آلهی، نامه را آغاز کردم
بنامت باب نامه باز کردم
زبان را در فصاحت راه دادم
دهان را در بلاغت برگشادم
توکّل بر خدا، تقصیر بر خویش
نهادم این نهایت نامه در پیش
دل حاضر بتحریرش سپردم
اگر خوش گوی کردم گوی بر دم
در گنج عبارت برگشادم
آلهی نامه نام این نهادم
آلهی، نامِ تو و نامهٔ تست
بلی جَفَّ القلَم در خامهٔ تست
بآغازش تو دادستی نهایت
بانجامش تو کن این را کفایت
رفیق خاطرم کن فضل و توفیق
میفکن خاطرم در فکر و تعویق
که تا آخر کنم این داستان را
باُنس جان نمایم اِنس و جان را
توئی هادیِ خلق جاودانی
نهان و آشکارا جمله دانی
بانجام آوری آغازِ رازم
که تا گردن کشم گردن فرازم
آلهی، فضلِ خود را یارِ ما کن
ز رحمت یک نظر درکارِ ما کن
که تا مطلوبِ جانم حاصل آید
مگر قولم قبول یک دل آید
اگر یک دل شود زین شعر خشنود
مراد جان برآید کامِ دل زود
سخن بر من، هدایت بر خداوند
خداوندا جدائی را بپیوند
بلطفت می‌کنم این را حوالت
نگه دارش خدایا از بطالت
پسند خویش کن این گفت و گو را
قبولم کن فزون ده رغبتم را
مهیّا کن مراد روح پیشم
کرامت کن عطیّتهای خویشم
مرا در وصفِ وحدت ترجمان ده
برّب خویش خاطر را نشان ده
نشان ده بی نشانا تا درآیم
بکام دل زبان را برگشایم
در الحان آورم طوطیِ جان را
شکر بخشم ز شعر خود بیان را
بشغل روح تو مشغول گردم
ز ننگ بحر و کان معزول گردم
همه جان گردم و تن را بمانم
روان را از دل و جان وا رهانم
ز سر تا پای کلّی نور گردم
اگر مشکم مگر کافور گردم
خدایا در زبان من صواب آر
دعای بندهٔ خود مستجاب آر
دل پر دُردیم را صاف گردان
بما بین شکر من لاف گردان (؟)
مرا در حضرت خود کامران دار
ز کج گفتن زبانم در امان دار
مرا توفیق ده تا حمد خوانم
صفات ذات تو بر لفظ رانم
ز درگاهت همین دارم امانی
مرا یا رب بدین مقصد رسانی
سخن انجام شد، آغازِ توحید
کنم از حمد و از تمجید و تخمید
بنالم همچو بلبل در بهاران
ببارانم ز ابر دیده باران
بجنبانم سلاسل جان و دل را
کنم روح و روانی آب و گل را
برآرم دستِ دعوت در مناجات
بزاری گویم ای قاضیِ حاجات
مرادر حمدِ خود صاحب قران کن
زبان من چو شعر من روان کن
روان کن کارِ من در کامرانی
زبان را ده برات ترجمانی
خدایا از حکایت خسته گردم
بساط انبساط اندر نوردم
دهان بگشایم اندر وصفِ ذاتت
کنم آغازِ اوصاف صفاتت
خداوندا عطاهای تو عام است
عنایتهای عامّت بر دوام است
ز مشتی خاک ما را آفریدی
کُلی بر کلِّ کَونم بر گزیدی
بگفت خیر امّت سر فرازیم
ازان برجامهٔ طوعت طرازیم
بدین تشریف و خلعت شهریاریم
بکَرَّمنا کبیر و کامگاریم
خداوندا توئی دانا و داور
صفات ذات تست الله اکبر
منزّه از زن و از خویش و فرزند
مبّرا از شریک و مثل و مانند
قدیم بی ولد، قیّوم بی خویش
تولّای توانگر، فخرِ درویش
ز دودی آسمان را آفریدی
ز خاکی کُلِّ انسان آفریدی
سما را بی ستون بنیاد دادی
ترابی بر سرابی تو نهادی
ز بادی عیسی مریم تو کردی
