو در هر نگاهی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهی خوشبختی و وصال خضر خان بادلدانی است که در پی سالها انتظار به مراد خود دست مییابد. او پس از تحمل رنجهای فراوان و آشفتگیهای درونی، با عشق و حالتی شگفتانگیز به سمت معشوقش میرود. در این مسیر، از دلتنگی و غم عبور میکند و در نهایت به وصالی شاداب و سرشار از عشق میرسد. این دیدار سرشار از شادی و نشاط است و روزگارشان را به روزهای خوش تبدیل میکند. احساسات عمیق عشق و زیبایی لحظات وصال، تصویر واضحی از خوشبختی و آشتی را به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: وقتی کسی در گرمای بیابان مدت طولانی تشنه بماند، خوشحال میشود وقتی که بعد از مدت انتظار آبی سرد و سیرابکننده نصیبش شود.
هوش مصنوعی: دل از شیرینی آن نوشیدنی لذت میبرد و به آرامش میرسد.
هوش مصنوعی: دل به شدت دچار درد و رنج شده و به خاطر سوز و گدازهایش شاید به جانهای زیادی از دیگران آسیب رسانده؛ اما به ناگهان به طریقی مداوا و آرامش مییابد.
هوش مصنوعی: خضر خان، شخصیتی که به نوعی چشمهٔ زندگی و نیکی به شمار میرود، در زمان خاصی به خواستهٔ خود یا سرنوشتش رسید و این رخداد را در دفتر تقدیر خود ثبت کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که وقت آن رسید که آرزوی او برآورده شود، شربت خوشبختی او در زندگیاش در یک روز مشخص به دست آمد.
هوش مصنوعی: گوهری که از این گنجینه به دست آمده، نشانگر این است که مرد با گوهری (حقیقی) چنین جفتی میشود.
هوش مصنوعی: آن دلدادهٔ ناآرام که در عشق گرفتار شده، از شادی بهواسطهٔ خورشید (معشوقش) به ماه تبدیل شده و به این حالت راضی است.
هوش مصنوعی: دل آن آشفته عاشق که از غم و درد درونش پُر است، به شدت تنگ و تنگتر میشود و بر اثر این فشار، اشکی به شکل خون از چشمانش جاری میشود.
هوش مصنوعی: او در اینجا به یک دوست یا محرمی که با او نزدیکی دارد، میگوید که این گره (مشکلی که دارد) را با اشک و دردش باز کرد تا بتواند در برابر نور خداوند راز و رمزی را بیان کند.
هوش مصنوعی: هر احساسی که در دل پنهان داشت، با وجود آن سوزاننده، مانند نوری درخشان به روشنایی رسید.
هوش مصنوعی: به خاطر محبت و عشق فراوان، آن پروانه به شمع نزدیک شد و آتشهای زیادی را در دل خود گرد آورد.
هوش مصنوعی: در مجلس بانوی آفاق، شعلهای از عشق و شوق عاشقان بهوجود آمد و شعلهای از آن عشق شعلهور شد.
هوش مصنوعی: به زاری گفت: ای در پردهٔ پادشاه، نور خود را بر پردهٔ ماه افکندهای.
هوش مصنوعی: از محبت و بزرگی پادشاه بلندپایه تو، برکت و نعمت برای تو فرود میآید و سایهی خداوند بر سرت خواهد بود.
هوش مصنوعی: آیا ممکن است فرزندت در دل یک تکه کاه به دنیا بیاید، در حالی که این بخت و شانس را برای شاهی داری؟
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند همزمان تاجدار و صاحب قدرت باشد در حالی که از نعمتها و امکانات بیبهره است. موفقیت و کامیابی باید در زندگی فرد وجود داشته باشد تا بتواند به مقام و قدرت دست یابد.
هوش مصنوعی: برای برادرزادهات، فرزند، زحمت نکش، زیرا این کار یک سنت است و پیوندی انسانی دارد که به هویت انسان مربوط میشود.
هوش مصنوعی: هرچند که درد و رنج نزدیکان، به نوعی درد و رنج خود انسان محسوب میشود، اما در واقع، رنجی که فرد خود متحمل میشود، سختتر و بیشتر است.
