ز وهم متهم ظرف کم نخواهی شد
محیط اگر نشدی قطره هم نخواهی شد
به بحر قطره ز تشویش خشکی آزاد است
اگر عدم شده باشی عدم نخواهی شد
غم فنا و بقا هرزه فکری وهم است
جنونتراش حدوث و قدم نخواهی شد
هزار مرحله دوری ز دامن مقصود
اگرچو دست ز سودن بهم نخواهی شد
برهمنی اگر این قشقه بر جبین دارد
به صد هزار تناسخ صنم نخواهی شد
مقلد هوس از دعوی طرب رسواست
ز شکل خنده بهار ارم نخواهی شد
مباد در غم واماندگی به باد روی
چو شمع آنهمه خار قدم نخواهی شد
طواف دل نفسی چند چون نفس کم نیست
تلاش بسمل دیر و حرم نخواهی شد
چو سرو اگر همه سر تا قدم دل آری بار
ز بار منت افلاک خم نخواهی شد
غبار کوی ادب سرکش فضولی نیست
اگر به باد دهندت علم نخواهی شد
به محفلیکه در اقران موافقتسنجی است
کم زیاده سری گیر کم نخواهی شد
چوگل دمیکهگسست اتفاق رشتهٔ عهد
دگر خمارکش ربط هم نخواهی شد
سراغ ملک یقین بیدل از هوس دور است
رفیق قافلهٔ کیف و کم نخواهی شد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بیدل در این غزل عرفانی، اندیشههای وهمی دربارهٔ فنا و بقا و حدوث و قدم را بیهوده میشمارد. او میگوید قطرهای که در دریا فانی شود نابود نمیشود و تقلید، ظاهرسازی و تلاش در بتکده و کعبه، آدمی را به مقصود نمیرساند. در برابر، طواف دل، ادب، فروتنی و بینیازی را میستاید و در پایان میگوید راه یقین از هوس و قیاسهای عقلی جداست.
هوش مصنوعی: بهسبب گمان و پندار، کمظرف و حقیر نخواهی شد؛ اگر دریا نشدی، قطره هم نخواهی ماند. یعنی حقیقت تو بزرگتر از آن است که وهم آن را کوچک بشمارد.
هوش مصنوعی: قطره در دریا از نگرانی خشکشدن آزاد است؛ تو نیز اگر در هستی مطلق فانی شوی، نابود نخواهی شد.
هوش مصنوعی: اندوه نیستی و ماندگاری، اندیشهای بیهوده و زادهٔ وهم است. تو با بحث از حادث و قدیم بودن، به دیوانگی نمیرسی و چیزی نمییابی.
هوش مصنوعی: اگر مانند دو دست که بر هم سوده میشوند به هم نپیوندی و یکی نشوی، هزار منزل از دامن مقصود دور خواهی ماند.
هوش مصنوعی: اگر برهمنی این قشقه، یعنی نشان پیشانی، را بر جبین دارد، تو با صد هزار بار تناسخ هم بت نخواهی شد. یعنی ظاهرسازی و نشان بیرونی، آدمی را به حقیقت مقصود نمیرساند.
هوش مصنوعی: کسی که از هوس تقلید میکند، با ادعای شادی رسوا میشود؛ با ظاهر خنده، بهار باغ ارم نخواهی شد.
هوش مصنوعی: مبادا از اندوه درماندگی خود را به باد دهی و نابود کنی؛ تو مانند شمع آنقدر خار راه و مانع گام نیستی که از رفتن بازبمانی.
هوش مصنوعی: چند نفسی گرداگرد دل گشتن، همچون نفس که پیوسته بازمیگردد، کمارزش نیست. تو با تلاش در بتکده و کعبه، مانند مرغ نیمبسمل، به مقصود نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: اگر مانند سرو سراپا دل به بار آوری، زیر بار منت آسمان خم نخواهی شد و آزاده خواهی ماند.
هوش مصنوعی: غبار کوی ادب اهل سرکشی و فضولی نیست؛ اگر تو را به باد هم دهند، مانند غبار برنمیخیزی و پرچم سرکشی نمیشوی.
هوش مصنوعی: در مجلسی که میان همنشینان، سازگاری و هماهنگی سنجیده میشود، از سرکشی و برتریجویی بکاه؛ با این فروتنی چیزی از تو کاسته نخواهد شد.
هوش مصنوعی: مانند گل، همین که رشتهٔ پیوند و پیمان گسست و گلبرگها پراکنده شدند، دیگر در حسرت پیوستگی دوباره نخواهی ماند، زیرا آن پیوند بازنمیگردد.
هوش مصنوعی: بیدل، راه سرزمین یقین از هوس دور است؛ تو همراه کاروان چونوچرا و کمیتوکیفیت، یعنی اندیشهٔ ظاهری، نخواهی شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.