شمارهٔ ۳ - سلطان کیقباد، گر چه جوان عشرت پسند و عیاش بود مگر از فهم شعر بی بهره نبود وامیر خسرو را صله داد و مکلف به نظم آوردن شرح دیدار او سال پیش بین پسر و پدر (کیقباد و ناصرالدین محمود) نمود، زیرا امیر خسرو خود گواه آن وقایع بود که، آن زمان سبب استحکام اوضاع سلطنت هند گردید در قران السعدین میگوید:
بعد دو روزی که رسیدم ز راه
زآمدنم زود خبر شد به شاه
حاجبی آمد بشتابندگی
داد نویدم به صف بندگی
شه چو در چیدهٔ من دیده تر
مهره بچید از ندمای دیگر
گفت که : ای ختم سخن پروران!
ریزه خور خوانچهٔ تو دیگران
از دل پاکت که هنر پرور ست
همت ما را طلبی در سرست
گر تو درین فن کنی اندیشه چست
از تو شود خواستهٔ من درست
خواسته چندانت رسانم ز گنج
کز پی خواهش نبری هیچ رنج
گفتمش: ای تاجور جم جناب!
بخت ندیده چو تو شاهی به خواب
من که بوم داعی مدحت طراز؟
تا چو توئی را به من آید نیاز؟
باغ ، نه از گل طلبد رنگ وبوی
ابر ، نه از قطره بود آب جوی
حاصلم از طبع کژ و فکر سست
نیست مگر پارسی نادرست!
گر غرض شاه براید بدان
دولت من روی نماید بدان
گفت : چنان بایدم، ای سحر سنج!
کز پی من روی نه پیچی ز رنج
جسم سخن را به هنر جان دهی
شرح ملاقات دو سلطان دهی
نظم کنی جمله به سحر زبان
قصهٔ من با پدر مهربان
تا اگرم هجر درآرد ز پای
آیدم از خواندن آن دل به جای !
این سخنم گفت و به گنجور جود
از نظر لطف اشارت نمود
برد مرا خازن دولت چو باد
مهر زر و خلعت شاهیم داد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ دیدار دو پدر و پسر، کیقباد و ناصرالدین محمود، و نقش امیر خسرو در این رویداد است. کیقباد، که جوانی عیاش و عشرتطلب است، از فهم شعر برکنار نیست و به امیر خسرو صله میدهد تا او را مأمور نظمکردن شرح این دیدار کند. در این دیدار، حاجبی به سوی امیر خسرو میآید و خبر ورود او را به سلطان میدهد، که از هنر و دل پاک امیر خسرو ستایش میکند و از او میخواهد که با سحر کلامش، این روایت را به نظم درآورد. امیر خسرو با تواضع پاسخ میدهد که تنها برای خدمت به پادشاهی چون کیقباد حاضر است و در نهایت، با عطایای سلطان برای او قدردانی میشود.
هوش مصنوعی: دو روز بعد از اینکه به مسیر سفرم رسیدم، شاه از آمدن من سریعاً مطلع شد.
هوش مصنوعی: حاجبی به سرعت آمد و خبر خوشی را به من داد که به صف بندگان آمدهام.
هوش مصنوعی: شاه وقتی که در محفل شعر، سخن را با دقت و توجه میشنید، مانند مهرههای شطرنج که با احتیاط چیده میشوند، به سخنان دیگران گوش میداد و از این رو و از توجهاش، فهم خود را نشان میداد.
هوش مصنوعی: گفت: ای کسی که سخنپروران به تو پایان میدهند! دیگران هم مانند ریزهخواران از خوان زندگی تو بهره میبرند.
هوش مصنوعی: از دل پاک تو که مملو از هنر است، اگر بخواهی و اراده کنی، همت ما نیز در پی تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر تو در این هنر به طور جدی و با دقت فکر کنی، درخواست من به درستی از تو محقق خواهد شد.
هوش مصنوعی: میخواهم چند خواستهٔ شما را از گنجی که دارم، به شما برسانم؛ به شرطی که به خاطر این خواستهها هیچ زحمتی برای خودتان نداشته باشید.
هوش مصنوعی: به او گفتم: ای پادشاه جمشیدی! به یقین بختی مثل تو که به خواب آمده، هرگز دیده نشده است.
هوش مصنوعی: من کیستم که بخواهم تو را مدح کنم؟ چه نیازی به من داری که میخواهم تو را وصف کنم؟
هوش مصنوعی: باغ به خودی خود نمیتواند رنگ و بوی زیبا داشته باشد، بلکه این زیبایی را از گلها میگیرد؛ همچنین ابر نمیتواند به تنهایی باعث بارش باشد و تنها در صورت برخورد با آب جوی به بارندگی میرسد.
هوش مصنوعی: من به خاطر طبع ضعیف و اندیشه ناپختۀ خود نتوانستهام حاصل خوبی به دست آورم و تنها چیزی که دارم شعر نامناسب فارسی است.
هوش مصنوعی: اگر هدف شاه به سوی آن دولت (من) برود، آنگاه من هم به او روی میآورم.
هوش مصنوعی: گفت: چنین باید باشد ای آهنگساز سحرآمیز! که از روی من به خاطر رنج و زحمت کسی نباید دلسرد شوی و به دنبال من نروی.
هوش مصنوعی: تو با توانایی هنری خود، کلام را جان میبخشی و شرح دیدار دو سلطان را به زیبایی بیان میکنی.
هوش مصنوعی: داستان من را با زبان زیبا و شیرین نظم کن، تا پدرم، که فردی مهربان است، از آن لذت ببرد.
هوش مصنوعی: اگر هجران (جدایی) مرا از پادرآورد، من از خواندن این شعر (قصه) دلی به جای خود میآورم.
هوش مصنوعی: امیر خسرو در این بیت میگوید پس از اینکه این سخن را مطرح کرد، به خاطر محبت و بزرگی کیقباد، به او اشارهای کرد که توجه او را جلب کند.
هوش مصنوعی: خزانهدار دولت با سرعت و طعنّت مرا برد و مانند باد، زر و لباسهای پرزرق و برق شاهانه را به من داد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.