زناری دشمن آدم تو کردی
ز کاف و نون تو کردی کَون کَون را
جهان و جان تودادی اِنس و جان را
مسالک هوش و مستی از تو دارند
ممالک مِلک هستی از تو دارند
خلایق جمله ازجام تو مستند
همه مأمور فرمان الستند
ترا می‌زیبد الحق پادشاهی
که پیدا آوری ماهی ز ماهی
توئی رزّاق هر پیدا و پنهان
توئی خلّاق هر دانا و نادان
وَمَا مِن دابّةٍ منشورِ شاهیست
اَلَم تَعلَم نفاد پادشاهیت
توبودی و نبُد جنّات و نیران
توبودی و نبود ایوان و کیوان
تو بودی ونبود افلاک و کَونَین
تو بودی و نبود این قاب قوسین
توئی باقی و فانی هرچه هستند
بتقدیرت نه بالا بل که پستند
توئی خلاق هر بالا و پستی
توئی پیدا و پنهان هرچه هستی
توئی گیرنده و میرنده مائیم
توئی سلطان و ما مشتی گدائیم
گنه کاریم اما مستمندیم
مسلمانیم ازان ره شهر بندیم
جهان زندان سرای مؤمنانست
ولی مال و منال مؤمن آنست
اگر فضلت قرین حال گردد
خرابم جمله جا و مال گردد
چه باشد بنده مقرون انابت
کند طاعت کند دعوت اجابت
اگر بابنده عدل وداد ورزد
عبادتهای صد ساله چه ارزد
خداوندا توئی حامی و حاضر
بحال بندگان خویش ناظر
خطی از فضل گرد این خطا کش
قلم در نامهٔ کردارِ ما کش
اگر بر ما ببخشائی کریمی
وگر تعظیم فرمائی عظیمی
گر از ما زلّتی آید هم ا زماست
فراموشیِ ما ازحجّت ماست
اگر حوّا وآدم سهو کردند
نه لعبت بازی و نه لهو کردند
بنسیان اندر افتادند آنها
عفو کردی ازیشان پادشاها
ز ما بیچارگان گر درگذاری
گناهی کرده، باشد شهریاری
جلیس خاک این درگاه مائیم
انیس آه و واویلاه مائیم
امانت را نهاده بر کف دست
زبان در ذکر می‌داریم پیوست
ثنای ذات پاکت می‌سرائیم
دهان در شرحِ ذکرت می‌سرائیم
بصد فریاد و واویلا و زاری
همی جوئیم راه رستگاری
باُدعُونی توسُّل کردگانیم
بامر اَستَجِب اخبار خوانیم
الها جز تو ما کس را نخواهیم
ازان رو در پناهت می‌پناهیم
دعای ما اجابت کن الها
انیس ما امامت کن الها
دل عطار را بیت الحرم کن
بتشریف حضورش محترم کن
بتضمین بشنوید این بیتِ نامی
اگرذکری دهد این را تمامی
قدم در کلبهٔ احزان ما نِه
وزان پس منّتی بر جان ما نِه
دل عطّار از دردت خرابست
گذر سوی خرابیها صوابست
خداوندا نظر درجان ما کن
گذر در کلبهٔ احزان ما کن
بعشق خویش ما را مبتلا دار
خرد را مالک راه رضا دار
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عطار در دیباچهٔ الهی‌نامه، با نیت توکل بر خدا و طلب یاری از او، نوشتن این اثر را آغاز می‌کند و از فضل و توفیق خداوند درخواست می‌کند. او در این شعر به ستایش صفات الهی می‌پردازد و از او می‌خواهد که در رساندن به مطلوبش و در حفظ زبانش از خطاها یاری‌اش کند. عطار همچنین به وحدت و رستگاری اشاره می‌کند و خواستار بخشش و نگاه داشتن انسان‌ها از گناهان و ضعف‌هاست. او در پایان از خداوند می‌خواهد که دل او را پاک کند و به او در رسیدن به کمال روحانی کمک کند و خود را در حضوری معنوی قرار دهد.