هوش مصنوعی: اگر در دست برادر (که نشاندهندهٔ نزدیکی و همدلی است) خار باشد، این خار مانند آزار انگشت خود آدم نیست. بدین معنی که درد و رنج دیگران به اندازهٔ رنج خود انسان اهمیت ندارد و به دردی که خود شخص متحمل میشود، نمیرسد.
هوش مصنوعی: اگر چشمان خواهر به خاطر درد ریش یا زخم شوند، این درد مانند دردی که خود شخص از آن رنج میبرد، نخواهد بود.
هوش مصنوعی: مهر و محبت خود را نسبت به برادرزادهات آنقدر زیاد نکن که آن عشق موجب شود به فرزند خود کمتر توجه کنی.
هوش مصنوعی: مردان در زندگی خود اهداف مختلفی دارند و به دنبال رسیدن به چهار هدف اصلیاند. اگر یکی از این اهداف به خطر بیفتد یا از دست برود، زن باید چارهای برای چنین وضعیتی بیندیشد.
هوش مصنوعی: چرا مرد باید به یک خاتم راضی باشد وقتی که چهار خاتم مناسب او وجود دارد؟
هوش مصنوعی: بهطور خاص، پادشاهان را باید بهگونهای بپذیرند که همنسب و همسر خویش بیشتر شود.
هوش مصنوعی: من با نیکخواهی و خیرخواهی در این راز را برای او گشودهام، اگر او تصمیم بگیرد که به خدمت من بیاید و آن را قبول کند.
هوش مصنوعی: هنگامی که آن خونابه به آرامی در وجودش جریان مییابد، مانند لعل (یاقوت سرخ) است که در گوش بانو کار شده است. این تصویر نشاندهندهٔ زیبایی و ارزشمندی احساسی است که در وجود او شکل میگیرد.
هوش مصنوعی: دل او از یاقوت گوشش، نرمتر و حساستر شد و دو چشمش مانند گوشش، پر از گوهر و زیبایی گشت.
هوش مصنوعی: بهطور پنهانی از درگاه الهی درخواست فرمانی میکنند که زهره (ستاره زهره یا ونوس) را با ماه (درخشانترین ماه) یکی کند.
هوش مصنوعی: از قصر که دارای لعلهای ارزشمند است، فرمان دادند که آن معشوق زیبا، فال مشتری را آرزو کند.
هوش مصنوعی: فرمانده سبکبال، افرادی که فرمانپذیر هستند، را به دویدن درآورد و از معدن لعل (گوهری قیمتی) گوهرهایی را بیرون کشیدند.
هوش مصنوعی: با احترام و زیبایی بسیار، آن حوری زیبا را به بهشت (رضوان) آورده و بر تخت نشاندند.
هوش مصنوعی: به عاشق به طور مخفیانه خبر دادند که خواستهاش برآورده شده و حالا تو میدانی.
هوش مصنوعی: خضر خان که خبر رسیدن کامیابی را دریافت کرد، انگار دوباره چشمهای را پیدا کرده است.
هوش مصنوعی: لب او از خوشحالی پر از خنده است و چشمانش از اشک شادی تر شده؛ او از شدت خوشحالی به رنجش نمیرسد و دچار حیرت و سردرگمی است.
هوش مصنوعی: در آن شادی و خوشحالی که جان دوست تازه و سرزنده میشود، بدن او چنان از شادی پر میشود که گویی پوست کهنه و فرسودهای را از خود دور کرده است.
هوش مصنوعی: او مانند خیالی بیخود و بیهویتی روان شد، چرا که خیال دوستش پیش رویش به عنوان راهنما قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: وقتی او به تنهایی و دور از دیگران وارد دل شد، مانند آبشاری که به داخل میریزد، متوجه شد که چه احساسی دارد و چهرهاش با چهرهٔ محبوبش روبرو گشت.
هوش مصنوعی: نگاهها پرحرارت و جانها پر از احساس بود، عقلها در حالت مستی به سر میبردند و دلها از آنچه در حال وقوع بود، بیخبر بودند.
هوش مصنوعی: وقتی شکیب و صبر دوباره بازگشت، هر دو با هم در یک لحظه به کاری که باید انجام میدادند، پیوند خوردند و سرنوشتشان به خوبی رقم خورد.
