می بنازد باز گوئی خطه هندوستان
شکر حق گوید همی بسیار و هستش جای آن
هم حریمش روشنائی می دهد بر آفتاب
هم زمینش سرفرازی می کند بر آسمان
آفتاب و آسمان در سایه اویند از آنک
سایه گستردست بروی رایت شاه جهان
کدخدای شرق و غرب و پیشوای ملک و دین
شهریار تاج و تخت و پادشاه انس و جان
عادل عادل تبار و غازی غازی نسب
مرکز مرکز ثبات و خسرو خسرو نشان
آفتاب دین و دولت ظل حق بهرام شاه
آنکه چون او یک فرشته آدمی ندهد نشان
رزم او نار مهین و بزم او ماء معین
حزم او خاک متین و عزم او باد روان
برده مداحش چو سوسن زر و ناخوانده مدیح
گشته خصمش چون شکوفه پیر و نابوده جوان
شرک را بشکست پا تا خنگ او برداشت گام
آز را پر شد شکم تا جود او بنهاد خوان
در ز شرم نطق او شد معتکف در قعر بحر
زر ز بیم جود او شد منزوی در جوف کان
ای نگین و افسرت را جرم زهره واسطه
وی همای همتت را شاخ سدره آشیان
می فتند از پر تیرت بر زمین شیران نگون
می پرند از فر عدلت بر هوا مرغان ستان
کوه حلمی ورنه پس چون است کز جودت همی
چون دهان درج پر لؤلؤ کنی درج دهان
خسروا هر که مبارک تر بود از آب روی
یمن دیوارت گرامی تر بسی از خان و مان
هیچ مقبل گرد خانه کی شود چون عنکبوت
تا سلیمان چون توئی هستش به دولت میزبان
برخور از شاهی که امروز از فراوان خلعتت
نوبهار هفت رنگ آمد پدید اندر خزان
صفدرا بر بندگانت بسته نصرت هین و هین
می خور ای با دشمنانت گفته حیرت هان و هان
نیکوان بزم را دینار بخش و باده خواه
گردنان رزم را فرمان ده و کشور ستان
وقت کار آمد جهان بگشای سرتاسر از آنک
لشکر جرار داری بسته جانها برمیان
تیغ زن تا برتو خواند رسم جدت آفرین
غزو کن تا از تو گردد جان جدم شادمان
منکران شرع را در هم شکن همچون عنب
خستوان شرک را بر هم فکن چون ناردان
تا بدین توفیق با کام دل و نام بزرگ
سوی دارالملک برتابی بفیروزی عنان
نعره الله اکبر موکبت گفته بلند
آیت نصرمن الله رایتت کرده بیان
تا بنالد زیر و زان ناله بر آساید ضمیر
تا بگرید ابر و زان گریه بخندد گاستان
بدسگالت را چو زیر از زخم نالان باد دل
نیک خواهت را چو باغ از ابر خندان باد جان
در سرافرازی به پای و در خداوندی بچم
از جوانمردی به ناز و در جهان بانی بمان
ملک افریدون بگیر و عدل نوشروان بکن
جام جمشیدی تو نوش و کام اسکندر تو ران
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر درباره عظمت و شکوه کشور هندوستان و ویژگیهای پادشاه آن، بهرام شاه، سروده شده است. شاعر به توصیف زیباییهای طبیعی و تجلیات قدرت حکومتی میپردازد و به فضل و عدالت پادشاه اشاره میکند. بهرام شاه به عنوان پیشوای دین و دنیا مورد ستایش قرار گرفته و صفات نیکو مانند عادل بودن و شجاعت در نبرد از او ذکر شده است. شاعر از او خواسته که با دشمنان مبارزه کند و فضل و تواناییهای خود را در راستای خدمت به مردم و حفظ دین به کار گیرد. در انتها، به پیروزی و کامیابی در نبرد و زندگی اشاره میشود و بهرام شاه به عنوان یک رهبری بزرگ و محترم توصیف میشود.
هوش مصنوعی: میگوید که سرزمین هند به خود میبالد و مانند شکر، زیبایی و دلنشینی بسیار دارد و به همین دلیل شایستهی ستایش و تحسین است.
هوش مصنوعی: نور او بر آفتاب میافزاید و وجودش باعث سربلندی زمین در برابر آسمان میشود.
هوش مصنوعی: خورشید و آسمان به خاطر سایه او در زیر پرچم پادشاهی او قرار دارند، چون او دارای سلطه و عظمت بسیار است.
هوش مصنوعی: رهبر و فرمانروای سرزمینها و دیانت، شاهی که بر تخت نشسته و برای انسانها و جانها عزیز و محترم است.
هوش مصنوعی: شخصی عادل و اهل انصاف است و نسب او نیز به خانوادهای معتبر و شجاع برمیگردد. او در مرکز و قلب پایداری و استواری قرار دارد و ویژگیهای برجستهای از یک پادشاه بزرگ را داراست.
هوش مصنوعی: بهرام شاه، که به عنوان نماد قدرت و شرافت در دین و دولت شناخته میشود، مانند آفتابی است که سایهاش بر زمین میافتد. او چنان برجسته و کمنظیر است که هیچ انسان دیگری نمیتواند به او نزدیک شود یا او را در کمالش تشبیه کند.
هوش مصنوعی: او در میدان جنگ مانند آتش شعلهور است و در مجالس جشن و شادی همچون آبی زلال و شفاف. احتیاط و تدبیر او مانند خاکی محکم است و ارادهاش همچون بادی روان و شگفتانگیز عمل میکند.