هوش مصنوعی: من این کتاب را به نام تو (خدا) آغاز کردم و در اینجا دروازهٔ این نامه را به روی خوانندگان گشودم.
هوش مصنوعی: زبان را برای بیان مطالب زیبا و فصیح به کار گرفتم و صحبت کردن را با بلاغت و هنر آغاز کردم.
هوش مصنوعی: من به خداوند توکّل کرده‌ام و هر گونه نواقص و کمبودها را به گردن خود می‌اندازم. این نوشته، نهایت محتوای من است.
هوش مصنوعی: دل خود را به نوشتن این کتاب سپردم و اگر سخنانم خوشایند باشد، بگذارید آن را با نفسی آرام بیان کنم.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر اعلام می‌کند که در گنجینهٔ سخنان و عباراتی که دارد، نوشته‌ای به نام «الهی‌نامه» را ایجاد کرده و آن را با این نام مشخص کرده است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به نام "آلهی" اشاره می‌کند که به خداوند نسبت داده شده و آن را به عنوان نامه‌ای عظیم و مقدس می‌داند. همچنین، او می‌گوید که قلم و نوشتن از خالق نشأت می‌گیرد و نوشته‌ها در واقع تجلی حقایق الهی هستند.
هوش مصنوعی: ای آغاز هر چیز و پایان آن، تو به من آغاز زندگی را دادهای، پس تو باید این کار (به پایان رساندن این نامه) را هم انجام دهی؛ همین برای من کافی است.
هوش مصنوعی: دوست من، مرا به یاد فضل و توفیق خود بینداز و بی‌محابا خاطرم را مشغول تفکر و تأخیر نکن.
هوش مصنوعی: برای اینکه داستان را به پایان برسانم، با دوستی و انس خودم را با جان و روح آشتی می‌دهم.
هوش مصنوعی: تو راهنمای موجودات هستی و در عین حال پنهان و آشکارا همه چیز را می‌دانی.
هوش مصنوعی: من می‌خواهم راز آغازین را به پایان برسانم، تا اینکه بتوانم سربلند کرده و خود را بالا ببرم.
هوش مصنوعی: ای خدا، لطف و رحمت خود را بر ما نازل کن و به ما توجهی کن تا کارهای ما به سامان برسد.
هوش مصنوعی: برای اینکه آروزی جانم برآورده شود، باید قول من پذیرفته شود و دل‌ها یک‌دلی پیدا کنند.
هوش مصنوعی: اگر یک دل از این شعر خوشحال شود، خواسته‌ی روح برآورده می‌شود و آرزوی دل به سرعت برآورده می‌گردد.
هوش مصنوعی: خداوند، سخن و هدایت را بر من نازل کن، ای خدای بزرگ، جدایی بین من و حقیقت را برطرف کن و به وصال و پیوستگی برسان.
هوش مصنوعی: من با لطف و رحمت تو، این مسئله را به تو می‌سپارم و ای خدا، آن را از بی‌فایده‌گی حفظ کن.
هوش مصنوعی: خداوند، این گفت و گوی ما را بپسند و قبول کن، و علاقه و رغبت من را بر این گفت و گو بیفزا.
هوش مصنوعی: ای کاش، ای خدا، خواسته و آرزویم را آماده کنی و نسبت به روح من لطف و رحمت بفرستی و هدایای خود را به من عطا کنی.
هوش مصنوعی: مرا در توصیف وحدت، به زبان خویش یاری کن و خودت را به من نمایان کن.
هوش مصنوعی: مرا به کسی که نشانی ندارد، نشان بده تا بتوانم به خواسته‌ام برسم و زبانم را به بیان درد دل آزاد کنم.
