بخش ۱ - ستایش محمود و نصر و بوالظفر، مژدهٔ بخشش خراج و اندرز داد و جاودانگی سخن
کنون پادشاه جهان را ستای
به رزم و به بزم و به دانش گرای
سرافراز محمود فرخندهرای
کزویست نام بزرگی به جای
جهاندار ابوالقاسم پر خرد
که رایش همی از خرد برخورد
همی باد تا جاودان شاد دل
ز رنج و ز غم گشته آزاد دل
شهنشاه ایران و زابلستان
ز قنوج تا مرز کابلستان
برو آفرین باد و بر لشکرش
چه بر خویش و بر دوده و کشورش
جهاندار سالار او میر نصر
کزو شادمانست گردنده عصر
دریغش نیاید ز بخشیدن ایچ
نه آرام گیرد به روز بسیچ
چو جنگ آیدش پیش جنگ آورد
سر شهریاران به چنگ آورد
برآنکس که بخشش کند گنج خویش
ببخشد نهاندیشد از رنج خویش
جهان تاجهاندار محمود باد
وزو بخشش و داد موجود باد
سپهدار چون بوالمظفر بود
سرلشکر از ماه برتر بود
که پیروز نامست و پیروزبخت
همی بگذرد تیر او بر درخت
همیشه تن شاه بیرنج باد
نشستش همه بر سر گنج باد
همیدون سپهدار او شاد باد
دلش روشن و گنجش آباد باد
چنین تا به پایست گردان سپهر
ازین تخمه هرگز مبراد مهر
پدر بر پدر بر پسر بر پسر
همه تاجدارند و پیروزگر
گذشته ز شوال ده با چهار
یکی آفرین باد بر شهریار
کزین مژده دادیم رسم خراج
که فرمان بد از شاه با فر و تاج
که سالی خراجی نخواهند بیش
ز دیندار بیدار وز مرد کیش
بدین عهد نوشینروان تازه شد
همه کار بر دیگر اندازه شد
چو آمد بران روزگاری دراز
همی بفگند چادر داد باز
ببینی بدین داد و نیکی گمان
که او خلعتی یابد از آسمان
که هرگز نگردد کهن بر برش
بماند کلاه کیان بر سرش
سرش سبز باد و تنش بیگزند
منش برگذشته ز چرخ بلند
ندارد کسی خوار فال مرا
کجا بشمرد ماه و سال مرا
نگه کن که این نامه تا جاودان
درفشی بود بر سر بخردان
بماند بسی روزگاران چنین
که خوانند هرکس برو آفرین
چنین گفت نوشین روان قباد
که چون شاه را دل بپیچد ز داد
کند چرخ منشور او را سیاه
ستاره نخواند ورا نیز شاه
ستم نامهٔ عزل شاهان بود
چو درد دل بیگناهان بود
بماناد تا جاودان این گهر
هنرمند و بادانش و دادگر
نباشد جهان بر کسی پایدار
همه نام نیکو بود یادگار
کجا شد فریدون و ضحاک و جم
مهان عرب خسروان عجم
کجا آن بزرگان ساسانیان
ز بهرامیان تا به سامانیان
نکوهیدهتر شاه ضحاک بود
که بیدادگر بود و ناپاک بود
فریدون فرخ ستایش ببرد
بمرد او و جاوید نامش نمرد
سخن ماند اندر جهان یادگار
سخن بهتر از گوهر شاهوار
ستایش نبرد آنک بیداد بود
به گنج و به تخت مهی شاد بود
گسسته شود در جهان کام اوی
نخواند به گیتی کسی نام اوی
ازین نامهٔ شاه دشمنگداز
که بادا همه ساله بر تخت ناز
همه مردم از خانها شد به دشت
نیایش همی ز آسمان برگذشت
که جاوید بادا سر تاجدار
خجسته برو گردش روزگار
ز گیتی مبیناد جز کام خویش
نوشته بر ایوانها نام خویش
همان دوده و لشکر و کشورش
همان خسروی قامت و منظرش


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
محمود انوشیروان (اشاره) قباد (اشاره) فریدون (اشاره) ضحاک (اشاره) جمشید (اشاره) بوالمظفر
هوش مصنوعی: شعر به ستایش پادشاه محمود و میرزاده نصر میپردازد. محمود به عنوان یک فرمانروای بزرگ و خردمند توصیف میشود که با بخشش و رهبری شایستهاش به آسایش کشورش کمک کرده و دل مردم را شاد کرده است. همچنین از پیروزیها و مهارتهای نظامی سپهدار بوالظفر و همکارانش نیز یاد میشود. شاعر به یادگار ماندن نام نیکو و ویژگیهای بزرگ مردان تاریخ اشاره میکند و بر اهمیت یادآوری عدالت و بخشش تأکید میورزد. در پایان، شاعر دعا میکند که نام محمود و خانوادهاش در تاریخ جاودانه بماند و روزگار بر آنان خوش باشد.
