جنون بینوایان هرکجا بختآزما گردد
به سر موی پریشان سایهٔ بال هماگردد
دمی بر دل اگر پیچیکدورتها صفاگردد
نبالد شورش از موجیکهگوهر آشناگردد
درشتی را نه آسانست با نرمی بدلکردن
دل کوه آب میگردد که سنگی مومیا گردد
به هرجا عقدهٔ دل وانگردد، سودن دستی
غبار دانه نتوان یافت گر این آسیا گردد
هوا بر برگ گل تمکین شبنم میکند حاصل
نگاه شوخ ما همکاش بر رویت حیاگردد
رم دیوانهٔ ما دستگاه حیرتی دارد
که هرجا گردبادی رنگ ریزد نقش پاگردد
مکن گردنفرازی تا نسازد دهر پامالت
که نی آخر به جرم سرکشیها بوریا گردد
رسایی نیست انداز پر تیر هوایی را
کسی تاکی ز غفلت درپی بال هما گردد
ز خاکم سجده هم کم نیست ای باد صبا رحمی
مبادا اوج جرأتگیرد و دست دعاگردد
تکلف برنمیدارد دماغ جام منصورم
سر عشاق هرجا گردد ازگردن جدا گردد
به خاموشی رساند معنی نازک سخنگو را
چو مو، ازکاسهٔ چینی ببالد، بیصدا گردد
چو اشک از بسکه صافافتاده مطلب بسملما را
محال است اینکه خون ما به رنگی آشنا گردد
طرب وحشی است ای غافل مده بیهوده آوازش
نگردیدهاست زینرنگ آنقدر از ماکه واگردد
کدورت میکشد طبع روانت بیدل از عزلت
به یکجا آب چون گردید ساکن بیصفا گردد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی و پندآمیز از دیوانگی عاشقانه، صفای دل، فروتنی و پرهیز از سرکشی سخن میگوید. شاعر با تمثیلهایی چون موج و گوهر، نی و بوریا، و کاسهٔ چینی ترکخورده، نکتههای اخلاقی و عاشقانه را بیان میکند و در میانه به عشق منصوری و سربازی عاشقان اشاره دارد. در بیت پایانی، بیدل خود را از عزلت بازمیدارد، چون آب ایستاده صفای خود را از دست میدهد.
هوش مصنوعی: هرجا دیوانگی تهیدستان بخت خود را بیازماید، موی ژولیدهٔ سرشان چون سایهٔ بال هما مایهٔ دولت و سعادت میشود. یعنی آشفتگی عاشقانه خود عین اقبال است.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای به درون دل بپردازی و در خود فرو روی، تیرگیها به روشنی بدل میشود. موجی که با گوهر آشنا شود دیگر خروش و آشوب نمیکند و آرام میگیرد.
هوش مصنوعی: بدل کردن سختی به نرمی آسان نیست. دل کوه باید آب شود تا سنگی به مومیایی نرم و شفابخش تبدیل گردد.
هوش مصنوعی: هرجا گره دل باز نشود، دست بر هم ساییدن فایدهای ندارد. اگر آسیا خالی بچرخد، حتی غبار دانهای هم از آن به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: نسیم بر برگ گل شبنم را آرام و پابرجا مینشاند. کاش نگاه گستاخ ما نیز بر چهرهٔ تو به شرم و حیا بدل شود.
هوش مصنوعی: گریز دیوانهوار ما چنان مایهٔ حیرت است که هرجا گردبادی رنگ میبازد و فرو مینشیند، همانجا رد پای ما نقش میبندد.
هوش مصنوعی: گردنکشی و تکبر مکن تا روزگار تو را لگدمال نکند. نی هم سرانجام به کیفر سرکشی و بلندی بوریا میشود و زیر پا میافتد.
هوش مصنوعی: تیری که بیهدف به هوا پرتاب شود به جایی نمیرسد. آدمی تا کی از روی غفلت در پی بال هما و بخت خیالی بدود؟
هوش مصنوعی: ای باد صبا، بر من رحم کن؛ از خاک من سجدهای بیش برنمیآید. مبادا خاکم را برداری و جرئت اوج گرفتن پیدا کند و به دست دعا بدل شود، که از فروتنی سجده بیرون رود.
هوش مصنوعی: سر من که جام عشق منصور حلاج را نوشیده، اهل تکلف و پرهیز نیست. سر عاشقان هرجا به سودای عشق بچرخد، از گردن جدا میشود.
هوش مصنوعی: معنای باریک و دقیق، سخنور را به خاموشی میکشاند. همانگونه که وقتی ترکی مانند مو در کاسهٔ چینی پیدا شود، کاسه دیگر صدا نمیدهد.
هوش مصنوعی: خواستهٔ ما بسملان مانند اشک چنان صاف و بیآلایش است که محال است خون ما به هیچ رنگی درآمیزد.
هوش مصنوعی: ای غافل، شادی رمنده و وحشی است؛ بیهوده صدایش مزن و فرامخوانش. آنقدر هم از ما دور نشده و رنگ نباخته که بشود بازش گرداند.
هوش مصنوعی: ای بیدل، طبع روان تو از گوشهنشینی تیره و ملول میشود؛ چون آب اگر یکجا بماند و راکد شود، صفای خود را از دست میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خوشا چشمی که با آن طاق ابرو آشنا گردد
کز این محراب هر حاجت که می خواهی روا گردد
در ایام خط از عاشق عنا نداری نمی آید
گدای شرمگین در پرده شب بی حیا گردد
دل بیگانه خوی من میانجی برنمی دارد
[...]
فضای دل خلاص از خار خار غم کجا گردد؟
ز چنگ خاربن، دامان صحرا کی رها گردد؟
طلب پیش کریمان، احتیاج سائلان باشد
چو کف از سیم وزر خالی شود، دست دعا گردد
ندارند از ته دل الفتی اهل جهان باهم
[...]
گمان دارم که در زیر فلک قحط فضا گردد
در این گلشن اگر یک غنچه امید وا گردد
نظر تنگی است این گردون که با وسعت نمیسازد
به تنگ آید دل گرمی اگر مطلب روا گردد
کمانداری است بیرحمی که زورش کس نمی داند
[...]
ز دنیا هر که شد لبریز عمرش بی بقا گردد
چو کشتی پر شود از آب گرداب فنا گردد
نوید وصل فارغ می کند از ناله عاشق را
جرس را چون گره از دل گشاید بی صدا گردد
نباشد خواب آسایش به گلشن چشم شبنم را
[...]
چو بیداد محبت بیش شد حاجت روا گردد
که دل را رخنه های سینه محراب دعا گردد
چو می از شیشهٔ واژون نگار ناز پروردم
گر آید سوی من از ناز در هر گام واگردد
غبار غم زبس داریم بر رو گرد برخیزد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.