ای زده کوس شهنشاهی بر ایوان قدم
هر دو عالم بر صفات هستیِ ذاتت علم
عاجز از درک کمالت عقل اصحاب خرد
قاصر از ذیل جلالت دست ارباب همم
از شراب رحمتت هر جرعه یی آب حیات
وز خرابات هوایت هر سفالی جام جم
انس و جان از جام شوقت سر به سرمست الست
بحر و کان از فیض جودت غرق دریای نعم
از عطایت قطره گوهر بسته در کام صدف
وز نهیبت خون دل افسرده در شاخ بقم
با نفاذ حکم توست از مهر و مه آویخته
روز و شب قندیل سیم و زر بر این نیلی خیم
آن جهانداری تو کز خلوت سرای حکمتت
دو سراپرده ست صبح و شام از نور و ظلم
بر در قصر جلالت پاسبانی بیش نیست
شهسوار مهر یعنی خسرو انجم حشم
تا به گرد نقطهٔ امرت به سر گردد فلک
راست چون پرگار کج رو کرده است از سر قدم
از سموم آتش قهر تو در صحرای چین
خون دل می جوشد اندر ناف آهو دم به دم
از پی تسخیر دلها بسته دست قدرتت
بر بیاض چهرهٔ خوبان ز مشگ چین رقم
دل ز تاب مهر روشن بهر آن شد صبح را
کز ره صدق و صفا زد در ره شوقت قدم
تا کم و بیش از حساب سال و مه روشن شود
می شود هر ماه قرص مه به امرت بیش و کم
از هواداری لطفت کار سرو باغ راست
وز تمنّای سجودت قامت محراب خم
کلک صنعت زان دهان دلبران را نقش بست
کز وجود آن توان واقف شد از سرّ عدم
دوستان و دشمنان را گاه تشریف و عتاب
لطف و قهرت می دهد خاصیّت تریاق و سم
گه عزیزی را به یکدم می کنی خوار و ذلیل
گاه خواری را همی سازی عزیز و محترم
بعد ازین ما و سرشک خون که فردا بر درت
بیدلان را آبرویی نیست جز اشک ندم
گرچه غمگین اند خاص و عام از خوف گناه
لیک چون لطف تو عام است از گنه کاری چه غم
پادشاها نیک و بد چون بندهٔ خاص تواند
بر گناه جمله بخشای و بر این آشفته هم
بر خیالی خطّ عفوی کش که او دیوانهایست
چون به دیوان حسابت نیست بر مجنون قلم
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر درباره عظمت و جلال خداوندی است که در هر دو جهان شناخته شده و ویژگیهای او فراتر از درک انسانهاست. شاعر به بیان رحمت و عطای الهی میپردازد و اشاره میکند که هر جرعهای از رحمت خداوند حیاتبخش است. او همچنین به نور و ظلمت و نقش آن در دنیا اشاره میکند و توصیف میکند که چطور قدرت و قهر الهی بر تمام موجودات تأثیر میگذارد.
شاعر به تأثیر محبت و عشق الهی بر دلها و دگرگونی جایگاه انسانها در دنیا اشاره میکند و بیان میکند که چه بسا افراد خوار یا عزیزی در نظر خداوند به یکباره تغییر وضعیت دهند. در پایان، او بر لزوم بخشش و رحمت خداوند بر بندگانش تأکید میکند، چرا که همه در تملک گناه و خطا هستند، اما لطف خداوند همه را در برمیگیرد.
هوش مصنوعی: ای کسی که پرچم پادشاهی را بر فراز بناها بلند کردهای، هر دو جهان به ویژگیهای وجودی و حقیقت تو آگاهی دارند.
هوش مصنوعی: عقلهای دانا از درک کمال و جلال تو ناتوانند و حتی کسانی که دارای اراده و همت بالا هستند نیز نمیتوانند به عمق عظمت و مقام تو پی ببرند.
هوش مصنوعی: از نعمت محبت تو هر جرعهای مانند آب حیات است و از میخانه عشق تو هر ظروف سفالی به مانند جامی از جمیله است.
هوش مصنوعی: عشق و روح من به خاطر محبت تو سرشار از شادی و نشاط است، مانند دریا که از نعمتهای فراوان تو سیراب شده و غرق شده است.
هوش مصنوعی: عطای تو مانند یک دانه ارزشمند و گرانبهاست که در کام صدف قرار گرفته و از بزرگی و قدرت تو، دلهای افسرده مانند شاخ بقم به خون مینشینند.
هوش مصنوعی: با قدرت و تأثیر فرمان تو، روز و شب همچون چراغی از نقره و طلا در آسمان آویختهاند و این چادر نیلی را روشن کردهاند.
