بدو گفت کز بدگمان برگسل
به اندیشه بیدار کن چشم و دل
چو دانش نداری به کاری درون
نباشد ترا چاره از رهنمون
تو درگاه شاهان ندیدستی ایچ
شنو پند پس کار رفتن بسیچ
بر این جهان داد ده پادشاست
دگر مردم پاک دانای راست
ز هر درگه آنست بشکوهتر
که از نامداران پُر انبوه تر
به درگاه شه نامداران بساند
چو تو نه ولیکن سواران بس اند
بدان کز همه چیزها آشکار
بگردد سبکتر دل شهریار
دَم پادشاهان امیدست و بیم
یکی را سموم و دگر را نسیم
چو چرخست کردارشان گردگرد
یکی شاد ازیشان یکی پر ز درد
چو رفتی بر شه پرستنده باش
کمر بسته فرمانش را بنده باش
چنانکن کههرکسکه نزدیک اوست
به رادی شود با تو دلسوزو دوست
اگر چه نداری گنه نزد شاه
چنان باش پیشش که مردگناه
به هر کار بر وی دلیری مکن
مگو پیش او چون همالان سخن
بپرهیز ازو بر بد آراستن
هم از آرزوی کسان خواستن
اگر چند گستاخ داردت پیش
چنان ترس ازوکز بداندیش خویش
منه پیش او در گه خشم پای
چو خشم از تو دارد تو پوزش نمای
زیانش مخواه از پی سود کس
به کارش درون راستی جوی و بس
ز کردار گفتار بر مگذران
مگو آنچه دانش نداری در آن
به نیکیاش دار سیصد سپاس
هم اندک دهش زو فراوان شناس
به خوبانش بر دیده مگمار هیچ
وزان ره که فرموده باشد مپیچ
چو چیزیش خواهی و ندهد متاب
مبر بآتش خشمش از رویت آب
همه خوی و کردار او را ستای
همان دشمنش را نکوهش فزای
به دل دوستان ورا دار دوست
مخواه ازبن آن را که بدخواه اوست
ز سستی مدان گر بود نیک مرد
که داند چونیکی بدی نیزکرد
مبین نرمی پشت شمشیر تیز
گذارش نگر گاه خشم و ستیز
تو از بردباران به دل ترس دار
که از تند در کین بتر بردبار
مگردان دروغ آنچه گوید سخن
وز آنچت بپرسد نهان زو مکن
گرت چیزی اندر خور شهریار
فزونی بود و آید او را به کار
بدو بخش هر چند داریش دوست
که نیز آنچه الفغدی از جاه اوست
نباید شد از خنده شه دلیر
نه خندست دندان نمودن ز شیر
چو دریا نمایدت دُرّ خوشاب
همی جوی دُرّ و همی ترس از آب
اگر چه پرستی ورا بی شمار
برو بر مکن ناز و کشی میار
که گر خواهد او چون تو یابد بسی
دهد جای و جاهت به دیگر کسی
مزن فال بد پیشش از هیچ سان
بد و نیک رازش مگو با کسان
هر آن گه که کاریت فرموده شاه
در آن وقت هیچ آرزو زو مخواه
چنانش نمای از دل راه جوی
که ازوی توگیری همی رنگ وبوی
به نخچیرگاه و صف رزم و کین
مگرد از برش دور گامی زمین
گر از جاه باشی سَرِ انجمن
تو آن جاه ازو دان، نه از خویشتن
چو فرهنگی آموزی اش نرم باش
به گفتار با شرم و آزرم باش
بدان تا تو با بزم باشی و سور
مگرد از پرستیدن شاه دور
چو نزدش بوی بستهکن چشموگوش
برو جز به نرمی زبانی مکوش
زکس های او بد مران پیش اوی
سخنها جزآن کش خوش آمدمگوی
رهیو اسپو آرایشو فرشو ساز
ز هر سان که دارد شه سرفراز
تو زانسان مدار ار ز کار آگهی
که با شه برابر نشاید رهی
که چندین رهی را بباید گهر
نگر شاه را چند باید دگر
ز کهتر پرستیدن و خوشخوییست
ز مهمتر نوازیدن و نیکوییست
چنین پند بسیار دارم ز بر
تو گر دیده ای خود فزایی دگر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن در واقع یک مشاورهی حکیمانه است دربارهی رفتار درست با پادشاه و افراد با مقام. ابتدا به مخاطب توصیه میشود که از بدگمانی دوری کند و با دلوشور بیدار به دنیای اطرافش نگاه کند. سپس تاکید میشود که دانش و تجربه در درگاه شاهان بسیار مهم است و هر کسی که به نزد پادشاه میرود باید با احترام و فرمانبرداری باشد.
