ساخته کاخی سپهسالار بهر جشن شاه
پایه اش بر پشت ماهی سایه اش بر روی ماه
هر رواقش را هزاران نه رواق اندرکنف
هر ستونش را هزاران بیستون اندر پناه
چشم بیضا را ز روی اتصال او سپید
روی کیوان زانفعال ارتفاع او سیاه
در متانت هست هرکاهی زدیوارش چو کوه
وز رزانت هست هر کوهی بنزدش همچوکاه
سقف او چرخیست کز رخشان قنادیلش نجوم
صحن او خلدیست کز فرخنده دیباجش گیاه
هم بآذر از تصاویرش شکوه نوبهار
هم بدیجور از قواریرش فروغ صبحگاه
کاشمر هر محفلش از لعبتانی عیش بخش
کاشغر هر مجلسش از شاهدانی طیش کاه
برده سنگ درگهش را خاره دل گردان سجود
سوده شیر پرده اش را پیلتن نیوان جباه
بارگاهش پر ز برجیس از وزیران دول
آستانش پر زمریخ از دلیران سپاه
هان شده از شخص اول عالمی ثالث پدید
تا دو عالم را تو خود چندان ندانی قدر و جاه
آری آری عالمی ثالث بباید تا درآن
گنجد اول شخص ایران را فلک فرسایه گاه
الغرض چون رو باتمام آمد این بیت الشرف
جست جیحون سوی تاریخش بجد و جهد راه
ناگهان سر از فلک جبریل بیرون کرد و گفت
کعبه اسلام بادا این شرفزا دستگاه
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر به توصیف کاخ سپهسالار میپردازد که برای جشن شاه ساخته شده است. او این کاخ را با ویژگیهای با شکوه و عظیم توصیف میکند، از جمله اینکه پایهاش بر پشت ماهی است و سایهاش بر روی ماه افتاده است. رواقهای آن بسیار زیاد و ستونهایش همچون کوه است. سقف کاخ به شکل چرخی است که ستارهها را مانند قنادیل به نمایش میگذارد و صحن آن بهشتی از گیاهان و دیبا است. شاعر به زیباییها و زرق و برق این کاخ اشاره میکند و آن را نمادی از عظمت و قدرت ایران میداند. در پایان، او به جستجوی تاریخ و اهمیت این مکان اشاره کرده و آن را کعبه اسلام میداند.
هوش مصنوعی: یک فرمانده بزرگ برای جشن شاه، کاخی زیبا ساخته است که پایهاش بر روی ماهی قرار دارد و سایهاش بر روی ماه میافتد.
هوش مصنوعی: هر گوشه از این مکان، هزاران زیبایی را در خود دارد و هر ستونی به اندازۀ هزاران ستون بزرگ دیگر، حمایت و پناهگاهی برای ما فراهم میآورد.
هوش مصنوعی: چشم بیضا به خاطر رابطهای که با او دارد، روشن و زیباست و رنگ صورت کیوان به دلیل تأثیرات آن ارتفاع، تیره شده است.
هوش مصنوعی: در آرامش و وقار او، هرچند که به نظر میرسد دیواری مستحکم مانند کوه باشد، ولی در حقیقت به خاطر سادگی و تحملش، هر کوهی نیز در نزد او مانند کاهی به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: سقف خانهاش مانند یک دایره است و چراغهای درخشانش مانند ستارههایی در آسمان میدرخشند. حوضچه و باغچهاش مثل بهشتی است که با پارچههای زیبا و رنگارنگش، گیاهانش را زینت بخشیده است.
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی به طبیعت و جلوههای آن اشاره دارد. به نوعی از زیبایی بهار با آتش و حرارت آذر اشاره میکند و همچنین از درخشش و روشنی صبح در کنار قواریر (به معنی زیبایی و سکوت) صحبت میکند. به طور کلی، این اشعار به توصیف زیبایی و جذابیت فصلها و نور در طبیعت میپردازد.
هوش مصنوعی: کاش که هر محفل او پر از دختران زیبایی باشد که شادی به ارمغان میآورند و کاش که هر مجلس او از جوانانی پر باشد که شعف و خوشحالی را منتقل میکنند.
هوش مصنوعی: بستهای از دلها در برابر درگاه محبوب ایستادهاند و با عشق و احترام، ابراز تسلیم و عشق میکنند. پردهای از زیبایی و قدرت او، همچون شیر، همه را مجذوب خود کرده و به خاطر جلال و عظمتش، سر فرود آوردهاند.
هوش مصنوعی: مقام و منزلت او مملو از بزرگان و وزرای حکومت است و در درگاه او، دلیران نیروهای نظامی جای دارند.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که از شخصی در جهان سوم که به وجود آمده است، بیان میشود تا تو خود ارزش و مقام دو جهان را آنچنان که هست، درک نکنید.
هوش مصنوعی: بله، لازم است که جهانی دیگر وجود داشته باشد تا در آن، شخصیت اول ایران به صورت حقیقی و به درستی نمایش داده شود.
هوش مصنوعی: به طور کلی، پس از اینکه همه چیز به پایان رسید، این شعر بخشی از تاریخ را مورد بررسی قرار میدهد و به تلاشی جدی برای شناخت و یادآوری آن اشاره دارد.
هوش مصنوعی: ناگهان فرشتهای از آسمان ظاهر شد و اعلام کرد که کعبه، مرکز افتخار اسلام است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ماه تیرست ای نموده تیره از روی تو ماه
می درین مه لعل روشن گردد ای مه می بخواه
وقت نعمتهاست لیکن نعمتی چون می مدان
جان بدین گفته که من گفتم گواه آید گواه
دل به می تازه ست تازه جان همی شادست شاد
[...]
صدهزاران سال میمون باد جشن مهرماه
بر شهنشاهی که دارد صدهزاران مهر وماه
بندگانش مهر و ماه اند وز فرخ طلعتش
روز ایشان هست فرختر ز جشن مهر ماه
یک تن است او از عدد وز نصرت و تایید هست
[...]
در سعادت همچنین آسوده بادی سال و ماه
از بزرگان و ز بزرگی مر ترا اقبال و جاه
هست دولت را اساس و هست ملت را پناه
حضرت خوارزمشاه و خدمت خوارزمشاه
خسرو عادل ، علاء دولت ، آن کز عدل اوست
هم خلایق را امان و هم شرایع را پناه
مسند خوارزمشاهی تا مسلم شود بدو
[...]
آنکه روی چرخ را زینت بانجم داد و ماه
داد ملک شرق را زینت بخیل شاه و شاه
شهریار شیردل خوارزمشاه آتسز که هست
در سر شمشیر او پیروزی دین الله
دولتی شاهی که بی کوشش سپهر از بهر او
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.