هوش مصنوعی: اکنون پادشاه جهان را به خاطر جنگاوری، میهمانی و دانش ستایش کن.
هوش مصنوعی: محمود سرافراز و خوشخُلق است که از او نام بلندی به یادگار مانده است.
هوش مصنوعی: ابوالقاسم (محمود غزنوی) حاکم آگاهی است که حکومتش بر اساس حکمت و خرد استوار است.
هوش مصنوعی: باد تا همیشه شاد و خوشحال بمانید، چراکه از رنج و غم رهایی یافتهاید.
هوش مصنوعی: پادشاه ایران و منطقه زابلستان، که فرمانرواییاش از شهر قنوج تا مرز کابلستان گسترده است.
هوش مصنوعی: به لشکر او و همچنین به خود او و خاندان و سرزمینش، ستایش و خوشنودی باد.
هوش مصنوعی: پادشاه جهان، سالار و فرماندهٔ او، میر نصر است که به خاطر او، زمانه شاداب و خوشحال است.
هوش مصنوعی: او از بخشیدن چیزی دریغ نمیورزد و به هیچ وجه در روز جنگ آرام نخواهد گرفت.
هوش مصنوعی: هرگاه جنگی پیش بیاید، او (محمود) خود را به میدان نبرد میآورد و زمام امور را در دست میگیرد.
هوش مصنوعی: کسی که ثروت و گنج خود را به دیگران بدهد، دیگر غم و دردی نخواهد داشت و برای او مهم نیست که چه زحمتی کشیده است.
هوش مصنوعی: امیدوارم که جهان تحت فرمان محمود و با برکت بخشش و عدالت او برقرار باشد.
هوش مصنوعی: بوالمظفر (بوالظفر) همچون سپهداری است که سرلشکر جنگ است و به اندازهٔ ماه درخشان و برتر میباشد.
هوش مصنوعی: پیروز، نامی که به معنای پیروزیست، با خوششانسی و موفقیت از کنار درختها میگذرد، بهطوری که تیر او به راحتی به هدف میخورد.
هوش مصنوعی: همیشه بدن شاه باید بدون رنج و درد باشد و باشد که او بر سر گنج و ثروت نشسته باشد.
هوش مصنوعی: امیدوارم سردار او، سپهدار، همیشه خوشحال باشد و دلش روشن و ثروتش آباد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که چرخ فلکی برقرار باشد، از این نسل هیچگاه مهر و محبت نخواهد کاهش یافت.
هوش مصنوعی: همه پدران و پسران در این نسلها، همگی صاحب تاج و مقام هستند و پیروزی را به ارث بردهاند.
هوش مصنوعی: دهم شوال از گذشته فراتر رفته و اکنون چهارده روز از آن میگذرد، پس بر شهریار درود و تحسین باد.
هوش مصنوعی: ما این خبر خوش را به مردم دربارهٔ رسم خراج (مالیات) رساندیم که فرمانی از سوی شاه با شوکت و شکوه صادر شده است.
هوش مصنوعی: سالها هیچ خراجی از پیروان دینداری که هوشیار و بیدار باشد و همچنین از مردانی که پیرو آیین پیامبری هستند، نخواهند گرفت.
هوش مصنوعی: در این زمان خوش و سرزنده، همه امور به شکلی تازه و نو شکل گرفت و به وضعیت دیگری تغییر کرد.
هوش مصنوعی: چون روزگاری طولانی فرا رسید، آرام آرام چادر را کنار زد و بیرون آمد.
