باز آمدم بحضرت سلطان دین پناه
خورشید خسروان جهان سایه اله
نی من بخود بچنین منزلت رسم
مشکل توان رسید ز ماهی بر اوج ماه
گر جذبه عنایت دارای کشورم
سوی جناب خود ننمودی بلطف راه
همچون منی پیاده ز اسب مراد خویش
فرزین صفت چگونه شدی همنشین شاه
شاهنشه زمین و زمان تاج ملک و دین
کافسر ازوست سرور و ثابت بدو است گاه
فرماندهی که رأی وی ار اقتضا کند
دانند اهل عقل که بی هیح اشتباه
مانند عزل اگر چه بود بر خلاف طبع
ماه از تعرض قصب و کهربا ز کاه
دعوی شهریاری عالم بانفراد
ز آنش مسلمست که عدلش بود گواه
هر صنف آدمی که بجویند بر درش
صف بر صف ایستاده بود غیر دادخواه
چون کاه سر سبک بود از باد عفو او
از کوه اگر بوزون گرانتر بود گناه
حاسد کجا بپایه قدرش همیرسد
کی سرکشی بسدره و طوبی کند گیاه
هر کس که بنده وار کمر بست بر درش
بربود از سر شه سیارگان کلاه
دانی که زنگ آینه آسمان ز چیست
ز آن کز دل عدوش بگردون رسید آه
صد ره کشید سرزنش گرز او عدو
وز بخت بد نمیشودش یکره انتباه
عین عنایت ازلی یار بس بود
از قاف تا بقاف عدو گر کشد سپاه
شاها توئی که جمله شاهان روزگار
سایند بر جناب تو بهر شرف جباه
در دین و ملک تیغ تو حصنی است آهنین
گوهر ز بیم جود تو بروی برد پناه
کلک ترا ز منشی دیوان اختران
جز عبده خطاب نمیآید و فداه
ابن یمین چو رفعت قدرت بیان کند
شعری بشعر او نرسد در علو جاه
از یمن مدح تست که شعریست بنده را
راحت فزای چون می صافی و رنج کاه
دانم نکو طریق سخن گستری ولیک
در من فلک بچشم حسادت کند نگاه
دریای خاطرم گهر افشان و من ز فقر
در آب چشم خویش چو کشتی کنم شناه
فریاد من رس ایشه عالم که دست آن
داری که داریم ز جفای فلک نگاه
تا صبح و شاه مفتتح روز و شب بود
تا شام با صفا نبود همچو صبحگاه
هر روز خصم تو که همی آورد بشب
بادا بسان شام رخ روز او سیاه
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به ستایش و تمجید از سلطان دین پناه میپردازد و او را خورشید جهان میداند. او تأکید میکند که رسیدن به مقام والای شاه بدون الطاف الهی دشوار است و نمایش میدهد که چگونه هوش و درایت شاه، او را از دیگران متمایز کرده است. از عدالت و بخشش شاه به عنوان ویژگیهای بارز او یاد میکند و بیان میکند که هیچ کس نمیتواند به او حسد ببرد. شاعر همچنین در مورد قدرت سخنوری و مقام خود در ادبیات صحبت میکند و بیان میدارد که اگرچه در این عرصه تلاش میکند، اما در برابر عظمت شاه و خطای فلک احساس ناتوانی میکند. نهایتاً، شاعر به ارتباط خاصی که با شاه دارد اشاره کرده و او را سرسپرده و بندهای میداند که همواره در پی ادای دین و خدمت به شاه است.
هوش مصنوعی: من دوباره به حضور پادشاهی که دین را پناه میدهد و مانند خورشیدی درخشان در آسمان سلطنت است، بازگشتهام.
هوش مصنوعی: به سختی میتوان به چنین جایگاه بلندی دست یافت، حتی اگر مانند ماه، در اوج خود باشی.
هوش مصنوعی: اگر توجه و عنایت تو به سرزمین من نمیبود، با لطف و مهرت به من راه نمینمایاندی.
هوش مصنوعی: مانند من، که در پی رسیدن به آرزوی خود از اسب پیاده شدهام، تو چگونه به دوستی با پادشاه رسیدهای؟
هوش مصنوعی: در این بیت به عظمت و مقام بلند یک پادشاه اشاره شده است. او فرمانروای زمین و زمان است و تاج و تخت او نماد حکومت و دین است. همچنین بیان میشود که در حقیقت، قدرت و ثبات او به خاطر وجود اوست و جایگاهش در جهان محکم و استوار است.