هوش مصنوعی: می‌خواهم با نغمات جان‌انگیز، روح خود را به طمع شیرینی کلام و شعر خود، خوشحال کنم و به او شکر گزاری کنم.
هوش مصنوعی: به خاطر روح تو سرگرم می‌شوم و از شرم دریا و معادن خود را دور می‌کنم.
هوش مصنوعی: می‌خواهم همه وجودم را به روح تبدیل کنم و تنها جسمم را باقی بگذارم؛ روح و جانم را از دل و وجودم آزاد می‌کنم.
هوش مصنوعی: اگر از سر تا پای وجودم را نور قرار دهم، نمی‌توانم در عین حال خوشبو و معطر باشم مگر اینکه بویی مانند مشک داشته باشم، نه مانند کافور.
هوش مصنوعی: خدایا، زبان مرا به چیزی درست و صحیح برسان و درخواست بنده‌ات را برآورده کن.
هوش مصنوعی: دل پر از درد و رنج ما را پاک و بی‌خبر از غم کن، و به ما نشان بده که شکرگزاری من (که به خاطر نعمت‌هایت می‌کنم) به خودی خود ارزشمند است، نه حرفی برای خودستایی.
هوش مصنوعی: مرا در نزد خود موفق و خوشبخت نگه‌دار و از اینکه زبانم به اشتباه سخن بگوید، حفظ کن.
هوش مصنوعی: از تو می‌خواهم که به من توفیق بدهی تا حمد و ستایش تو را بگویم و ویژگی‌های وجودی‌ات را بر زبان بیاورم.
هوش مصنوعی: از درگاه تو همین درخواست را دارم که مرا ای خداوند به این هدف و مقصود برسانی.
هوش مصنوعی: سخن به پایان رسید، حالا می‌خواهم دربارهٔ یکتایی خداوند صحبت کنم و او را با ستایش و تحمید (ستایش کردن) و تخمید (به خاک افتادن به نشانهٔ عبادت و تسلیم) بزرگ بشمارم.
هوش مصنوعی: من مانند بلبل در بهار ناله می‌کنم و از چشمانم اشک‌هایم را می‌بارم مانند بارانی که از ابر می‌ریزد.
هوش مصنوعی: آرزو دارم که زنجیرهای جان و دل را تکان دهم و آنها را از قید و بند آزاد کنم تا روح و جسمی نو و تازه بیابم.
هوش مصنوعی: در هنگام دعا و مناجات دست خود را به سوی خداوند بلند می‌کنم و می‌گویم: ای قاضی (داور) نیازها و خواسته‌ها، به من پاسخ بده.
هوش مصنوعی: خدایا، مرا با نیکی‌ها و ستایش‌های خود مشغول کن و زبانم را مانند شعر، روان و رسا بگردان.
هوش مصنوعی: خداوند، کارهای من را در رسیدن به خوشبختی روان و آسان کن و به زبانم توانایی بده تا بتوانم آنچه در دل دارم را به خوبی بیان کنم.
هوش مصنوعی: خدایا، از بیان و حکایت‌های گوناگون دل‌زده و خسته شده‌ام و دیگر در این زمینه آرامش ندارم.
هوش مصنوعی: در این بیت، بیان می‌شود که من می‌خواهم زبان به تعریف و ستایش ذات تو بگشایم و اوصاف و ویژگی‌های تو را آغاز کنم.
هوش مصنوعی: خدایا، بخشش‌های تو عمومی و فراگیر است و لطف و مهربانی تو همیشگی و پایدار می‌باشد.
هوش مصنوعی: خداوند از یک مشت خاک ما را خلق کرده است و ما را برتر از تمام موجودات قرار دادهای.
هوش مصنوعی: پیامبر (خیر امّت) گفت که ما از بهترین‌ها هستیم و در این لباس (برجامهٔ طوعت) به اطاعت و خدمت خداوند آراسته‌ایم.
