گل بخندید و باغ شد پدرام
ای خوشا این جهان بدین هنگام
چون بناگوش نیکوان شد باغ
از گل سیب و از گل بادام
همچو لوح زمرّدین گشته ست
دشت همچون صحیفه ای ز رخام
باغ پر خیمه های دیبا گشت
زندوافان درون شده به خیام
گل سوری به دست باد بهار
سوی باده همی دهد پیغام
که تو را با من ار مناظره ایست
من به باغ آمدم به باغ خرام
تا کی از راه مطربان شنوم
که ترا می همی دهد دشنام
گاه گوید که رنگ تو نه درست
گاه گوید که بوی تو نه تمام
خام گفتی سخن، ولیکن تو
نیستی پخته، چون بگویی خام
تو مرا رنگ و بوی وام مده
گر ز تو رنگ و بوی خواهم وام
خوشی و رنگ و بوی هیچ مگیر
نه من ای می حلالم و تو حرام؟
تو چه گویی، کنون چه گوید می
گوید: ای سرخ گل! فرو آرام
با کسی خویشتن قیاس مکن
که ترا سوی او بود فرجام
خویشتن را مده بباد که باد
ندهد مر ترا ز دور مقام
من بمانم مدام و آنکه نهاد
نام من زین قبل نهاد مدام
دست رامش بمن شده ست قوی
کار شادی بمن گرفته قوام
من به بیجاده مانم اندر خم
من به یاقوت مانم اندر جام
این شرف بس بود مرا که مرا
بار باشد بر امیر مدام
میر یوسف که با دل و کف او
تنگ و زفتست نام بحر وغمام
از نکویی که عرف و عادت اوست
نرسد در صفات او اوهام
مدح او نوش زاید اندر گوش
طعن او زهر پاشد اندر کام
خدمت او به روح باید کرد
زین سبب روح برتر از اجسام
هر که ده پی رود بخدمت او
بخت رو سوی او رود ده گام
بخت احرار زیر خدمت اوست
همچو زیر رضای او انعام
هر که با او مخالفت ورزد
خسته غم بود غریق غرام
دهر گوید همی که من نکنم
جز بکار موافقانش قیام
وقت آن کو گهر پدید کند
تا بمیدان جنگ جوید نام
نفت افروخته شودز نهیب
مغز بدخواه اومیان عظام
آفتاب اندرون شود بحجاب
هر گه او تیغ بر کشد زنیام
پادشه زادگی و خصم کشی
کاین دو را خود مقدمست و امام
کیست اندر همه سپاه ملک
با دل و دست او ز خاص و زعام
او اگر دست بر نهد به هزبر
بشکندبر هزبر هفت اندام
ای سوار تمام و گرد دلیر
مهتر بی نظیر و راد همام
روز میدان ترا به رنج کشد
اسب وبراسب نیست جای ملام
مرکبی کو چو بیستون نبود
چون تواند کشید کوه سیام
گر بدیدی تن چو کوه ترا
به نبرد اندرون نبیره سام
در زمان سوی توفرستادی
رخش بازین خسروی و ستام
گر ترا بامداد گوید شاه
که توانی گشاد کشور شام
شام و شامات و مصر بگشایی
روز را وقت نارسیده به شام
پادشاه جهان برادر تو
آنکه شاهی بدو گرفت نظام
بیهده بر کشیده نیست ترا
تا به ماه از جلالت و اکرام
از بزرگی واز نواخت چه ماند
که نکرد آن ملک در این ایام
وقت رفتن دو پیل داد ترا
وقت باز آمدن دویست غلام
آنچه کردست ز آنچه خواهد کرد
سختم اندک نماید و سوتام
روز آن را که شام خواهد کرد
آنکه اکنون همی بر آید بام
آن دهد مر ترا ملک در ملک
که نداد ایچ پادشه به منام
نهمت و کام تو بخدمت اوست
برسی لاجرم به نهمت و کام
تا چنان چون میان شادی و غم
فرق باشد میان نور و ظلام
تا چو اندر میان مذهب ها
اختلافست در میان کلام
شادمان باش و کامران و عزیز
پادشا باش و خسرو وقمقام
رسم تو رهنمای رسم ملوک
خوی تو دلگشای خوی کرام
روز نوروز و روزگار بهار
فرخت باد و خرم و پدرام
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر زیبا، شاعر با استفاده از تصاویری از باغ و گلها، شادی و زیباییهای بهار را توصیف میکند. گلها در حال شکفتن هستند و باغ تبدیل به مکانی دلپذیر و خوشبو شده است. شاعر به عشق و زیباییهای زندگی اشاره میکند و از مناظرههای بیفایدهای که به رنگ و بوی دیگران میپردازند، انتقاد میکند. او تأکید دارد که درختان و گلها باید در کنار هم زندگی کنند و هر یکی باید به خود و هویت خود احترام بگذارد.
