ای جهان عدل را انصاف تو مالکرقاب
دین حق را مجد و گردون شرف را آفتاب
دست عدلت خاک را بیرون کند از دست باد
پای قهرت بسپرد مر باد را در زیر آب
فکرتت همچون فلک دائم سبک دارد عنان
صولتت همچون زمین دائم گران دارد رکاب
پیش سیر حکم تو چون خاک باد اندر درنگ
پیش سنگ حلم تو چون باد خاک اندر شتاب
از بزرگی اوج گردون زیبدت سقف خیام
وز شگرفی جرم کیوان شایدت میخ طناب
رد و منعت حکم گردون را حنا بر کف نهد
در هر آن عزمی که تو نوک قلم کردی خضاب
کشتهٔ قهر تو را تقدیر ننماید نشور
چشمهٔ فضل تو را ایام ننماید سراب
دست عدلت گر بخواهد آشیان داند نهاد
کبک را در مخلب شاهین و منقار عقاب
در جهان مصلحت با احتساب عدل تو
قوت مستی همی بیرون توان کرد از شراب
ای ز استسلام انصاف تو جز بخت تو را
یک جهان را برده اندر سایهٔ عدل تو خواب
دشمنت را آب نی از خاکساری در جگر
لاجرم بر آتش حسرت جگر دارد کباب
همچو قارون در زمین پنهان کنی بدخواه را
گر به گردون برشود همچون دعای مستجاب
بر ضمیر خصم تو یاد تو همچون نان رود
کز اثیر اندر هوای تیرهشب جرم شهاب
زاتفاق رای تو با صدر دین آسوده گشت
عالمی از اضطرار و امتی از اضطراب
در مذاق دهر هست از لطف تو طعم شکر
در دماغ چرخ هست از خوی تو بوی گلاب
شد قویدل دولت و دین از وفاق هر دوان
قوت دل میزاید آری در طبیعت از جلاب
گر نبودی طبع تو دانش نماندی در جهان
ور نبودی دست او بخشش بماندی در نقاب
چرخ پیش همت تو همچو باطل پیش حق
فتنه پیش بأس او همچون قصب در ماهتاب
تو ز بهر او همیخواهی بزرگی و شرف
او ز بهر خدمت تو زندگانی و شباب
گر برای او نباشد تو نخواهی صدر و قدر
ور برای تو نباشد او نخواهد جاه و آب
تا بپیوستهست دست عهدتان با یکدگر
دست جور از دهر ببرید اینت پیوند صواب
گرچه استحقاق آن دارد که از سلطان وقت
هر حدیثی کاو بگوید نزد او یابد جواب
هم به اقبال تو مییابد ز سلطان جهان
اسب و طوق و جامه و فرمان و القاب خطاب
گرچه گل بر بار چون بشگفت خود تازه بود
تازگیش آخر صبا میبخشد و تری سحاب
ای زبان راستگویت هم حدیث غیب صرف
وی خیال راستبینت همنشین وحی ناب
تا بود مقدور سعد و نحس گردون خیر و شر
تا بود مجبور سرد و گرم گیتی شیخ و شاب
پایهٔ قدرت مباد از گردش گردون فرود
عالم عمرت مباد از آفت گیتی خراب
عرض پاکت همچو ذات عقل ایمن از فساد
سال عمرت همچو دور چرخ بیرون از حساب
بدسگالت در دو گیتی در سقر باد و سفر
نیکخواهت در دو عالم در ثنا و در ثواب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح مجدالدین ابوالحسن عمرانی نوشته شده و بر ویژگیهای او در زمینه عدالت و انصاف تأکید دارد. شاعر او را به عنوان مالک عدل و انصاف معرفی میکند که زحماتش در راستای خدمت به مردم برکات و نعمتها به همراه دارد. او قهر و قدرت را به تصویر میکشد و از تأثیر مثبت شخصیت عمرانی در رفع مشکلات و اضطرابها سخن میگوید. شاعر در ضمن به روابط مثبت میان او و سلطان اشاره کرده و امیدوار به پیوستگی دوستی و همکاری میان آنهاست. در نهایت، دعا میکند که زندگی و عمر او از فساد دور باشد و در دو عالم مورد احترام و ثنا قرار گیرد.