هوش مصنوعی: شاه که دچار حیرت و افسردگی شده بود، جان تازهای یافته و با شادی از این خبر، بهشتی برای خود فراهم کرده است.
هوش مصنوعی: او (خضر خان بادلدانی) با درونی خاص و در مکانی پنهان چند مدت نشسته و پیوندی را عقد کرده است که نشاندهندهٔ ازدواج یا ارتباطی عمیق است.
هوش مصنوعی: از چشمان او جواهرات فرو میریزد و به خاطر شادیاش اشکهایی مانند نثار میریزد.
هوش مصنوعی: به قدری آن شاه هوش و فهمش از سوی خضر خان بالا رفته است که مانند درویشی میماند که دری از خاک را پیدا میکند، یعنی آثار و علامتهای عالی او باعث میشود که تمام عقل و درک او پاک و خالص شود.
هوش مصنوعی: او با خوشحالی و عشق، در کنار محبوبش نشسته است و از زیبایی و زلف دوستش لذت میبرد.
هوش مصنوعی: عشق و آرزوی وصال معشوق در دل او به وجود آمده و از درد جدایی رهایی یافته است و زحمتهای ناشی از این جدایی را پشت سر گذاشته است.
هوش مصنوعی: از دل او گدازههای آتشین اندوه کم شد و از جانش غمهایی که به عظمت کوه بودند کنار رفتند.
هوش مصنوعی: دل، که آئینهای است برای تغییرات و احوالات، دوباره بهخودش برگشته و نمایان شده است. جانها نیز درون سینهها دوباره احیا و زنده شدهاند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبا و دلفریب او از بیرون به شدت شرمنده و معذب است، ولی در دلش آتش عشق و دوستی به شدت شعلهور است.
هوش مصنوعی: شعر به عشق یا محبوبی اشاره دارد که گاهی بهطرزی آشکار و گاهی بهطور پنهانی بر دل شاه (معشوق) توجه دارد و یا به او نزدیک میشود. این محبوب بهگونهای است که برخی اوقات در معرض دید است و گاهی نیز در پس پرده قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: چهرهای که به رنگ سبزی گرایش یافته، بهاری را نشان میدهد که همچون خضر، از آب لذیذی سیراب شده است. خضر نماد جوانی و طراوت است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر اشاره میکند که هرگز سبز و جوانی مانند سرو را مشاهده نکرده که به تندی و طراوت سبزه و آب روان باشد، و از این زیبایی و تازگی حیرتزده است.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که وقتی او (طبیعت یا سبزه) را میبینی، سبزی و شادابیاش به گونهای است که گویی از تماشا به آن، شادابتر و تر شده و میخواهد در اثر شگفتی، از شادابیاش بچکد.
هوش مصنوعی: تمام طاووسهای هندی از رنگ سبز زیبا و دلفریب بهرهمند هستند که آنها را به سبب این رنگ و زیباییشان میشناسند.
هوش مصنوعی: اهالی خراسان از نظر لطافت و زیبایی زبانشان بسیار خوشذوق و دلنشین هستند، اما با این حال، زیبایی طاووس هندی را نمیتوان با هیچ چیز دیگری مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: مدت زیادی بود که حیرت و سردرگمی از دل رفته بود و اکنون دل هوای شجاعت و دلیری پیدا کرده است.
هوش مصنوعی: عاشق شوریده (دیوانه) و مشتاق به عشق وارد میشود، و در آغوش کسی را که دوست میدارد، احساس تنگی و فشار میکند، به گونهای که این رابطه او را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد.
هوش مصنوعی: حریر آبی رنگی مانند ابر در دور او پیچید و او را از تابش آفتاب دور کرد، مانند آنکه زینت و پوششی که فرشته حور به تن دارد، بر او نمودار شده است.
هوش مصنوعی: او به مانند پرندهای شکاری که بر روی کبکی در دشت فرود میآید، در آغوش محبوبش درآمد.
هوش مصنوعی: او در کنار آن سرو زیبا و سرسبز، به گونهای درآمیخت که مانند برگ گلی در غنچهٔ بسته به نظر میرسید.