شاعر همچنین به نکات اخلاقی و انسانی اشاره میکند و از قدرت و عظمت پادشاهان و نیکوییهای آنها میگوید. او به خوشیها و غمهای زندگی اشاره دارد و اهمیت شادی و زیبایی را در زندگی یادآوری میکند. در پایان، شاعر با آرزوی بهار و خوشی برای همه، دعوت به شادمانی و خوشبختی میکند.
هوش مصنوعی: گل، با لبخندی که به چهرهاش نشسته، باعث بهار و شادی باغ شده است. چه خوب است که این جهان در چنین لحظاتی زیبا و دلانگیز قرار دارد!
هوش مصنوعی: زمانی که زیباییهای باغ مانند چهره نیکوکاران میشود، باغ از گل سیب و بادام پر میشود.
هوش مصنوعی: دشت همچون لوحی از سنگ قیمتی زمرّد شده است و مانند صحیفهای از سنگ مرمر میدرخشد.
هوش مصنوعی: باغ پر از چادرهای زیبا و مجلل شده و درون آن به جمع و میهمانی مشغول است.
هوش مصنوعی: گل سوری در دست باد بهاری پیام عشق و شوق را به سمت باده میفرستد.
هوش مصنوعی: من به باغ آمدهام و با تو در حال گفتگو هستم.
هوش مصنوعی: تا کی باید بشنوم از زبان نوازندگان که تو به من بد و بیراه میگویی؟
هوش مصنوعی: گاهی میگوید که رنگت درست نیست و گاهی میگوید که بویت کامل نیست.
هوش مصنوعی: تو بدون تجربه و ناپخته گفتی، اما وقتی که حرف میزنی، نشان میدهد که هنوز به بلوغ نرسیدهای.
هوش مصنوعی: شما به من رنگ و بوی وام ندهید، زیرا اگر من به چیز شما نیاز داشته باشم، خودم آن را میخواهم.
هوش مصنوعی: ای می، که حلال و پاک هستی، نگیر از من خوشی و زیبایی و عطر را! تو چه حقی داری که اینها را از من بگیری؟
هوش مصنوعی: تو چه میگویی؟ حالا چه میگوید؟ او میگوید: ای گل سرخ! آرام باش.
هوش مصنوعی: خودت را با کسی که سرنوشتت به او ختم میشود، مقایسه نکن.
هوش مصنوعی: خودت را بیدلیل و به راحتی از دست نده، زیرا که زمان و شرایط به تو اجازه نخواهند داد که دوباره به جایگاه خود برگردی.
هوش مصنوعی: من همیشه میمانم و آن کسی که نام من را پیش از این گذاشت، همیشه پایدار است.
هوش مصنوعی: دست شادی به من قدرت داده و حالا کارهای خوشی را بر عهده گرفته است.
هوش مصنوعی: من مانند سرگردانی در مسیرهای ناهموار هستم و همچون سنگ قیمتی یاقوت درون لیوانی جا ماندهام.
هوش مصنوعی: این مقام و افتخار برای من کافی است که همواره بر دوش امیر مسئولیت داشته باشم.
هوش مصنوعی: یوسف، که با دل و دستانش، سرشار از غم و اندوه است، نامش همچون دریا و مشکلات بیپایان میباشد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که ویژگیهای مثبت و خوب یک فرد نتیجهٔ عادات و رفتارهای آن شخص است و نظرات خیالی و تصوری دربارهٔ او نادرست و بیپایه است. به عبارتی، آنچه که دربارهٔ او به عنوان خوبیها و صفات نوشته میشود، باید بر اساس واقعیتهای عینی باشد نه بر اساس تصورات بیاساس.
هوش مصنوعی: ستایش او مانند نوشی خوش در گوش مینشیند، در حالی که طعنههای او مانند زهر بر کام فرود میآید.
هوش مصنوعی: برای نزدیک شدن به او باید به روح خود اهمیت بدهیم، چرا که روح از اجسام بالاتر و ارزشمندتر است.
هوش مصنوعی: هر کسی که به ده برود و به خدمت افراد برتر بپردازد، به او شانس و بخت بیشتری میرسد و در مسیر زندگیاش پیشرفت خواهد کرد.
هوش مصنوعی: بخت افرادی که آزاد و صالح هستند، در خدمت او قرار دارد، مانند اینکه نعمت و پاداش به کسی داده میشود که مورد رضایت قرار گیرد.
هوش مصنوعی: هر کس که با او دشمنی کند، در درد و رنج غرق شده و به شدت در عذاب است.
هوش مصنوعی: دنیا میگوید که من فقط به کار کسانی که با من هماهنگند، اقدام میکنم.
هوش مصنوعی: زمانی فرا میرسد که گوهر واقعی خود را نمایان میکند تا در میدان نبرد برای شناخته شدن تلاش کند.
