بخش ۱۰ - شکار بهرام در نخچیرگاه، جشن شبانهٔ دختران آسیابان و خواستگاری چهار دوشیزهٔ بیچیز
دگر هفته با موبدان و ردان
به نخچیر شد شهریار جهان
چنان بد که ماهی به نخچیرگاه
همی بود میخواره و با سپاه
ز نخچیر کوه و ز نخچیر دشت
گرفتن ز اندازه اندر گذشت
سوی شهر شد شاددل با سپاه
شب آمد به ره گشت گیتی سیاه
برزگان لشکر همی راندند
سخنهای شاهنشهان خواندند
یکی آتشی دید رخشان ز دور
بران سان که بهمن کند شاه سور
شهنشاه بر روشنی بنگرید
به یک سو دهی خرم آمد پدید
یکی آسیا دید در پیش ده
نشسته پراگنده مردان مه
وزان سوی آتش همه دختران
یکی جشنگه ساخته بر کران
ز گل هر یکی بر سرش افسری
نشسته به هرجای رامشگری
همی چامهٔ رزم خسرو زدند
وزان جایگه هر زمان نو زدند
همه ماهروی و همه جعدموی
همه جامه گوهر همه مشک موی
به نزدیک پیش در آسیا
به رامش کشیده نخی بر گیا
وزان هر یکی دسته گل به دست
ز شادی و از می شده نیممست
ازان پس خروش آمد از جشنگاه
که جاوید ماناد بهرامشاه
که با فر و برزست و با مهر و چهر
برویست بر پای گردان سپهر
همی می چکد گویی از روی اوی
همی بوی مشک آید از موی اوی
شکارش نباشد جز از شیر و گور
ازیراش خوانند بهرام گور
جهاندار کاواز ایشان شنید
عنان را بپیچید و زان سو کشید
چو آمد به نزدیکی دختران
نگه کرد جای از کران تا کران
همه دشت یکسر پر از ماه دید
به شهر آمدن راه کوتاه دید
بفرمود تا میگساران ز راه
می آرند و میخواره نزدیک شاه
گسارنده آورد جام بلور
نهادند بر دست بهرام گور
ازان دختران آنک بد نامدار
برون آمدند از میانه چهار
یکی مشک نام و دگر سیسنک
یکی نام نار و دگر سوسنک
بر شاه رفتند با دستبند
به رخ چون بهار و به بالا بلند
یکی چامه گفتند بهرام را
شهنشاه با دانش و نام را
ز هر چار پرسید بهرام گور
کزیشان به دلش اندر افتاد شور
که ای گلرخان دختران کهاید
وزین آتش افروختن بر چهاید
یکی گفت کای سرو بالا سوار
به هر چیز ماننده شهریار
پدرمان یکی آسیابان پیر
بدین کوه نخچیر گیرد به تیر
بیاید همانا چو شب تیره شد
ورا دیده از تیرگی خیره شد
هماندر زمان آسیابان ز کوه
بیاورد نخچیر خود با گروه
چو بهرام را دید رخ را به خاک
بمالید آن پیر آزاده پاک
یکی جام زرین بفرمود شاه
بدان پیر دادن که آمد ز راه
بدو گفت کاین چار خورشید روی
چه داری چو هستند هنگام شوی
برو پیرمرد آفرین کرد و گفت
که این دختران مرا نیست جفت
رسیده بدین سال دوشیزهاند
به دوشیزگی نیز پاکیزهاند
ولیکن ندارند چیزی فزون
نگوییم زین بیش چیزی کنون
بدو گفت بهرام کاین هر چهار
به من ده وزین بیش دختر مکار
چنین داد پاسخ ورا پیرمرد
کزین در که گفتی سوارا مگرد
نه جا هست ما را نه بوم و نه بر
نه سیم و سرای و نه گاو و نه خر
بدو گفت بهرام شاید مرا
که بیچیز ایشان بباید مرا
بدو گفت هرچار جفت تواند
پرستارگان نهفت تواند
به عیب و هنر چشم تو دیدشان
بدینسان که دیدی پسندیدهشان
بدو گفت بهرام کاین هر چهار
پذیرفتم از پاک پروردگار