هوش مصنوعی: پس از آنکه مهر خزانه (محبت و دوستی) دور و جدا شد، پاس (نگهبان یا محافظ خزانه) به دنبال (گفتن) لؤلؤ (مروارید) سفتن (گرفتن) آمد و این عمل نشان از ارزشمندی و زیبایی دارد که شبیه به نوک الماس است.
هوش مصنوعی: ریسمان نمیتوانست به در (دروازه) برسد، زیرا در هنوز باز نشده بود و در آنجا پاره شده بود.
هوش مصنوعی: وقتی در به روی گلهای شکوفهدار باز شد، گل سرخ با خندهای که شبیه به گریهٔ خون بود، رونق پیدا کرد.
هوش مصنوعی: چنان او کلید قفل نقرهای شد که با گشوده شدن آن، اوضاع دلش کاملاً تغییر کرد و غم و اندوه از بین رفت.
هوش مصنوعی: به هم لعل و عقیق (دو سنگ قیمتی) را به زیبایی و هماهنگی در کنار هم قرار داده و عقیق (یک نوع سنگ قیمتی) را از توری که از برمه (کشوری که معروف به سنگهای قیمتی است) و از جنس یاقوت (نوعی سنگ قیمتی سرخرنگ) بافته شده، به وجود آورده است.
هوش مصنوعی: به چشمه، غنچهای به رنگ نیلوفر از سرخی و زیبایی به وجود آمده است و با هزاران ترفند درون آن را میبرد.
هوش مصنوعی: وقتی آن جواهر در گرما و حرارت قرار گرفت، مانند جواهری از سنگ لعل (یاقوت) و مروارید ریزه شد.
هوش مصنوعی: خضر در دریا به زندگی جدیدی دست یافت و از دهان ماهی، آب حیات را نوشید.
هوش مصنوعی: این جشن و میهمانی که دل به آن شوق و علاقه داشت، بارها تکرار شد چون معنای دلخواهش را در بر داشت.
هوش مصنوعی: زمانی که شعله (خواب) از دو طرف آرامش یافت، در آن آرامش، هر دو (شخضیتها) به خواب رفتند.
هوش مصنوعی: پس از آن، هیچ کاری جز بوسیدن و در آغوش کشیدن همدیگر از روزگار خوش نداشتند.
هوش مصنوعی: از این ماجرا، دلی تسلیم به دست آوردن و از او طلا و نقره را به غارت بردن.
هوش مصنوعی: از این، مقیاس و دقت در کار عشق را به هم زدن و به دام او افتادن، به طوری که گردن خود را در زنجیر وصل او کردن.
هوش مصنوعی: با این توصیف، دست خود را به او میسپارم و از او گل دستهای که در دست دارم، میگیرم.
هوش مصنوعی: از غروب تا صبح، شب پرنور و شاداب شدی و در دل شبها، روز خوشی را به وجود آوردی.
هوش مصنوعی: دو نفر مانند دو گل در کنار هم نشستهاند و چهرههایشان رو به روی هم است، اما بین آنها هیچ چیز غیر از رنگ و عطر وجود ندارد که نشاندهندهٔ نزدیکی آنها باشد.
هوش مصنوعی: دو تن به هم پیوسته و با هم آمیختهاند، همانطور که دو نوع شراب در یک جام با هم مخلوط میشوند.
هوش مصنوعی: دو عاشق پرشور که از شوق یکدیگر سرمست شدهاند، هیچ نگرانی دیگری ندارند جز در هم ریختگی موهای یکدیگر.
هوش مصنوعی: روز خوش و خوشبختی است که انسان به آرزوهای خود برسد و در کنار کسی باشد که او را دوست دارد و از او بهرهمند شود.
هوش مصنوعی: گاهی لبها به هم برخورد میکنند و چون قند شیرین و دوستداشتنی هستند؛ آنقدر که انسان با تمنا و اشتیاق، میخواهد لطافت و شیرینی آن را بچشد.
هوش مصنوعی: گاهی دوش به دوش همسرش به شادی در کنار بنفشهها میخوابد و در آغوشش نسرین (گل سرخ) است.
هوش مصنوعی: او هر لحظه به چهرهٔ ماه نگاه میکند، زیرا در هر نگاهی روح تازهای پیدا میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.