هوش مصنوعی: فرماندهای که تصمیماتش بر اساس عقل و منطق گرفته میشود، بر همه روشن است که هیچ خطایی در کار او وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگرچه ماه در آسمان بهدلیل ویژگیهای خاص خود همواره زیباست، لیکن گاهی اوقات در برابر عوامل دیگر مانند نی و کهربا، که به نوعی عناصری طبیعیاند، آسیب میبیند و زیباییاش تحت تاثیر قرار میگیرد. این نشاندهنده این است که حتی چیزهای زیبای طبیعی نیز میتوانند تحت تاثیر عواملی غیرقابل پیشبینی قرار گیرند.
هوش مصنوعی: ادعای حکومت فردی بر جهان به دلیل وجود عدل او، به وضوح خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: هر گروهی از مردم که بخواهند به دنبال او بروند، در مقابل درش صف کشیدهاند، به جز کسانی که از او درخواست عدالت دارند.
هوش مصنوعی: وقتی که کاه به خاطر سبکیاش از باد به پرواز درمیآید، از طرف دیگر اگر گناهی از دل کوهی سنگینتر باشد، عفو و بخشش الهی میتواند آن را سبک کند.
هوش مصنوعی: حسود هیچگاه به اندازه و مقام شخص بافضیلت نمیرسد، زیرا او مانند گیاهی است که به جای رشد و شکوفایی، فقط درختان سرسبز و خوشبو را آزار میدهد.
هوش مصنوعی: هر کسی که با صداقت و بندگی، خود را آماده خدمت کرد، از عظمت او مطلع و بینصیب نخواهد ماند و مقامش به اوج خواهد رسید.
هوش مصنوعی: میدانی صدای زنگدار آسمان به چه دلیل است؟ این صدا از آنجا ناشی میشود که آه دل معشوق به آسمان رسیده است.
هوش مصنوعی: بسیار بارها سرزنش و انتقاد دشمن او را تحمل کرد، اما با بدشانسی، نتوانست یکبار هم از آن وضعیت غمانگیز نجات یابد.
هوش مصنوعی: محبت و توجه الهی یار به قدری کافی است که دشمنان هرچقدر هم که سپاه بکشند، نگران نباشیم، از ابتدا تا انتها حمایت وجود دارد.
هوش مصنوعی: ای پادشاه بزرگ، تو آنی که همه شاهان زمان برای احترام به مقام تو سر تعظیم فرود میآورند.
هوش مصنوعی: تیغ تو در دین و کشور مانند دژی مستحکم و نیرومند است و به خاطر سخاوت و generosity تو، افرادی که از ترس به تو پناه میآورند، احساس امنیت میکنند.
هوش مصنوعی: تمامی زیباییهای تو تنها به منشی دیوان آسمانها میرسد و جز عبده (بنده) خطاب نمیشود و من فقط به فدای تو هستم.
هوش مصنوعی: ابن یمین وقتی توانایی بیان خود را نشان میدهد، شکوه و عظمت شعرش به حدی است که هیچ شعری به پای آن نمیرسد.
هوش مصنوعی: فضل و ستایش تو باعث شده است که شعر من به زندگیام شادی و آرامش ببخشد، مانند شراب خالص که درد و رنج را کاهش میدهد.
هوش مصنوعی: میدانم که چطور میتوان خوب سخن گفت، اما به نظر میرسد که آسمان به من به چشم حسادت نگاه میکند.
هوش مصنوعی: در ذهن من، دریا پر از جواهرات خاطرات است و من از روی فقر، در اشکهای خود به مانند یک کشتی شنا میکنم.
هوش مصنوعی: صدای من به گوش جهانیان میرسد که تو، با وجود آنکه بر ما ظلم کردهای، هنوز در دستانت قدرتی دارم.
هوش مصنوعی: تا زمانی که روز و شب آغاز میشوند، تا شب هنگام به زیبایی صبحگاه نمیرسد.
هوش مصنوعی: هر روز دشمن تو به مانند شب میآید و چهره روز او را در تیرگی فرو میبرد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
با من به شابهار به سر برد چاشتگاه
ماه من آنکه رشک برد زود و هفته ماه
گفت: این فراخ پهنا دشت گشاده چیست
گفتم: که عرضه گه شه بیعدد سپاه
گفتا: چه خوانم این شه آزاده را بنام ؟
[...]
گر شوم بودتی بغلامی بنزد خویش
با ریش شوم تر ببر ما هر آینه
بر وی تو بروشنی از مهر و ماه به
زلفین تو ببوی ز مشک سیاه به
تو چون بنفشه ای و دگر نیکوان چو کاه
دانی هر آینه که بنفشه ز کاه به
گر من دل کسی بنوازم مشو ز جای
[...]
دهقان بی ده است و شتربان بی شتر
پالان بی خر است و کلیدان بی تزه
انصاف من بده که همی خواهم از تو داد
زیرا که بر سخن توئی امروز پادشاه
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.