بگفت این و از جای بر پای خاست
به دشت اندر آوای بالای خاست
بفرمود تا خادمان سپاه
برند آن بتان را به مشکوی شاه
سپاه اندر آمد یکایک ز دشت
همه شب همی دشت لشکر گذشت
فروماند زان آسیابان شگفت
شب تیره اندیشه اندر گرفت
به زن گفت کاین نامدار چو ماه
بدین برز بالا و این دستگاه
شب تیره بر آسیا چون رسید
زنش گفت کز دور آتش بدید
بر آواز این رامش دختران
ز مستی می آورد و رامشگران
چنین گفت پس آسیابان به زن
که ای زن مرا داستانی بزن
که نیکیست فرجام این گر بدی
زنش گفت کاری بود ایزدی
نپرسید چون دید مرد از نژاد
نه از خواسته بر دلش بود یاد
به روی زمین بر همی ماه جست
نه دینار و نه دختر شاه جست
بت آرا ببیند چو ایشان به چین
گسسته شود بر بتان آفرین
برین گونه تا شید بر پشت راغ
برآمد جهان شد چو روشن چراغ
همی رفت هرگونهای داستان
چه از بدنژاد و چه از راستان
چو شب روز شد مهتر آمد به ده
بدین پیر گفتا که ای روزبه
به بالینت آمد شب تیرهبخت
به بار آمد آن سبز شاخ درخت
شب تیرهگون دوش بهرامشاه
همی آمد از دشت نخچیرگاه
نگه کرد این جشن و آتش بدید
عنان را بپیچید و زین سو کشید
کنون دختران تو جفت ویاند
به آرام اندر نهفت ویاند
بدان روی و آن موی و آن راستی
همی شاه را دختر آراستی
شهنشاه بهرام داماد تست
به هر کشوری زین سپس یاد تست
ترا داد این کشور و مرز پاک
مخور غم که رستی ز اندوه و باک
بفرمای فرمان که پیمان تراست
همه بندگانیم و فرمان تراست
کنون ما همه کهتران توایم
چه کهتر همه چاکران توایم
بدو آسیابان و زن خیره ماند
همی هر یکی نام یزدان بخواند
چنین گفت مهتر که آن روی و موی
ز چرخ چهارم خور آورد شوی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
کیخسرو (اشاره) مشک سیسنک نار سوسنک روزبه بهرام گور بهمن (اشاره)
هوش مصنوعی: بهرام گور، شاه ایران، به شکار به نخچیرگاه میرود و در راه با یک شب جشن و شادمانی دختران آسیابان مواجه میشود. دختران با آواز و ساز، به شادمانی و خوشحالی میپردازند و بهرام تحت تأثیر زیبایی آنها قرار میگیرد. چهار دختر از آسیابان که هر کدام جمال و زیبایی خاصی دارند، به پیش میآیند و بهرام از آنها خواستگاری میکند. آسیابان که از تنگدستی خود نگران است، با این حال بهرام را برای همسری دخترانش قبول میکند و با وعدههای شاه موافقت میکند. در نهایت، با حضور بهرام، زندگی و سرنوشت این دختران تغییر میکند و آنها به دامادی شاه تبدیل میشوند.
هوش مصنوعی: پادشاه به مدت یک هفته به همراه موبدان (آزادیخواهان و دلاوران) به شکار در نخچیرگاه رفت.
هوش مصنوعی: به قدری رعیت و شکار در نخچیرگاه ناخوش احوال بودند که مانند ماهی در آب، در آنجا در عیش و نوش بودند و همچنان که سپاه در جنگ است، در حال خوشگذرانی بودند.
هوش مصنوعی: به خاطر شکار از کوه و دشت، او (بهرام) از حد و اندازه فراتر رفته است.
هوش مصنوعی: بهرام گور با سپاهش به سمت شهر رفت و در حالی که شاد و خوشحال بود، شب از راه رسید و جهان تاریک شد.
