نهفته روی به برگ اندرون گلی محجوب
ز باغبان طبیعت ملول و غمگین بود
زتاب و جلوه اگر چند مانده بود جدا
ولی ز نکهت او باغ عنبرآگین بود
ز اوستادی خورشید و دایگانی ماه
جدا به سایهٔ اشجار، فرد و مسکین بود
نه با تحیت نوری ز خواب برمیخاست
نه به افسانهٔ مرغی سرش به بالین بود
فسرده عارض بیرنگ او به سایه، ولیک
فروغ شهرت او رونق بساتین بود
کمال ظاهر او پرورش گر ازهار
جمال باطنش آرایش ریاحین بود
به جای چهرهفروزی به بوستان وجود
نصیب او ز طبیعت وقار و تمکین بود
چگونه چهره فروزد تنی که سوزی داشت
چگونه جلوه فروشد دلی که خونین بود
ز ازدحام هواها مصون که برگردش
ز دور باش حقیقت مدام پرچین بود
چه غم که بر سر باغ مجاز جلوه نکرد
گلی که از نفسش طبع دهر مشکین بود
به خسروان سخن ناز اگر فروخت رواست
شکر لبی که خداوند طبع شیرین بود
کسی که عقد سخن را به لطف داد نظام
ز جمع پردگیان بیخلاف، پروین بود
جلیس بیت حزن شد چو یوسفش کم گشت
غم فراق پدر هرچه بود سنگین بود
به نوبهار حیات از خزان مرگ، به باد
شد آن گلی که نه در انتظار گلچین بود
اگرچه آرزوی زندگی ببرد به گور
ولی به زندگی امیدوار و خوشبین بود
اگرچه حجلهٔ رنگین به کام خویش نساخت
ولی ز شعر خوشش روی دهر رنگین بود
ندیده کام جوانی جوانه مرگش کرد
سپهر پیرکه با اهل معنی اش کین بود
شگفت و عطر برافشاند و خنده کرد و بریخت
نتیجهٔ گل افسرده عاقبت این بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه سوگنامهٔ بهار در مرگ پروین اعتصامی است. شاعر او را به گلی شرمگین و پنهان در سایه تشبیه میکند که از جلوهگری دور بود، اما عطر شعرش باغ روزگار را پر کرد. سپس نامش را آشکار میکند و از داغ پدر، ناکامی در زناشویی و مرگ زودهنگامش به دست سپهر کینهجو یاد میکند. شعر با تصویر گلی پایان مییابد که شکفت، عطر افشاند و پرپر شد.
هوش مصنوعی: گلی شرمگین که رویش را در میان برگها پنهان کرده بود، از باغبانِ طبیعت دلگرفته و اندوهگین بود. این گل تمثیلی از پروین اعتصامی است.
هوش مصنوعی: هرچند از درخشش و خودنمایی دور مانده بود، باغ از بوی خوش او عطرآگین بود.
هوش مصنوعی: از پرورشِ خورشید، که چون استاد بود، و از پرستاریِ ماه، که چون دایه بود، بیبهره ماند و در سایهٔ درختان تنها و بینوا به سر برد.
هوش مصنوعی: نه با سلام و درود نور از خواب برمیخاست و نه با قصه و آواز پرندهای سر بر بالین میگذاشت. یعنی از نوازشهای طبیعی و دلخوشیهای زندگی محروم بود.
هوش مصنوعی: چهرهٔ بیرنگش در سایه پژمرده بود، اما آوازهاش مایهٔ رونق باغها بود.
هوش مصنوعی: کمال ظاهری او پرورندهٔ گلهای دیگر بود و زیبایی درونیاش زینت گیاهان خوشبو.
هوش مصنوعی: به جای جلوهگری و خودنمایی در باغ هستی، بهرهٔ او از طبیعت سنگینی و متانت بود.
هوش مصنوعی: تنی که سوز و درد دارد چگونه چهره برافروزد و دلی که پرخون است چگونه خودنمایی کند؟
هوش مصنوعی: از هجوم هوسها در امان بود، زیرا حقیقت گرداگردش همواره پرچینی از «دور باش» کشیده بود.
هوش مصنوعی: چه باک اگر گلی که از نَفَسش طبعِ روزگار خوشبو شده بود، در باغِ مجاز، یعنی دنیای ظاهری، جلوه نکرد.
هوش مصنوعی: اگر آن شیرینسخن که طبعی شیرین داشت بر بزرگان سخن ناز کند، رواست. «خسروان» و «شیرین» به داستان خسرو و شیرین اشاره دارد.
هوش مصنوعی: کسی که رشتهٔ سخن را با لطافت نظم داد، بیگمان در میان زنانِ پردهنشین، پروین بود. «عقد» و «جمع» به خوشهٔ ستارهٔ پروین نیز اشاره دارد.
هوش مصنوعی: چون پدرش را از دست داد، مانند یعقوب که یوسف را گم کرد، همنشین کلبهٔ اندوه شد. داغ جدایی از پدر برایش بسیار سنگین بود.
هوش مصنوعی: آن گل که در انتظار گلچینی نبود، در بهارِ زندگی با خزانِ مرگ بر باد رفت. یعنی پروین جوان و ناگهانی درگذشت.
هوش مصنوعی: هرچند آرزوی زندگی را با خود به گور برد، در زندگی امیدوار و خوشبین بود.
هوش مصنوعی: هرچند حجلهٔ زناشویی رنگینی به دلخواه خود نساخت، چهرهٔ روزگار با شعر خوبش رنگین شد. این به زندگی زناشویی ناکام او اشاره دارد.
هوش مصنوعی: آسمانِ پیر که با اهل معنا دشمنی دارد، او را پیش از آنکه کام جوانی ببیند، جوانهمرگ کرد.
هوش مصنوعی: شکفت، عطر پراکند، خندید و پرپر شد. سرانجامِ گلِ پژمرده همین بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
فروغ روی شریعت تویی که همواره
سواد مسند تو پشت ملّت و دین بود
تو شهسوار بدی در صف کرم آنگاه
که نقره خنگ سپهر از هلال نوزین بود
ز شوق گوهر لفظ تو ای بسا شبها
[...]
رفیق اهل و سرا امن و باده نوشین بود
اگر بهشت شنیدی بِساطِ دوشین بود
چه حال خوب و شب جمعۀ خوشی دیدیم
چه بودی ار شبِ هر جمعه حالِ ما این بود
عجب شبی به احبّا گذشت و پندارم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.