به غبار عالم جستجو ز چه یاس خسته نشستهای
که به پیش پای تو یکدل است و هزار شیشه شکستهای
نبری ز خیال کسان حسد نکنی تخیل ظلم و کد
که ز دستهای دعای بد بهکمین تیغ دو دستهای
سر و برگ عشرت صد چمن به حضور غنچه نمیرسد
تو بهار رونق خلد شو ز همان دلیکه نخستهای
به حضور بارگه ادب ستم است دم زدن از طلب
تک و تازگرد نفس مبر به دریکه آینه بستهای
زگل تعلق این چمن بهکجاست لالهٔگوش من
چو سحر به دام و قفس متن نفسی و از همه رستهای
ز فضولی هوس بقا شدهای به عبرتی آشنا
مژهگر رسد به خم حیا چو خیال ز آینه جستهای
نه قوی است مجمع طاقتت نه حواس رابطه جرأتت
به کف تو وهم ازین چمن گل چیده داری و دستهای
نفس از کشاکش مدح و ذم چقدر برآردت از عدم
به تأمل از چه گره خوری که چو رشتهٔ بگسستهای
چه بلاست بیدل بیخبر که به ناله هرزه شدی سمر
همه راست درد شکست و تو که به بیدلی چه شکستهای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی خطاب به انسانی است که در جستوجوی دنیا خسته و ناامید شده است. شاعر او را از حسد، ستم، طلب و دل بستن به باغ تعلقات بازمیدارد و ادب، خاموشی و رهایی را میستاید. سرانجام به خود، یعنی بیدل، نهیب میزند که نالههای بیهودهاش را رها کند، زیرا شکستگی دردِ همگان است.
هوش مصنوعی: در غبار جهانِ جستوجو چرا از ناامیدی خسته و درمانده نشستهای؟ پیش پای تو یک دل به اندازهٔ هزار شیشهٔ شکسته است؛ یعنی دلِ شکستهات خود سرمایهای فراوان است.
هوش مصنوعی: به اندیشههای دیگران حسد نبر و ستم و کینه را در خیال هم نپرور، زیرا از دستهایی که دعای بد میکنند، شمشیری دودسته در کمین توست.
هوش مصنوعی: ساز و برگ شادی صد باغ به حضور و جمعیت یک غنچه نمیرسد. تو با همان دلی که آن را مجروح نکردهای، بهارِ رونق بهشت شو.
هوش مصنوعی: در پیشگاه ادب، سخن گفتن از خواهش و طلب ستم است. بر دری که آینهوار بسته و خاموش است، گرد و تاخت نفس را مبر.
هوش مصنوعی: گوش من کجا به گلِ دلبستگی این باغ توجه دارد؟ مانند سحر، تنها نفسی در دام و قفس بتن (درنگ کن) که از همه رها شدهای.
هوش مصنوعی: از زیادهخواهیِ هوسِ ماندن، با مایهٔ عبرتی آشنا شدهای. اگر مژهات از شرم خم شود، مانند خیالی که از آینه گریخته، ناپدید میشوی.
هوش مصنوعی: نه نیروی تحملت استوار است و نه حواست جرئت پیوند دارد. آنچه از این باغ چیده و دسته کردهای، در دست تو جز وهم نیست.
هوش مصنوعی: کشمکشِ ستایش و نکوهش تا کجا میتواند تو را از نیستی بیرون آورد؟ چرا در اندیشه گره میخوری، حال آنکه مانند رشتهای گسستهای؟
هوش مصنوعی: ای بیدلِ بیخبر، این چه بلایی است که با نالههای بیهوده افسانه شدهای؟ همه کس درد شکستن را دارند؛ تو در بیدلی چه چیزی را شکستهای که چنین مینالی؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.