کنون که برگ و نوا نیست باغ و بستان را
بساز برگ و نوای دی و زمستان را
گلوی بلبله و راح ارغوانی گیر
بدل گل سحر و بلبل خوش الحان را
چو آفتاب می و صبح روی ساقی هست
چراغ و شمع چه حاجت بود شبستان را
از آن فروخته گوهر که سوی نور جمال
دلیل شد به شب تیره پور عمران را
قرین شکر و عود و شراب و شمع کنید
طیور بابزن و برّههای بریان را
چو جمع شد همه اسباب عیش موی به موی
به حلقه آر سر و زلفکی پریشان را
شو آستین بتی درکش و ز زلف و رخش
پر از بنفشه و گل کن کنار و دامان را
عبیر و عود بر آتش منه بگیر و بده
به باد طرهٔ مشکین عنبرافشان را
به ار نماند درختان و بوستان را بر
درخت قامت گیر و به زنخدان را
گهی به گاز فراگیر سیب غبغب را
گهی به مشت بیفشار نار پستان را
مفتحی نه از آن زلف عنبرین دل را
مفرحی ده ازین لعل شکرین جان را
بگیر زلفش و از روی لعل یکسو کن
به دست دیو منه خاتم سلیمان را
به پیچ جعدش و از روی خوب یک جانه
به روی گنج ممان اژدهای پیچان را
ازین دو گوهر جانی نکوتر ار خواهی
به رشته کش گهر مدحت جهانبان را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در آغاز زمستان که باغ بیبرگ و بلبل خاموش است، دعوت میکند که به جای گل و بلبل، شراب و ساقی و سفرهٔ کباب و شمع و عود فراهم شود. سپس جای میوهها و گلهای باغ را به اندام معشوق میدهد: قامت به جای درخت، چانه به جای به، غبغب به جای سیب و پستان به جای انار، و از کنار زدن زلف از چهره با تصویر دیو و انگشتر سلیمان و اژدها بر گنج سخن میگوید. در بیت پایانی، گریزی به مدح میزند و ستایش پادشاه را از همهٔ این خوشیها برتر میشمارد.
هوش مصنوعی: اکنون که باغ و بوستان برگ و آواز (برگ درخت و نوای پرندگان) ندارند، تو ساز و برگ و توشهٔ عیش زمستان را فراهم کن. «برگ و نوا» هم به معنای برگ درخت و آواز پرنده است و هم به معنای ساز و سامان و توشه.
هوش مصنوعی: به جای گل سحرگاهی و بلبل خوشآواز، گردن تنگِ صراحی (بلبله) و شراب سرخ ارغوانی را به دست بگیر.
هوش مصنوعی: وقتی شراب مانند خورشید میدرخشد و چهرهٔ ساقی مانند صبح روشن است، شبستان دیگر به چراغ و شمع نیازی ندارد.
هوش مصنوعی: از آن آتشِ گوهرمانندِ افروختهای که در شب تاریک، موسی پسر عمران را به سوی نور جلوهٔ حق راهنمایی کرد (یعنی آتشی چون آتش طور برافروزید و با آن کار را دنبال کنید).
هوش مصنوعی: پرندگانِ بر سیخ و برههای بریان را همراه شکر و عود و شراب و شمع بر سفرهٔ عیش بگذارید.
هوش مصنوعی: وقتی همهٔ وسایل خوشی یکایک و بیکموکاست فراهم شد، آن یار سروقامتِ زلفپریشان را در آغوش بگیر.
هوش مصنوعی: برو آستین معشوقی زیبا را بگیر و به سوی خود بکش، و از زلف و رخسار او که مانند بنفشه و گل است، دامن و آغوشت را پر کن.
هوش مصنوعی: عبیر و عود را بر آتش نگذار؛ به جای آن، زلف مشکینِ عنبرافشان یار را بگیر و به دست باد بسپار تا بوی خوشش پراکنده شود.
هوش مصنوعی: اگر درختان و بوستان دیگر میوهای ندارند، تو قامت یار را به جای درخت و چانهٔ او را به جای میوهٔ «به» بگیر.
هوش مصنوعی: گاهی سیبِ غبغب یار را به دندان بگیر و گاهی انارِ پستانش را در مشت بفشار.
هوش مصنوعی: از آن زلف خوشبو کلیدی برای گشایش دل بساز و از آن لب سرخ شیرین، داروی شادیبخش به جان برسان.
هوش مصنوعی: زلف یار را بگیر و از روی لب و چهرهاش کنار بزن؛ انگشتر سلیمان (لب و دهان یار) را به دست دیو (زلف سیاه) مسپار.
هوش مصنوعی: جعد زلفش را بپیچان و از روی زیبایش کنار بگذار؛ نگذار آن اژدهای پیچان (زلف) روی گنج (چهره) بماند.
هوش مصنوعی: اگر چیزی بهتر از این دو گوهر جانافزا (شراب و معشوق، یا لب و رخسار یار) میخواهی، گوهر ستایش پادشاه جهان را به رشتهٔ شعر درآور.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به نام نیک تو خواجه فریفته نشوم
که نام نیک تو دام است و زرق مر نان را
کسی که دام کند نام نیک از پی نان
یقین بدان تو که دام است نانْش مر جان را
به ابر پنهان کرد آفتاب تابان را
به سبزه بنهفت آن لالهبرگ خندان را
به سوی هر دو مهاش بر دو شاخ ریحان بود
به شاخ مورد بپیوست شاخ ریحان را
بتی که خستهدلان را به بوسه درمان است
[...]
سلام کن ز من ای باد مر خراسان را
مر اهل فضل و خرد را نه عام نادان را
خبر بیاور ازیشان به من چو داده بُوی
ز حال من به حقیقت خبر مر ایشان را
بگویشان که جهان سرو من چو چنبر کرد
[...]
شریف خاطر مسعود سعد سلمان را
مسخرست سخن چون پری سلیمان را
نسیج وحده که نو حُلّهای دهد هر روز
زکارگاه سخن بارگاه سلطان را
ز شادی ادب و عقل او به دار سلام
[...]
لب تو طعنه زند گوهر بدخشان را
رخ تو طیره کند اختر درفشان را
به بوسه لب تو تهنیت کنم دل را
به دیدن رخ تو تربیت دهم جان را
به جان تو که پرستیدن تو کیش من است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.