جامی
»
هفت اورنگ
»
سلسلةالذهب
»
دفتر سوم
»
بخش ۶ - پیغام فرستادن سلطان به پادشاه روم که اگر چه من بنده زاده ام اما قرار مملکت بر این وجه داده ام که هیچ قوی بازو را مجال آن نمانده است که دست تطاول به مال ضعیفی دراز کند و اگر ناگاه دراز دستی واقع شود به موجب فرموده من بود و انصاف دادن پادشاه روم که هر کسی را دست ضبط و سیاست چنین بالا بود می شاید که همه زبردستان زیردستان او باشند
شاه غزنین چو واقفی ز علوم
کرد تعیین به باجخواهی روم
گفت با او که گر کنند سؤال
از تو آن صاحبان جاه و جلال
که بود بنده زاده ای محمود
این خیال از کجاش روی نمود
تو چه خواهی جواب ایشان گفت
وین غبار از ضمیر ایشان رفت
گفت شاها چو این سؤال به توست
به که گردد جوابش از تو درست
گفت برگو که آری او بنده ست
لیک ازین بندگی نه شرمنده ست
زانکه دادش خدای آن شاهی
که کسی را ز ماه تا ماهی
نرسد دست ظلم بگشادن
گو شمال فروتران دادن
ظلم کردن جز او نیارد کس
چشمه ظلم ازو تراود و بس
رومیان این سخن چو بشنفتند
به تعجب به یکدگر گفتند
که مر او را رسد امیری ما
بهره جستن ز باجگیری ما
برتر از وی چو شهریاری نیست
باج او گر دهیم عاری نیست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ گفتگویی بین شاه غزنین و رومیان است. شاه غزنین متوجه میشود که رومیان دربارهٔ مقام و شخصیت شخصی به نام محمود سؤال دارند. او تأکید میکند که حتی اگر محمود بنده باشد، از بندگی خود شرمنده نیست، زیرا خدا به او مقام بالایی عطا کرده است. او بیان میکند که کسی نمیتواند به ظالمی ظلم کند، و تنها خداوند است که بر مخلوقاتش ظلم نمیکند. این صحبتها باعث تعجب رومیان میشود و به این نتیجه میرسند که محمود لیاقت امارت و مقام بالاتری را دارد، حتی اگر بخواهند باجهایی به او بدهند.
هوش مصنوعی: شاه غزنین که به علم و دانش آگاه بود، تصمیم گرفت تا از روم باج بگیرد.
هوش مصنوعی: گفت با او که اگر از تو سوال کنند آن افراد دارای مقام و اعتبار
هوش مصنوعی: کیست این بنده زاده که به نام محمود شناخته میشود و این تصور از کجا برایش به وجود آمده است؟
هوش مصنوعی: تو چه جوابی به آنها میخواهی بدهی، در حالی که غبار ناپاکی از دل آنها برطرف شده است.
هوش مصنوعی: برای تو که سؤال میکنی، پاسخ درست بهتری است از خودت باشد.
هوش مصنوعی: او گفت بگو که بله، او بنده است، اما از این بنده بودن هیچ شرمنده نیست.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که خداوند به آن پادشاهی عطا کرده است که هیچ کس نمیتواند از او بینصیب بماند، از ماه تا ماهی، به معنای از هر موجودی در آسمان و زمین. به نوعی، اشاره به عظمت و قدرت این پادشاه و نعمتهایی که به او داده شده است دارد.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که ظلم و ستم نمیتواند به افرادی که در موقعیت بالاتری قرار دارند، آسیب برساند و آنها را تحت تأثیر قرار دهد. در واقع، افرادی که در موقعیت پایینتری قرار دارند، نمیتوانند به راحتی به آنها نزدیک شوند و آنها را تحت فشار قرار دهند.
هوش مصنوعی: هیچکس جز او نمیتواند ظلم کند، و تنها اوست که چشمه ظلم از وجودش جاری میشود.
هوش مصنوعی: وقتی رومیان این حرف را شنیدند، به طرز حیرتانگیزی به یکدیگر نگاه کردند و گفتند.
هوش مصنوعی: کسی که قدرت و ریاست را در دست دارد، باید از طریق بردن مالیات و دریافت باج، بهرهبرداری کند.
هوش مصنوعی: هیچ چیز برتر از مقام رهبری و سلطنت نیست و اگر هم مالی به او بدهیم، در واقع چیزی قرض نکردیم و عاری نمیشود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.