هوش مصنوعی: سران لشکر دربارهٔ داستانها و پادشاهیهای بزرگ سخن میگفتند و تاریخ شاهان را بازگو میکردند.
هوش مصنوعی: بهرام گور از دور آتش روشنی را میبیند که بهگونهای میسوزد و بر میافروشد، مانند آتش جشن و شادی که بهمن، پادشاه پیشین، میافروخت.
هوش مصنوعی: شاه درخشندگی آتش را مشاهده کرد و به سمت دیگر نگاهی انداخت که دهکدهای سرسبز نمایان شد.
هوش مصنوعی: بهرام گور در پیش ده، یک آسیاب را میبیند که مردان شجاع و نیرومند در اطراف آن نشستهاند.
هوش مصنوعی: دختران از سوی آتش، جشنی را بر فراز تپهای برپا کردهاند.
هوش مصنوعی: هر دختر، بر سر خود گلی به عنوان تاج دارد و در هر گوشه، نوازندگان مشغول نواختن موسیقی هستند.
هوش مصنوعی: خسرو (به احتمال زیاد خسرو پرویز) در محل برگزاری جشن، آهنگی جنگی مینوازد و در هر لحظه، صدای آن آهنگ را بهروز و تازه میکند.
هوش مصنوعی: همه دختران زیبا و افسونگر، با موی بلند و درخشان، لباسهای زرق و برقدار و عطری مانند مشک بر تن دارند.
هوش مصنوعی: در نزدیکی آسیاب، نخی از گیاهان به شکلی زیبا بر روی زمین کشیده شده و فضایی دلانگیز برای خوشحالی و شادمانی ایجاد کرده است.
هوش مصنوعی: از شادی، هر یک از دختران گل دستهای در دست دارند و از شراب، بیحال و نیمه مست شدهاند.
هوش مصنوعی: پس از آن، سر و صدای شادی از محل جشن به گوش میرسید که نام بهرامشاه همیشه جاویدان و ماندگار باشد.
هوش مصنوعی: او که دارای عظمت و بزرگی است و با مهربانی و زیبایی بر روی خود، در زیر آسمان گردان ایستاده است.
هوش مصنوعی: چگونه از چهرهاش چکه میکند (یا مانند چکه کردن آب است) و بوی عطر مشک از موی او به مشام میرسد.
هوش مصنوعی: شکار بهرام گور فقط باید از شیر و گور (حیواناتی با ارزش) باشد، زیرا او را به خاطر این شکارها به نام «بهرام گور» میشناسند.
هوش مصنوعی: بهرام گور که پادشاهی بزرگ و قدرتمند است، وقتی صدای دختران آسیابان را شنید، به سرعت سوار بر اسبش شد و به سمت آنها رفت.
هوش مصنوعی: بهرام گور وقتی به نزدیکی دختران رسید، به اطراف خود نگاه کرد و منظرهای وسیع را از یک سو تا سوی دیگر مشاهده کرد.
هوش مصنوعی: بهرام گور مشاهده کرد که تمام دشت زیر نور ماه روشن شده است و با دیدن این منظر، مسیر ورود به شهر را کوتاه و آسان فهمید.
هوش مصنوعی: بهرام گور دستور داد تا شرابنوشان از مسیر بیایند و مینوشان را به نزد خود بخوانند.
هوش مصنوعی: میگساری، جام بلورینی را برای بهرام گور آورد و آن را بر دست او گذاشتند.
هوش مصنوعی: دخترانی که نام و شهرت خوبی دارند، از میان چهار دختر دیگر بیرون آمدند.
هوش مصنوعی: نام یکی از دختران «مشک» است و نام دیگری «سیسنک»، نام یکی دیگر «نار» و نام آخر «سوسنک» است.
هوش مصنوعی: دختران آسیابان به نیت خواستگاری به آرامی و با ظاهری زیبا و به مانند بهار به سمت شاه بهرام گور رفتند. آنها با دنیایی از زینت و آرایش جلوهگر شده بودند و قدشان بلند و زیبا بود.