هوش مصنوعی: بدانید که با این داد و نیکی، شخصی مانند او به تازگی پاداشی آسمانی دریافت خواهد کرد.
هوش مصنوعی: هرگز سر او، که نماد پادشاهی کیانیان است، دچار زوال و کهنگی نخواهد شد و همواره کلاه سلطنتی بر سر او باقی میماند.
هوش مصنوعی: سرش پر از شجر و درخت باد و بدنش سالم و بیآسیب باشد، شخصیت و سیرت او از زمانهای گذشته به خوبی یاد شده و مورد احترام است.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند به من بیاحترامی کند و به سالها و عمر من اهمیت ندهد.
هوش مصنوعی: بنگر که این نامه تا همیشه، نشانی است بر سر خردمندان و افراد با فضیلت.
هوش مصنوعی: این نامه برای مدتهای طولانی باقی خواهد ماند و بعد از این، هر کسی که آن را بخواند، به آن احترام و ستایش خواهد کرد.
هوش مصنوعی: نوشین روان قباد (که اشاره به قباد، پادشاه ساسانی دارد) چنین گفت که وقتی دل شاه از عدالت و بخشش ناراحت شود، چه باید کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که چرخ (فلک) دوران به پایان میرسد و به زوال میرسد، او (شاه) را در نظر دارد که ستارهای نیکو (شایسته) نیست.
هوش مصنوعی: ستمنامه (کتاب ستمگری) بهطور کلی سرگذشت و سرنوشت شاهانی را روایت میکند که مورد عزل و ظلم قرار میگیرند، مانند درد و رنجی که بیگناهان در زندگی خود تحمل میکنند.
هوش مصنوعی: این هنرمند بزرگ و با دانش و دادگر، تا زمانی که دنیا پا بر جاست، خواهد ماند و نام نیک او جاودانه خواهد بود.
هوش مصنوعی: هیچکسی در جهان نمیتواند همیشه دوام بیاورد و زندگیاش پایدار بماند؛ تنها یاد و نام نیک اوست که پس از مرگش باقی میماند.
هوش مصنوعی: کجا هستند فریدون، ضحاک و جم؛ یعنی شخصیتهای بزرگ و مهم تاریخ که در گذشته برای عربها و خسروان عجم (ایرانیان) نام آور بودهاند؟
هوش مصنوعی: سوال این است که آن بزرگان و شخصیتهای بزرگ ساسانی (سلطنتی در ایران باستان) کجا رفتهاند، از زمان بهرامیان (شاهان ساسانی) تا سامانیان.
هوش مصنوعی: ضحاک، شاهی نکوهیده و ناپاک بود که به خاطر ستمگری و بیدادگریاش مورد سرزنش قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: فریدون، پادشاه نیکوکار، مورد ستایش قرار گرفت و نام او هیچگاه فراموش نمیشود.
هوش مصنوعی: سخنگویی و گفتار انسان در جهان پایدار میماند و یادگاری از او بهجا میگذارد، چرا که سخن از بهترین و ارزشمندترین چیزهاست، حتی بهتر از جواهرات و گوهرهای گرانبها.
هوش مصنوعی: ستایش میکند نبردی را که ناعادلانه بوده و به ثروت و قدرت (تخت) خوشحالی و شادی آورده است.
هوش مصنوعی: اگر کام و خواستههای او در دنیا گسسته و ناچیز شود، کسی در جهان نام او را نخواهد خواند و از او یاد نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: این نامهٔ شاه، که بر دشمنان بسیار سختگیر است، باعث میشود که هر سال بر تخت با شکوه و پرزرق و برق نشسته شود.
هوش مصنوعی: تمام مردم از سرزمینهای خود به دشت آمده تا دعا و نیایش کنند و دعاهایشان به آسمان میرسد.
هوش مصنوعی: همیشه تاجدار خوشبختی زنده و پایدار باشد و روزگار بر او خوش بگذرد.
هوش مصنوعی: از دنیا جز خواستههای خود را نبین و فقط نام خود را بر دیوارها بنویس.
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که همان خاندانی که او (شخص مورد نظر) از آن برمیخیزد، لشکر و سرزمینش را نیز شامل میشود و به ویژگیهای ظاهری او، همچون قامت و شکل، اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.