هوش مصنوعی: ما به خاطر این مقام و لباس باشکوه، بزرگ و موفق هستیم و تحت حمایت یکی از بزرگترین و توانمندترین‌ها قرار داریم.
هوش مصنوعی: ای خداوند، تو تنها دانا و قضاوت‌کننده هستی و صفات وجود تو بزرگ‌تر از همه چیز است.
هوش مصنوعی: خداوند از داشتن همسر و فرزند و همچنین از هر نوع شراکت و مشابهت پاک و بی‌نظیر است.
هوش مصنوعی: خداوند از قدیم بدون فرزند و قائم به ذات خویش است و محبت او، منبع و سرمنشأ فخر درویشان است.
هوش مصنوعی: تو از دودی آسمان را خلق کردی و از خاک، نوع بشر را به وجود آوردی.
هوش مصنوعی: تو آسمان را بدون هیچ ستونی خلق کرده‌ای و خاک را بر روی سرابی (واقعیتی توهمی) قرار دادهای.
هوش مصنوعی: از وزش بادی که به عیسی، پسر مریم، روح بخشید، تو موجب شدی که زناری (پوشش) به وجود آید و همچنین به خاطر تو دشمنی برای آدم خلق شد.
هوش مصنوعی: تو با کاف و نون (کلمه «کن» به معنی «باش») جهانی را آفریدی و به انسان و روح زندگی و جان دادهای.
هوش مصنوعی: مناطق و راه‌های عقل و شیدایی از جانب تو هستند و حکومت و سلطنت هستی نیز از تو نشأت می‌گیرد.
هوش مصنوعی: همه مردم از وجود تو نشأت گرفته‌اند و به نوعی تحت فرمان تو هستند، همان‌طور که در عالم الست، از آن فرمان آورده شده‌اند.
هوش مصنوعی: تو را واقعاً شایستهٔ پادشاهی می‌دانم، زیرا می‌توانی از چیزی که در آن وجود دارد، چیز زیباتر و ارزنده‌تری را به وجود آوری، مانند اینکه می‌توانی از ماهی، ماهی زیباتری بسازی.
هوش مصنوعی: تو رازق و روزی‌دهندهٔ هر چیز آشکار و پنهان هستی و تو خالق هر دانا و نادانی.
هوش مصنوعی: هیچ موجود زنده‌ای وجود ندارد که در برابر سلطنت تو قرار نگیرد، آیا نمی‌دانی که سلطنت تو بی‌پایان و حاکم بر همه است؟
هوش مصنوعی: تو بودی و نبودند بهشت‌های جاودانی و آتش‌های جاودان، تو بودی و ایوان (قصری که در آن زندگی می‌شود) و کیوان (سیاره زحل) وجود نداشتند.
هوش مصنوعی: تو بوده‌ای و آسمان‌ها و عالم هستی وجود نداشته‌اند و تو بوده‌ای و این دو قوس (قوس بالا و قوس پایین یا جهان اعلی و دنیا) وجود نداشته‌اند.
هوش مصنوعی: تو تنها موجودی هستی که باقی می‌مانی و همه چیز دیگر که وجود دارند، به خاطر تقدیر تو فانی هستند؛ نه اینکه بالاتر از تو باشند، بلکه در حقیقت پست‌تر از تو هستند.
هوش مصنوعی: تو خالق هر چیزی هستی که وجود دارد، چه در بالا و چه در پایین. تو هم در چیزهای نمایان هستی و هم در چیزهای پنهان.
هوش مصنوعی: خداوند تویی که جان‌ها را می‌گیری و می‌دهی، و ما بندگانی هستیم که به تو وابسته‌ایم. تو فرمان‌روای مطلقی و ما فقط گروهی از فقیران در درگاه تو هستیم.
هوش مصنوعی: ما گناهکار هستیم، اما نیازمند و فقیر هستیم. ما مسلمانیم و از این طریق به خدا وابسته‌ایم و در شهر بندگی او قرار داریم.