هوش مصنوعی: بهرام گور، که پادشاهی با دانش و شهرت است، یکی از ترانهها یا شعرهایی را برای او خواندند.
هوش مصنوعی: بهرام گور از هر چهار دختر پرسید که کدام یک در دلش شادی و هیجان ایجاد کرده است.
هوش مصنوعی: بهرام گور از دختران میخواهد که بگویند، شما که هستید و چرا بر این آتش میافروزید.
هوش مصنوعی: یکی از دختران به بهرام، که او را به خاطر قامت بلند و زیبا به «سرو» تشبیه کرده، میگوید که تو مانند یک پادشاه در هر چیز ویژگی داری.
هوش مصنوعی: پدر ما یک آسیابان سالخورده است که در این کوه برای شکار به تیراندازی میپردازد.
هوش مصنوعی: وقتی شب تاریک میشود، او (دختران آسیابان) به سوی آن شخص (بهرام) میآید و در این تاریکی، او (بهرام) را با دیدن تیرگی حیرتزده میشود.
هوش مصنوعی: در آن زمان، آسیابان شکار خود را از کوه آورد و به همراه گروهی دیگر به میدان آورد.
هوش مصنوعی: وقتی بهرام، آن پیر آزاده و نجیب را دید، به احترام او سرش را به خاک گذاشت و به نشانهٔ ارادت و احترام پیشانی بر زمین نهاد.
هوش مصنوعی: شاه به آن پیر، که از راه رسیده بود، دستور داد تا یک جام زرین (جام طلایی) به او بدهند.
هوش مصنوعی: به او (پیرمرد) گفتند که چرا این چهار دختر با زیبایی و درخشش مانند خورشید را برای ازدواج انتخاب نمیکنی، در حالی که این زمان مناسب است.
هوش مصنوعی: پیرمرد که به عنوان خواستگار در نظر گرفته میشود، به دختران آسیابان میگوید که هیچ یک از این دختران برای او مناسب نیستند و باید بروند.
هوش مصنوعی: این دختران به سن دختران جوان رسیدهاند و از نظر پاکدامنی و عفت نیز بسیار شایسته و سالم هستند.
هوش مصنوعی: اما این دختران هیچ چیزی بیشتر از این ندارند، پس بیجهت دربارهٔ اضافهگویی نکنیم.
هوش مصنوعی: بهرام به آن پیرمرد گفت: این چهار دختر را به من بدهید و از این بابت دیگر چیزی درخواست نکنید.
هوش مصنوعی: پیرمرد به بهرام گفت: تو با این انتخاب (دختران بیچیز) به مشکل بزرگی میخوری و به جای آنکه به بینواها توجه کنی، بهتر است به دنبال کسانی باشی که دارای نژاد و ثروت باشند.
هوش مصنوعی: نه مکانی برای ما وجود دارد و نه سرزمین و جایگاه، نه ثروتی داریم و نه خانهای، نه گاوی داریم و نه خر.
هوش مصنوعی: بهرام به خودش یا دیگران میگوید که شاید این دختران بیچیز (فقرای) به او نیاز داشته باشند و او هم به آنها نیازمند است.
هوش مصنوعی: به بهرام گفته میشود که هر چهار دختر (دوشیزه) میتوانند همسر مناسبی برای او باشند و در دل این دختران عشق و محبت نهفته است.
هوش مصنوعی: بهرام به این نکته اشاره میکند که او با توجه به عیبها و هنرهای موجود در چشم شخصی، آنها را به گونهای دیده که مطابق میل و پسند او بوده است.
هوش مصنوعی: بهرام بیان میکند که چهار دختر را از روی نعمت و الطاف خداوند پذیرفته است.
هوش مصنوعی: بهرام این را گفت و از جای خود بلند شد و در دشت صدای بالهای پرندگان به گوش رسید.
هوش مصنوعی: بهرام گور دستور داد که خدمتگزاران سپاه، آن مجسمههای زیبا را به بستر خواب شاه ببرند.
هوش مصنوعی: سپاه یکی یکی از دشت وارد شد و تمام شب، لشکر از دشت گذشته است.