هوش مصنوعی: اگر مغزهای بدخواه تصمیم بگیرند که در میان بزرگان و نخبگان تأثیر بگذارند، نفت به آتش درمیآید.
هوش مصنوعی: خورشید در هر بار که پشت پرده میرود، همچون شمشیری از نیام بیرون میآید و درخشش خود را نمایان میکند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تولد و مقام ریاست طبیعی یک پادشاه اهمیت زیادی دارد و دشمنی و رویارویی با دشمن نیز به همین اندازه مهم و مورد توجه است. در واقع، این دو ویژگی، یعنی اصالت و قدرت در جنگ، باید در راس امور قرار داشته باشند و همواره مورد توجه قرار گیرند.
هوش مصنوعی: چه کسی در میان همه لشکر پادشاه است که با دل و دست خود هم از افراد خاص و هم از رهبران جدا باشد؟
هوش مصنوعی: اگر او به شیر خشمگین نزدیک شود، میتواند آن را شکست دهد و بر آن مسلط شود.
هوش مصنوعی: ای سوار شجاع و کامل، که در میدان جنگ رهبری بینظیر و دلاوری بزرگ هستی.
هوش مصنوعی: در روز مسابقه، اگر اسبت تو را به زحمت بیندازد، نباید او را سرزنش کنی.
هوش مصنوعی: هیچ مرکبی نمیتواند کوهی به بزرگى سیام را بکشد، اگر که به قدرت و استحکام بیستون نرسد.
هوش مصنوعی: اگر تن تو را مانند کوه ببینند، در جنگ درون تو، فرزند سام (در اشاره به رستم) قرار نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: در زمان چه پرخروش و عملی، شمایل زیبای تو همچون یک پادشاه درخشید.
هوش مصنوعی: اگر صبح شما را پادشاه بگوید که آیا میتوانی کشور شام را گسترش دهی،
هوش مصنوعی: شام و شامات و مصر را برای روزی که هنوز نرسیده است، باز کن.
هوش مصنوعی: سلطان کل عالم برادر توست، همان که نظام دنیا به دست اوست.
هوش مصنوعی: تو به خاطر بزرگی و احترامی که داری، بیهوده به سوی ماه کشیده نشدهای.
هوش مصنوعی: از بزرگی و محبت چه چیزی باقی مانده که آن پادشاه در این روزها انجام نداده است؟
هوش مصنوعی: زمانی که میروی، دو فیل به تو هدیه میدهند و وقتی برمیگردی، دویست غلام برای تو میآورند.
هوش مصنوعی: آنچه که در گذشته انجام شده، در مقایسه با آنچه در آینده انجام خواهد شد، برایم آسانتر و قابلتحملتر به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: روزی خواهد آمد که آن کس که اکنون در اوج است، غروب میکند و به پایان میرسد.
هوش مصنوعی: او به تو پادشاهی میدهد که هیچ پادشاهی به من نداده است.
هوش مصنوعی: خواسته و آرزوهایت به خدمت اوست، بنابراین قطعاً به خواستهها و آرزوهایت خواهی رسید.
هوش مصنوعی: به گونهای که میان شادی و غم تفاوت وجود دارد، باید فرق بین نور و تاریکی نیز مشخص باشد.
هوش مصنوعی: به خاطر اختلافهایی که در میان مذاهب وجود دارد، در بحث و گفتگوی کلامی نیز تفاوتهایی بروز میکند.
هوش مصنوعی: شاد و خوشحال باش و به کامیابی و موفقیت دست پیدا کن، مانند پادشاه و بزرگمردی respected.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که رفتار و شیوههای تو، راهنمایی برای رفتار شاهان و گشایشدهنده دلهاست. یعنی شخصیت و رفتار تو همواره الهامبخش و آموزنده برای دیگران است.
هوش مصنوعی: روز نوروز و ایام بهار را شاد و خرم باد و برکت به خانواده و نسلها بیفزا.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دوش تا اول سپیده بام
می همی خورد می به رطل و به جام
با سماعی که از حلاوت بود
مرغ را پایدام ودل را دام
با بتانی که می ندانم گفت
[...]
رام روز است بخت و دولت رام
ای دلارام خیز و در ده جام
ز آن قنینه یکی قدح پر کن
همچو کبک دری یکی بخرام
کام ران و جهان به لهو گزار
[...]
از برای قبول خاصه و عام
به پا باشدت قعود و قیام
ای بملک تو زینت ایام
وی ز تیغ تو نصرة اسلام
بندهٔ حل و عقد تو فلک
سخرهٔ امر و نهی تو ایام
دل پاک تو مجمع دانش
[...]
جرم خورشید دوش چون گه شام
سر به مغرب فرو کشید تمام
از بر خیمهٔ سپهر بتافت
ماه رزین او چو ماه خیام
چون طناب شفق ز هم بگسست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.