مشاور به اهمیت دوستی و احترام به اطرافیان پادشاه اشاره میکند و میگوید که نباید از خشم و قدرت او ترسید، بلکه باید با ادب و دقت رفتار کرد. همچنین، از تواضع و صداقت در گفتار و کردار تاکید میشود. توصیه میشود از دروغ و بدگویی پرهیز کرده و در هر شرایطی راستگویی را در نظر داشت، چرا که این رفتار موجب جلب نظر پادشاه و دیگران میشود.
در نهایت، اهمیت نرمی و ادب در کلمات و رفتار در برابر پادشاه و افراد قدرتمند برجسته میشود و تاکید میشود که باید با احتیاط و همدلی در درگاه پادشاه حاضر شد، چرا که رفتار درماندگی یا جسارت ممکن است به ضرر فرد تمام شود.
هوش مصنوعی: به او گفت که از بدگمانی دوری کن و با آگاهی، چشمان و دل خود را بیدار ساز.
هوش مصنوعی: اگر در یک کاری دانش کافی نداری، برایت راهی وجود ندارد جز اینکه از راهنمایی دیگران استفاده کنی.
هوش مصنوعی: تو هرگز درِ دربار شاهان را ندیدهای، پس به نصیحت گوش کن که رفتن به آنجا بسیار دشوار است.
هوش مصنوعی: این دنیا تحت سلطه پادشاهی است که دادرسی و قضاوتش بر اساس انصاف و دانایی میباشد و مردم باید به پاکی و دانش خود احترام بگذارند.
هوش مصنوعی: هر جایی که افراد برجسته و نامدار بیشتری حضور داشته باشند، از دیگر جاها باشکوهتر و معتبرتر است.
هوش مصنوعی: در جمع بزرگان و شخصیتهای برجسته، مانند تو افرادی بسیار کم هستند، اما جنگجویان و سوارکاران زیادی وجود دارند.
هوش مصنوعی: بدان که از میان تمام چیزها، دل شاه به راحتی و سبکی آشکار میشود.
هوش مصنوعی: امید و ترس در زندگی پادشاهان وجود دارد؛ برای برخی سموم و خطرات هستند و برای برخی دیگر، نسیم و آرامش.
هوش مصنوعی: افراد در زندگی همچون چرخ گردان هستند، برخی از آنها شاد و خوشبختند و برخی دیگر در درد و رنج به سر میبرند.
هوش مصنوعی: وقتی به نزد پادشاه رفتی، خود را خدمتگزار او قرار بده و با تمام وجود در انجام خواستههایش کوشا باش.
هوش مصنوعی: به گونهای رفتار کن که هرکسی که در کنار تو قرار میگیرد، به خوشحالی و محبت نسبت به تو گرایش پیدا کند و با تو اظهار دلسوزی و دوستی کند.
هوش مصنوعی: هرچند که تو گناهی نداری و نزد پادشاه مورد قضاوت قرار نمیگیری، باید در برابر او بهگونهای رفتار کنی که انگار گناهکار هستی.
هوش مصنوعی: در هر کاری با او جسارت نکن و چیزی نگو که دیگران با او سخن میگویند.
هوش مصنوعی: از او دوری کن و خود را به زبانی بد نزن، همچنین از خواستههای دیگران پرهیز کن.
هوش مصنوعی: اگر چند نفر بیپروا نسبت به تو هستند، اما با این حال از آنها بترسی، نشاندهنده بدفکری خودت است.
هوش مصنوعی: در زمانی که او خشمگین است، پای خود را نزد او نگذار، چون اگر او از تو ناراحت باشد، بهتر است که عذرخواهی کنی.
هوش مصنوعی: به دنبال سود شخص دیگری نباش و به خاطر منافع خودت به کارهای نادرست نپرداز. درون خود را با راستی پر کن و تنها به این اکتفا کن.
هوش مصنوعی: از رفتار و گفتارت مراقبت کن و چیزی را که در آن دانش کافی نداری، بیان نکن.
هوش مصنوعی: به خاطر خوبیهای او باید از او سیصد بار سپاسگزاری کرد، حتی اگر بخششهای او کم باشد، باید از آنها با تمام وجود قدردانی کرد.
هوش مصنوعی: به انسانهای خوب و نیکو با احترام نگاه کن و از مسیر درست و راهنماییهایی که به تو داده شده، خارج نشو.
هوش مصنوعی: اگر چیزی را خواستی و به تو نداد، نسبت به او خشمگین نشو و با عصبانیت با او رفتار نکن. آرامش خود را حفظ کن و تحت تأثیر احساسات منفی قرار نگیر.