هوش مصنوعی: دنیا برای مؤمنان مانند یک زندان است، اما جود و بخشش و ثروت واقعی مؤمن همان است.
هوش مصنوعی: اگر بخشش تو با حال من همراه شود، همه جا و مال من از بین خواهد رفت.
هوش مصنوعی: بنده‌ای که بازگشت و توبه‌اش با صفات خوب همراه شود، چه فایده دارد اگر عبادت کند و دعوت خدا را بپذیرد.
هوش مصنوعی: اگر خداوند به بنده‌اش انصاف و عدالت کند، عبادتهای صد ساله او هیچ ارزشی نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: خداوند، تو محافظ و یاور بندگانت هستی و به حال آنها توجه داری.
هوش مصنوعی: ای خدا، قلمی از رحمت و فضل خود را بر خطاهای ما بکش تا در نامهٔ اعمال‌مان ثبت شود.
هوش مصنوعی: اگر تو که بخشنده‌ای به ما رحم کنی و ما را مورد احترام قرار دهی، این کار تو نشان‌دهنده‌ی بزرگی و عظمت توست.
هوش مصنوعی: اگر از ما خطایی سر بزند، این ناشی از فراموشی ما نسبت به دلایل و نشانه‌های الهی است.
هوش مصنوعی: اگر حوّا و آدم اشتباهی کردند، این اشتباه به خاطر بازی و تفریح نبوده است.
هوش مصنوعی: آدم و حوا در فراموشی و خطا افتاده‌اند، اما تو، ای پادشاه بزرگ، آنان را بخشیده‌ای.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، اگر بخواهی گناهی را که از ما بیچارگان سر زده است، ببخشی، این دیگر به بزرگی و بخشش تو بستگی دارد.
هوش مصنوعی: ما در این درگاه، مثل خاک نشسته‌ایم و همدم با غم و آه و ناله هستیم.
هوش مصنوعی: ما امانتِ یاد تو را بر کف زبان خود قرار داده‌ایم و در ذکر و یاد تو پیوسته به‌سر می‌بریم.
هوش مصنوعی: ما به ستایش و تمجید ذات پاک تو مشغول هستیم و زبان‌مان به توصیف و یادآوری نام و صفات تو می‌پردازد.
هوش مصنوعی: ما با صدای بلند و شیون و ناله، به دنبال پیدا کردن راهی برای رسیدن به نجات و رستگاری هستیم.
هوش مصنوعی: ما با دعا و درخواست به تو متوسل شده‌ایم و امید داریم که تو به ما پاسخ دهی و خبرهای خوش را به ما برسانی.
هوش مصنوعی: ای خدا، جز تو هیچ کس دیگری را نمی‌خواهیم و به همین دلیل در پناه تو پناه می‌آوریم.
هوش مصنوعی: ای خدا، دعای ما را مستجاب کن و ما را در کنار خودت، که پناه ما هستی، قرار ده.
هوش مصنوعی: دل عطار را به حرم الهی نزدیک کن و با بزرگی حضور او را محترم بشمار.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که با توجه به اهمیت این بیت، آن را با دقت بشنوید، چرا که ممکن است ذکر (نام و یاد) آن به طور کامل به شما منتقل شود.
هوش مصنوعی: به کلبهٔ غم‌ها و اندوه‌های ما قدم بگذار و از ما هیچ منت و لطفی نداشته باش.
هوش مصنوعی: دل عطار به خاطر دردهایی که دارد ویران است، بنابراین رفتن به سمت خرابیها و بی‌خبری از آنها، کار درستی به نظر می‌رسد.
هوش مصنوعی: خداوند، به جان ما نگاهی بینداز و به دل‌های غمگین و پر از اندوه ما سر بزن.
هوش مصنوعی: ما را شیفتهٔ عشق خودت کن و دل دادهٔ آن عشق متوجه ما بمان. عقل ما را به ورطهٔ مسیر رضای خود هدایت کن.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.