بخش ۵ - ظلم پادشاه چون سیلی حبیب است که هر چند سخت آید سست نماید و ظلم دیگران چون مشت پراکنده رقیب که هر چند سست نماید سخت آید
ای به شاهی کشیده سر به سپهر
خاک پای تو گشته افسر مهر
داد فضل خدایت آن پایه
که شدی مر خدای را سایه
از تکبر مبر به گردون سر
سایه را جای بر زمین خوشتر
جای سایه گر آسمان بودی
خلق را کی ز خور امان بودی
هر که را تیغ خور به فرق سر است
سایه او را ز زخم آن سپر است
حق نشاندت به تخت دادگری
تا کنی پیش تیغ ها سپری
نه که خود تیغ خونفشان باشی
آفت جان این و آن باشی
عدل را رو به چرخ والا کن
ظلم را در چه عدم جا کن
بیخ ظالم ز باغ ملک بکن
شاخ ظلم از درخت دین بشکن
ترسم این شاخت آورد زان بیخ
بار تعییر و میوه توبیخ
دست ظالم اگر نیاری بست
که نیارد به کار خلق شکست
بر جهان شهریار اوست نه تو
صاحب اقتدار اوست نه تو
ده ز اورنگ خسروی پشتش
خاتم ملک کن در انگشتش
ظلم یک کس کشیدن آسان است
ظلمجو چون دو شد فراوان است
تیز کز یک طرف رسد به مرد
به سپر دفع آن تواند کرد
ور ز هر سو سه و چهار بود
چاره یا مرگ یا فرار بود
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به پادشاهی اشاره دارد که باید از تکبر دوری کند و به ستمگری پایان دهد. شاعر میگوید که جایگاه او باید در زمین باشد و نه در آسمان، زیرا سایهای که بر زمین مینشیند، به مردم امنیت میدهد. پادشاه باید به عدالت بپردازد و به جای اینکه ستمگر باشد، سپری برای مردم شود. ظلم به راحتی قابل تحمل نیست و اگر ظلم افزایش یابد، عواقب وخیمی خواهد داشت. شاعر تأکید میکند که پادشاه حقیقی کسی است که به مردم خدمت کند و ظلم را ریشهکن کند، نه اینکه خود به ظلم آلوده شود. در نهایت، او به پادشاه هشدار میدهد که اقتدار واقعی به او تعلق دارد و او باید به فکر مردم باشد.
هوش مصنوعی: تو که بر فراز آسمان، مقام سلطنت را به خود اختصاص دادهای، زمین به زیر پای تو چون تاجی از خورشید درخشیده است.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که تو با نعمتها و فضلهای خدایت به درجهای رسیدی که شخصیت و مقام تو به گونهای است که مانند سایهای برای خداوند به حساب میآیی.
هوش مصنوعی: به خاطر داشتن غرور و تکبر، خود را بالاتر از دیگران ندان و به جای آن، humble و متواضع باش؛ چرا که زندگی در این دنیا و ارتباط با دیگران به مراتب ارزشمندتر از مقام و جایگاه بالاتر است.
هوش مصنوعی: اگر آسمان سایهاش بر روی زمین بود، مردم هرگز از خورشید مصون نمیماندند.
هوش مصنوعی: هر کسی که به او آسیب یا ضربهای وارد شده باشد، نشانهای از آن آسیب بر روی او باقی میماند.
هوش مصنوعی: خداوند تو را به مقام قضاوت و انصاف مینشاند تا در برابر ظلم و ستم، محافظت کنی.
هوش مصنوعی: تو تنها کسی نیستی که مانند یک تیغ بران، موجب آزار و آسیب دیگران می شوی.
هوش مصنوعی: عدالت را به جای بلند و والایی برسان و ظلم را در نیستی و نابودی قرار بده.
هوش مصنوعی: ریشههای ظلم را از باغ سلطنت بکن و شاخههای ستم را از درخت دین قطع کن.
هوش مصنوعی: میترسم که این درختی که از ریشههایش میرویید، به خاطر تغییرات ناخواسته، بارش به میوهای ناپسند بدل شود و تو را به سرزنش بگیرد.
هوش مصنوعی: اگر دست ظالم را نگیری و از ظلم او جلوگیری نکنی، او به مردم آسیب خواهد زد و کارهایشان را خراب خواهد کرد.
هوش مصنوعی: اوست که بر جهان فرمانروایی میکند، نه تو؛ اوست که قدرت واقعی دارد، نه تو.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که فردی که از خانواده یا نژاد برجستهای است، با قدرت و مقام خود به دیگران خدمت میکند. در واقع، از او انتظار میرود که با داشتن نشانهها و علامتهای سلطنتی، به عنوان یک الگو و نماد برای دیگران عمل کند.
هوش مصنوعی: تحمل ظلم از یک نفر کار آسانی است، اما وقتی که ظلم به دستان بسیاری از افراد تکرار شود، اوضاع سختتر و دشوارتر میشود.
هوش مصنوعی: اگر خطری از یک طرف به انسان نزدیک شود، او میتواند با استفاده از سپر خود آن را دفع کند.
هوش مصنوعی: اگر از هر سمت مشکلات و خطرات زیادی وجود داشته باشد، راهی جز مرگ یا فرار نخواهی داشت.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.