هوش مصنوعی: ای کسی که حاکم بر جهان هستی، در گوشهی دلنشین علم و حکمتت، دو پردهی روشن و تار وجود دارد که صبح و شام با نور و ظلمت در هم میآمیزند.
هوش مصنوعی: در برابر کاخ عظمت تنها یک نگهبان وجود دارد و آن شاهزاده مهر است که به عنوان سردار ستارگان شناخته میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که گردش فلک به دور نقطهٔ زندگیات به پایان برسد، درست مانند پرگاری که کج شده باشد، نشان میدهد که از ابتدای مسیر، شرایط به گونهای پیش رفته است که به انحراف منجر شده است.
هوش مصنوعی: عشق و آتش قهر تو آنقدر سوزان است که در صحرای چین، خون دل به دلایل سنگینی در وجود آهو جاری میشود، به طوری که این حالت هر لحظه ادامه دارد.
هوش مصنوعی: برای تسخیر دلها، قدرت تو همچون دستی بر صفحهٔ سفید چهرهٔ زیباها نقش میزند.
هوش مصنوعی: دل به خاطر نور روشن عشق، به تاب و تلاطم افتاد؛ صبحی آغاز شد که به واسطه صداقت و پاکی، در مسیر محبت قدم گذاشت.
هوش مصنوعی: تا زمانی که از حساب سال و ماه اطلاعاتی به دست آید، هر ماه ماه کامل به توجه به تو با جزئیات بیشتر و کمتر میشود.
هوش مصنوعی: از محبت تو، بلندی سرو در باغ را به اوج میرساند و از شوق سجود در برابر تو، قامت محراب خمیده میشود.
هوش مصنوعی: مهارت هنری از لبهای دلبران به تصویر کشیده شد، که از وجود آن میتوان به عمیقترین راز عدم پی برد.
هوش مصنوعی: گاهی اوقات دوستان و دشمنان با رفتار و گفتار خود میتوانند احساساتی همچون محبت و خشم را به ما منتقل کنند، به گونهای که این احساسات شبیه به خاصیت یک پادزهر یا زهر عمل میکنند.
هوش مصنوعی: گاهی اوقات شخصی را در مدت زمانی کوتاه به پایین میآوری و به او بیاحترامی میکنی، و گاهی هم کسی را که در نظر دیگران بیارزش است، به یکباره محترم و عزیز میسازی.
هوش مصنوعی: بعد از این، ما با اشکهای خونین به درگاه تو میآییم و فردا که بیخودان به در تو خواهند آمد، دیگر برایشان آبرو و عزتی نمانده جز همین اشکها.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه خاص و عام به خاطر ترس از گناه ناراحت هستند، اما چون مهربانی تو عمومی است، نگرانی از خطاها چه معنایی دارد؟
هوش مصنوعی: ای پادشاه، نیکو و بد هر دو از بندگان خاص تو هستند؛ میتوانی بر همه گناهانشان ببخشی و بر این آشفتگی نیز مهر ورزی کنی.
هوش مصنوعی: بر روی تصوری، خطی از بخشش بکش، زیرا او فردی دیوانه است. وقتی حساب و کتابی برای مجنون نداری، بر دیوانگان نوشتن بیفایده است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هرکه دائم با نگار خویشتن باشد به هم
دلش ناویزد به درد و جانش ناویزد به غم
پشتش از هجران نباشد چون دو زلف او دو تا
دلش از انده نباشد چون دو چشم او دژم
من بدل کردم بشادی غم بوصل یار خویش
[...]
افتخار اهل تیغ ای صاحب اهل قلم
شمع سادات عرب خورشید احرار عجم
ای امین شاه غازی صاحب دیوان هند
روشن از رای تو بینم کار تاریک حشم
ای عمید ملک سلطان بوالفرج اهل فرج
[...]
هفت چیز از خسرو عالم همی نازد به هم
دین و ملک و تاج و تخت و رایت و تیغ و قلم
آن خداوندی که مغرب دارد او زیر نگین
وان شهنشاهی که مشرق دارد او زیر علم
سایهٔ یزدان ملک شاه آنکه اندر ملک خویش
[...]
چون به صحرا شد جمال سید کون از عدم
جاه کسرا زد به عالمهای عزل اندر قدم
چون نقاب از چهرهٔ ایمان براندازد زند
خیمهٔ ادبار خود کفر از خجالت در ظلم
کوس دعوت چون بزد در خاک بطحا در زمان
[...]
ای حریم صدر تو ترسندگان را چون حرم
از تو گشته بیضهٔ خوارزمشاهی محترم
طایر عدل ترا صحن زمین زیر جناح
ناظر قدر ترا سطح فلک زیر قدم
چرخ گردان بر ندارد جز بفرمان تو گام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.