هوش مصنوعی: آسیابان به خاطر شب تیره و تار و اندیشهای که به سرش افتاده، دچار حیرت و سردرگمیشده است.
هوش مصنوعی: به زن گفت که این شخص مشهور همچون ماه است و با این قد و قواره بسیار زیبا به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: هنگامی که شب تاریک بر آسیاب آمد، زن به بهرام گور گفت که از دور آتش را مشاهده کرده است.
هوش مصنوعی: دختران آسیابان به همراه سازندگان موسیقی به خاطر خوشی و شادمانی، در حال نواختن و آوازخوانی هستند و مست از شادی، میرقصند.
هوش مصنوعی: آسیابان به همسرش گفت که داستانی برایم بگو.
هوش مصنوعی: آیا نتیجهٔ این کار خوب است؟ اگر زن بدی کرده، پس این کار به او ارتباط دارد و از نظر خداوند نیک نیست.
هوش مصنوعی: مرد به خاطر نژاد و شخصیت فرد از او نپرسید، بلکه در دلش چیزی دیگر ثبت شده بود که به خواسته او مربوط میشد.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر میگوید که بهرام گور بر روی زمین ماه دیگری را جستوجو میکند، نه به دنبال ثروت (دینار) است و نه به دنبال دختر شاه؛ بلکه در پی چیز دیگری است که ارزشمندتر از اینهاست.
هوش مصنوعی: وقتی زیبا رویان را مانند بتهای خوشصورت و مُزین ببینند، دلهایشان از شوق و زیبایی به تپش درمیآید و آنها را ستایش میکنند.
هوش مصنوعی: به همین شکل که خورشید بر پشت کوه بلند میشود، جهان روشن و مانند چراغی تابناک شده است.
هوش مصنوعی: هر نوع داستانی در حال انتشار بود، چه داستانهای غیرواقعی و چه داستانهای راست و درست.
هوش مصنوعی: زمانی که شب فرا رسید، مهتر (رئیس) به ده (روستا) آمد و به این پیر (پیرمرد) گفت: "ای روزبه" (که احتمالاً نام اوست).
هوش مصنوعی: در غروب تیره، شب شوم به بالین تو آمده است و درختانی که سبز و سرسبز هستند، با بار و میوه به اینجا آمدهاند.
هوش مصنوعی: شب تاریک و سیاه، بهرامشاه به سمت دشت نخچیرگاه میرفت.
هوش مصنوعی: بهرامشاه به جشن و آتش نگاه کرد و هنگامی که عنان اسبش را در دست گرفت، آن را به سمت دیگر کشید.
هوش مصنوعی: دختران تو اکنون همسران او هستند و در آرامش در خود پنهان شدهاند.
هوش مصنوعی: دخترانی با زیبایی و جذابیت خاص و اخلاق نیکو، شایستهٔ توجه و احترام شاه بهرام هستند.
هوش مصنوعی: بهرام، پادشاه، به عنوان شوهر تو انتخاب شده و پس از این، در هر سرزمینی نام تو را به یاد خواهند داشت.
هوش مصنوعی: این کشور و مرز پاک به تو داده شده است، پس نگران نباش که از اندوه و ترس رها شدهای.
هوش مصنوعی: شما دستور بدهید که ما همه به آن عمل کنیم؛ پیمان ما با شماست و ما همه بنده و تسلیم فرمان شما هستیم.
هوش مصنوعی: اکنون ما همه خدمتگزاران و زیر دستان تو هستیم، هر چند در ردهٔ اجتماعی پایینتر از تو قرار داریم، ولی همه ما تابع و مطیع امر تو هستیم.
هوش مصنوعی: زن آسیابان و خود او (آسیابان) در حیرت و شگفتی ماندهاند و هر یک مشغول ذکر نام خدا (یزدان) هستند.
هوش مصنوعی: مهتر (رئیس یا بزرگِ گروه) گفت که آن زیبایی و رنگ و رخسار از چرخ چهارم (ستاره زهره که به عشق شهرت دارد) به زمین آمده و همسر (محبوب) آورده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.