هوش مصنوعی: ای جهان، تو مالک و صاحب عدل و انصاف هستی و دین حق به وسیله تو برقرار است. تو مثل خورشید بر فراز گردونه آسمان، مایه جلال و اعتبار هستی.
هوش مصنوعی: دست عدالت تو، خاک را از چنگ باد رها میکند و قدرت خشم تو، باد را به زیر آب میفرستد.
هوش مصنوعی: فکر تو مثل آسمان همیشه سبک و آزاد است، اما قدرت و شجاعت تو مانند زمین همیشه سنگین و استوار است.
هوش مصنوعی: حکم و فرمان تو در برابر توجه به دیگران مثل خاکی است که باد آن را به جایی نمیبرد و درنگ نمیکند؛ در حالی که صبر و بردباری تو مانند بادی است که خاک را به سرعت به جلو میبرد.
هوش مصنوعی: سقف آسمان به خاطر بزرگی تو به زیبایی خیام مینشیند و میخ طناب (مربوط به کره زمین) ممکن است به خاطر عظمت کیوان (زحل) به تو مربوط باشد.
هوش مصنوعی: حاکمیت و اختیارات دنیا به دست تو قرار میگیرد، چون دستان تو، مانند حنایی بر روی انگشت، با هر تصمیمی که بگیری، رنگ میگیرد و تغییر شکل میدهد.
هوش مصنوعی: تقدیر قادر نیست کسی را که قربانی قهر تو شده، زنده کند و روزگار نیز نمیتواند نیکی و فضیلت تو را مانند سراب، که توهم آب است، نشان دهد.
هوش مصنوعی: اگر دست عدالت بخواهد، آن را میداند که کبک (پرندهای کوچک و صلحجو) را چگونه در چنگال شاهین (پرندهای شکارچی) و منقار عقاب (پرندهای دیگر و تشنه شکار) قرار دهد. به عبارت دیگر، اگر عدالت بخواهد، حتی مظلومترین و بیدفاعترین موجودات نیز ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
هوش مصنوعی: در جهان، اگر مصلحتی در نظر گرفته شود و عدالت تو مورد توجه باشد، قدرت و قوت بینظیری میتوان به دست آورد که حتی میتواند به انسانهائی که به مستی گرفتارند، کمک کند تا از شراب و آثار آن رهایی یابند.
هوش مصنوعی: تو که با تسلیم و انصاف خود، تنها بختت را به دست آوردی، یک دنیا تحت سایه عدل تو به خواب رفته است.
هوش مصنوعی: دشمن تو به خاطر خضوع و تسلیم تو از خود بی آب و نان شده، پس طبیعی است که او در دلش از حسرت، مانند گوشتی که بر آتش کباب میشود، بسوزد.
هوش مصنوعی: اگر مثل قارون (ثروتمند و مغرور) بدخواه خود را در زمین پنهان کنی، اینگونه که او به آسمان برود و دعای تو به اجابت برسد، او را از خود دور کردهای.
هوش مصنوعی: یاد تو در دل دشمنان تو مانند نانی است که در ابر میبارد و از آسمان به زمین میریزد، در حالی که این یاد در فضای تیره و شباهنگام مانند جرم (خورشید) شهاب در آسمان به وجود میآید.
هوش مصنوعی: به خاطر هماهنگی فکر و نظر تو با ردیف بزرگ دین، جهانی از نگرانی و جمعیتی از بیقراری آرامش یافتند.
هوش مصنوعی: محبت و نعمت تو باعث شیرینی زندگی در این دنیا شده و از ویژگیهای تو بوی خوش گلاب در فضای آسمان پخش شده است.
هوش مصنوعی: دولت و دین با همکاری و اتحاد یکدیگر قدرت میگیرند، زیرا در طبیعت، به مانند عصارهٔ شیرین، از این اتحاد است که قوت و استقامت به وجود میآید.
