ز پابوسش بهار عشرت جاوید سامانکن
چمن تا در برت غلتد حنایی را گریبان کن
اثر پروردهٔ یاد نگاه اوست اجزایم
ز خاکم سرمهکش در دیده و عریان غزالان کن
به تمثال حباب از بحر تا کی منفعل باشی
دوییتا محو گردد خانهٔ آیینه ویرانکن
درین گلشن که بال افشانی رنگست بنیادش
توهم آشیانی در نوای عندلیبان کن
غبارت چون سحر در بال عنقا آشیان دارد
به ذوق امتحان رنگی اگر داری پر افشانکن
به شور ما و من تا چند جوشد شوخی موجت
دمی در جیب خاموشی نفس دزیده توفان کن
صفای عافیت تشویش صیقل برنمی دارد
اگر آسودگی خواهی چو سنگ آیینه پنهان کن
تحیر میزند موج از غبار عرصهٔ امکان
نم اشکی اگر در لغزش آیی ناز جولان کن
شکوه همتت آیینه در ضبط نفس دارد
هوا را گر مسخر کردهای تخت سلیمان کن
ندارد قدردانی جز ندامت کوشش همت
به دست سوده چندی خدمت طبع پشیمان کن
بهار هستی، انداز پر طاووس میخواهد
به یک مژگان گشودن سیر چندین چشم حیران کن
چو صبح از صنعت وارستگی غافل مشو بیدل
بهچین دامنی طرح شکست رنگ امکانکن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عارفانه مجموعهای از اندرزهای امری خطاب به خود یا سالک است. بیدل از او میخواهد خانهٔ آینهٔ خودی را ویران کند تا دوگانگی از میان برود، از هیاهوی «ما و من» به خاموشی پناه ببرد و بر هوای نفس چیره شود. در بیت پایانی خود را به وارستگی صبحوار و دامن برچیدن از جهان ناپایدار فرامیخواند.
هوش مصنوعی: با بوسیدن پای معشوق، بهار شادی همیشگی را برای خود فراهم کن. گریبانت را از خون دل حنایی و رنگین کن تا چمن به آغوشت بغلتد.
هوش مصنوعی: همهٔ اجزای وجود من پرورده و اثرِ یاد نگاه اوست. از خاک من سرمه بساز، به چشم بکش و چشم آهوان را نیز با آن بیاور و عریان کن، یعنی خاکم آنقدر نگاهآلود است که چشم را میآراید.
هوش مصنوعی: تا کی مانند حباب که صورتی جدا از دریاست، شرمنده و جدا از اصل خود بمانی؟ خانهٔ آینه، یعنی تن و خودبینی، را ویران کن تا دوگانگی میان تو و حق از میان برود.
هوش مصنوعی: در این باغ جهان که بنیادش بر رنگهای گذرا و پر زدنهای ناپایدار است، تو نیز آشیانهات را در نالهٔ بلبلان بساز. یعنی بر چیز ثابتی تکیه مکن و در ناله و عشق مأوا بگیر.
هوش مصنوعی: غبار وجود تو مانند سحر در بال عنقا، یعنی در عالم ناپیدا، جای دارد. اگر رنگ و هستیای داری، برای آزمودن آن پر بیفشان و آن را بپراکن.
هوش مصنوعی: تا کی موج وجودت با هیاهوی «ما» و «من» بجوشد؟ لحظهای نفس را در گریبان خاموشی پنهان کن و توفان واقعی را در سکوت پدید آور.
هوش مصنوعی: صفای آسودگی رنج صیقل خوردن را تاب نمیآورد. اگر آرامش میخواهی، آینهات را مانند سنگ که آینه را در دل خود پنهان دارد، پنهان نگه دار.
هوش مصنوعی: از غبار میدان هستی موج حیرت برمیخیزد. اگر مانند نم اشکی به لغزش و حرکت درآمدی، با ناز جولان کن.
هوش مصنوعی: شکوه همت تو در نگه داشتن نفس است، چنانکه آینه با نفس تیره میشود. اگر هوا، یعنی نفس و هوس، را رام کردهای، مانند سلیمان که باد مسخرش بود، بر تخت فرمانروایی بنشین.
هوش مصنوعی: کوشش همت جز پشیمانی قدرشناسی ندارد. پس مدتی با دست ساییده از حسرت، به خدمت طبع پشیمان مشغول باش.
هوش مصنوعی: بهار هستی را باید چون پر طاووس دید که پر از چشم است. با یک بار گشودن مژگان، تماشای چندین چشم حیران را انجام ده.
هوش مصنوعی: بیدل خطاب به خود میگوید: مانند صبح از هنر رهایی و وارستگی غافل مشو. با برچیدن دامن، یعنی کنارهگیری از جهان، رنگ عالم امکان را بشکن و بیاعتبارش کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
درآ، ای شاخ گل، خندان و مجلس را گلستان کن
به گفت تلخ چون می عاشقان را مست و غلتان کن
از آن زلف پریشان نامزد کن باد را، ور کس
به عهدت خواب خوش دارد، همه خوابش پریشان کن
مگو «پیراهن زیبایی آمد چست بر یوسف »
[...]
بیا ای ساقی گلرخ می گلرنگ گردان کن
به روی گل گل از می مجلس ما را گلستان کن
نباشد مفلسان شب نشین را دسترس شمعی
سوی ویرانه ما آی و کار ماه تابان کن
به سختی می رود جان از تنم نادیده دیدارت
[...]
به یک زخم نمایان سرفرازم از شهیدان کن
چو صبح وصل خندانم ازین لطف نمایان کن
اگر خواهی که خورشید از گریبانت برون آید
سحرخیزی فن خود همچون صبح پاکدامان کن
نگاه شور چشمان می برد شیرینی از شکر
[...]
جهان را محتسب، چندی به کام می پرستان کن!
ز می خمخانه ها را رشک کهسار بدخشان کن!
ز قید بوریا هم درد اگر داری مجرد شو
سموم آه را آتش فروز این نیستان کن
خرامت را بود کیفیت گردیدن ساغر
[...]
ترشح مایهای ناز دلی را محو احسانکن
تبسم میکند آیینه برگیر و نمکدان کن
طربگاه جهان رنگ استعداد میخواهد
در اینجا هر قدر آغوشگردی گل به دامان کن
شکست خودسری تسخیر صد حرص و هوس دارد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.