هوش مصنوعی: کسی که به مدح و ستایش دیگران میپردازد، به خاطر توجه به او به زیبایی و طراوتی رسید، اما در مقام مقابل، دشمنش در حالی که از محصول خود بیثمر شده، همچون یک شکوفه پژمرده و جوانی نابود شده، به حال خود رهاست.
هوش مصنوعی: پاهای او شرک را شکست و از آن جا که خنگ و نادان بود، قدمی بر نداشت. اما با گذشت زمان و با نیکوکاری او، سفرهای پر از نعمت و بخشش گستراند.
هوش مصنوعی: به خاطر خجالت و حیا، زبان او به شدت خاموش شده است، مانند کسی که در عمق دریا پنهان شده است. از ترس بخشندگی او، احساس تنهایی و انزوا کرده و در دل زمین مخفی شده است.
هوش مصنوعی: ای نگین و زیور دل و جان من، جرم زهره (برجسته و زیبا) در میان توست، و همای همت تو همانند شاخه سدره، آشیانهای رفیع و بلند دارد.
هوش مصنوعی: تیرهای تو باعث سقوط شیران بر زمین میشود، و پرندگان از عدالت تو به پرواز در میآیند.
هوش مصنوعی: این شعر به وصف ویژگیهای برجسته یک شخص میپردازد. میگوید که اگر این فرد صبور و با وقار نبود، نمیتوانست به راحتی مانند دندانهایی که مروارید دارد، چیزهای باارزش را از وجود خودش بیفزاید. به نوعی، شخصیت او با سخاوت و آرامش توصیف میشود و مهر و لطف او را به دیگران نشان میدهد.
هوش مصنوعی: هر کسی که از آب روی یمن محبوبتر باشد، شایستهتر از خانه و خانوادهاش است.
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند مانند عنکبوت در خانهات حرکت کند و از فضل تو بهرهمند شود، چرا که تو همچون سلیمانی با قدرت و نعمت میزبان هستی.
هوش مصنوعی: با شخصی برخورد کن که امروز به خاطر لباسهای پرزرق و برقش، مانند بهار رنگارنگ به نظر میرسد، در حالی که در واقع در فصل پاییز قرار دارد.
هوش مصنوعی: ای پیامبر، نصرت و یاری خداوند به بندگانت عطا شده است. پس بیدرنگ با شجاعت بر دشمنانت بتاز و یادت باشد که در این راه تعجب و حیرت جایز نیست.
هوش مصنوعی: خوبان و نیکوکاران را با پول و نعمت پذیرایی کن و به میگساری دعوت کن. در عوض، در میدان جنگ، فرماندهی کن و کشور را در دست بگیر.
هوش مصنوعی: زمانی که کار به پیش آید، دنیا را بر تو خواهد گشود، زیرا لشکر بزرگی وجود دارد که جانها را در میان بسته است.
هوش مصنوعی: سلاح را به دست بگیر و همچنان که نیاکانت این کار را میکردند، به نبرد برو تا روح جدت از شجاعت تو خوشحال شود.
هوش مصنوعی: افراد مخالف با دین را نابود کن و شرک را مانند دانههای انگور در هم بشکن.
هوش مصنوعی: برای اینکه با خوشنودی و نامی بزرگ به مملکت اصلی خود بازگردی، باید شجاعت و اراده خود را به کار بگیری.
هوش مصنوعی: صدای الله اکبر از گردونهی شما بلند شده است، نشانهی یاری خداوند در بیان دیده میشود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که زمین از درد و ناله بیازارد، روح آدمی آرام نگیرد. وقتی ابرها به خاطر این درد بگریند، گاوها از خوشحالی خواهند خندید.
هوش مصنوعی: هر کس که سبب درد و رنج تو شده، باید بداند که روزی در برابر این آزارها عذاب میبیند. در عوض، دل معصوم و نیکخواه تو مانند باغی است که از ابرهای شادی بهرهمند میشود و همیشه سرشار از طراوت و زندگی خواهد بود.
هوش مصنوعی: در موقعیتهای افتخارآمیز با وقار باش و در برابر خداوند با خضوع و خشوع رفتار کن. از جوانمردی و دلسوزی برخوردار باش و در این دنیا به عنوان یک سازنده و تاثیرگذار باقی بمان.
هوش مصنوعی: به یادگیری از ویژگیهای پادشاهی افریدون و عدالت نوشروان بپرداز و مانند جام جمشیدی به نوشی و کام اسکندر به زندگی خوب و خوش بپرداز.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خواسته تاراج گشته، سر نهاده بر زیان
لشکرت همواره یافه، چون رمهٔ رفته شبان
چیست آن آبی چو آتش و آهنی چون پرنیان
بیروان تن پیکری پاکیزه چون بیتنْ روان
گر بجنبانیش آب است، ار بلرزانی درخش
ور بیندازیش تیر است، ار بدو یازی کمان
از خرد آگاه نه در مغز باشد چون خرد
[...]
بس که جستم تا بیابم من از آن دلبر نشان
تا گمان اندر یقین گم شد یقین اندر گمان
تا که میجستم ندیدم تا بدیدم گم شدم
گم شده گم کرده را هرگز کجا یابد نشان
در خیال من نیامد در یقینم هم نبود
[...]
سرو دیدستم که باشد رسته اندر بوستان
بوستان هرگز ندیدیم رسته بر سرو روان
بوستانی ساختی تو برسر سرو سهی
پر گل و پر لاله و پر نرگس و پر ارغوان
ای بهار خوبرویان چند حیلت کرده ای
[...]
خسروا جائی بهمت ساختی، جائی بلند
پر ز خوان خواهی کنونش کرد و خواهی پر سخوان
تیر تو مفتاح شد در کار فتح قلعه ها
تیر تو مومول شد در دیده های دیده بان
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.