هوش مصنوعی: همه صفات و رفتار او را ستایش کن و همینطور دشمنش را هم مورد سرزنش قرار ده.
هوش مصنوعی: به دل دوستان خود نسبت به او محبت و دوستی نداشته باشید، زیرا از عمق دل آنهایی که با او دشمنی دارند، نباید چیزی بخواهید.
هوش مصنوعی: هرگز از سستی و ناتوانی در انجام کارها ناامید نشو، زیرا ممکن است شخصی با نیکی و خوبی شناخته شده باشد، اما او نیز ممکن است اشتباهاتی کرده باشد.
هوش مصنوعی: به نرمی و لطافت پشت شمشیر تیز توجه کن؛ زیرا گاهی اوقات نشانهای از خشم و جنگ در آن نهفته است.
هوش مصنوعی: به کسانی که صبر و بردباری دارند، اعتماد کن، اما از افرادی که به سرعت خشمگین میشوند بترس، زیرا ممکن است آنها در کینهتوزی سریعتر عمل کنند.
هوش مصنوعی: به دروغ نگو آنچه را که سخن میگوید و از چیزی که از تو میپرسد، پنهان نکن.
هوش مصنوعی: اگر چیزی برای شاه مناسب و سودمند باشد، باید آن را در اختیار او قرار دهی.
هوش مصنوعی: اگرچه تو دوستی داری که او را دوست میداری، اما نباید فراموش کنی که او نیز به خاطر موقعیت و قدرتش، دیگران را به خود جذب کرده است.
هوش مصنوعی: نباید از خنده و شادی دلیر و شجاع شد، زیرا خندیدن مانند دندان صحبت کردن با شیر است.
هوش مصنوعی: اگر دریا را ببینی که مرواریدهای زیبایی دارد، باید به دنبال آن مرواریدها بروی، اما در عین حال باید از آب هم بترسی.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه محبت و احترام به او بیپایان است، اما به خود نناز و او را در زحمت ننداز.
هوش مصنوعی: اگر او بخواهد، به مانند تو کسی را پیدا میکند، و آنگاه مقام و منزلت تو را به دیگری میدهد.
هوش مصنوعی: بدفال نزن و از رازهای او با دیگران سخن نگو، چه خوب و چه بد.
هوش مصنوعی: هر زمانی که فرمانی از سوی پادشاه صادر شود، در آن لحظه هیچ خواستهای از او نداشته باش.
هوش مصنوعی: او را به گونهای به تصویر بکش که از دلنگرانیهایت بتوانی رنگ و بوی او را احساس کنی.
هوش مصنوعی: به جنگ و میدان نبرد و شکار نرو، از کنار او دور نشو و گام هایت را محکم بردار.
هوش مصنوعی: اگر در جمعی مقام و موقعیتی داری، بدان که این اعتبار و جایگاهت به خاطر خودت نیست، بلکه به خاطر آن جایگاهی است که از دیگران به دست آوردهای.
هوش مصنوعی: وقتی که میخواهی دیگران را یاد بدهی، با کلامی ملایم و با احتیاط صحبت کن و در این کار با ادب و احترام باش.
هوش مصنوعی: بدان که وقتی در مجالس شادی و مهمانیها هستی، نباید از فرمانبرداری و ارادت به پادشاه دوری کنی.
هوش مصنوعی: زمانی که در حضور او هستی، باید به تمام حواست دقت کنی و فقط با زبان نرم و ملایم با او صحبت کنی. از هر گونه تندخویی یا بیادبی پرهیز کن.
هوش مصنوعی: از کسی به او بد نگوید و سخنهایی نزن که فقط خوشایند او باشد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهیم این جمله را به زبان ساده بیان کنیم، میتوان گفت: فرمانروا با هر نوع کمک، سلاح، زینت، فرش و موسیقی که نیاز دارد، آماده و مجهز است.
هوش مصنوعی: اگر از حقیقت انسانها باخبر هستی، نباید خود را با پادشاهان برابر بدانی؛ زیرا راهی که آنها میروند، برای تو مناسب نیست.
هوش مصنوعی: باید بدانیم که برای دستیابی به اهداف بزرگ، باید سختیها و چالشهای زیادی را تحمل کنیم، زیرا هر موفقیت نیازمند تلاش و صبر است.
هوش مصنوعی: احترام گذاشتن به کسانی که از ما کوچکترند و با آنان خوبی کردن، نشانه ادب و مهربانی است. همچنین، محبت و مهربانی به افرادی که در جایگاه بالاتری هستند، نشاندهنده شخصیت والای ماست.
هوش مصنوعی: من از تو درسهای زیادی یاد گرفتهام، اگر خود را رشد یافته و بهتر از قبل میبینی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.