هوش مصنوعی: اگر استعداد و ذاتی نیک تو نبود، علم و دانش در این دنیا باقی نمیماند و اگر دست بخشنده و سخاوتمند او (مجدالدین ابوالحسن عمرانی) نبود، بخشش و فیض نیز در پس پردهای پنهان میماند.
هوش مصنوعی: چرخ (سرنوشت) در برابر اراده و تلاش تو مانند باطل در برابر حق است و فتنه در مقایسه با قدرت او همچون نیای زیر نور ماه به شمار میآید.
هوش مصنوعی: تو برای او بزرگ و با شخصیت شدن را میخواهی، و او نیز به خاطر خدمت به تو، زندگی و جوانیاش را فدای تو میکند.
هوش مصنوعی: اگر به خاطر او بزرگتر و باارزشتر نشوی، تو هرگز مقام و ارزشی نخواهی داشت، و اگر او به خاطر تو نباشد، او نیز جاه و حیثیت خود را نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: تا زمانی که دست دوستی شما به یکدیگر متصل است، دست ظلم و بیعدالتی زمانه را از این ارتباط جدا کنید؛ این پیوند شما صحیح و درست است.
هوش مصنوعی: هرچند که هر کسی حق دارد هرچیزی را که دربارهی سلطان زمانه میگوید، از او پاسخی بگیرد، اما این حق را تنها کسانی دارند که شایستهاند.
هوش مصنوعی: به سبب اقبال تو، سلطان جهان به تو چیزهای ارزشمندی مانند اسب، گردنبند، لباس، فرمان و عناوین شایسته اعطا میکند.
هوش مصنوعی: هرچند گل در باغ به محض شکفتن زیبا و تازه است، اما در نهایت طراوتش را باد (صبا) و باران (سحاب) میدهد.
هوش مصنوعی: ای زبان راست و درستگوی تو، تنها به بیان معانی واقعی و نه به کلمات بیمعنی بپرداز، و خیال درست تو، همراه با وحی خالص و راستین است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که سرنوشت افراد تحت تأثیر خوشاقبالی و بداقبالی (سعد و نحس) قرار دارد و خیر و شر در زندگی و دنیا وجود دارد، هر کس در هر سنی (شیخ یعنی پیر و شاب یعنی جوان) به نوعی تحت تأثیر رویدادهای زندگی و تغییرات دنیوی قرار خواهد گرفت.
هوش مصنوعی: قدرت و قدرتمندیات را به خاطر چرخش دنیا کمتر مکن و مبادا که عمر تو به سبب بلایای دنیا خراب و فنا شود.
هوش مصنوعی: عرض و مقام تو همانند وجود عقل است که از فساد و آلودگی در امان است. سالهای عمر تو نیز باید همچون گردش بینقص چرخ فلک باشد و از حساب و کتاب زندگی دور بماند.
هوش مصنوعی: اگر در دو جهان بدخواهی و دشمنی تو را بگیرد، در عذاب و سختی خواهی بود، اما اگر در دو عالم نیکوکار و محبوب باشی، در مدح و پاداش تجلیل خواهی شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شهریار دادگستر خسرو مالکرقاب
آنکه دریا هست پیش دست احسانش سراب
آسمان جود گشت و جود ماه آسمان
آفتاب ملک گشت و ملک چرخ آفتاب
بنگر اکنون با خداوند جهان شاه زمین
[...]
تا ببردی از دل و از چشم من آرام و خواب
گه ز دل در آتش تیزم گه از چشم اندر آب
عشق تو باچار چیزم یار دارد هشت چیز
مرمرا هر ساعتی زین غم جگر گردد کباب
با رخم زر و زریر و با دلم گرم و زحیر
[...]
مهترا ، هر چند شعرم زان هر شاعر بهست
تا توانستم نکردم من ز شعری اکتساب
قصد آن دارم که دامن در چنم زین روز بد
روز خوب خویش جویم بر ستوری چون عقاب
تا همی خوانم کتاب و تا همی جویم شراب
[...]
سر و بالایی که دارد بر سر گل مشک ناب
آفت دلهاست و اندر دیدهام چون آفتاب
روی رنگینش چو ماه تافته بالای سرو
زلف مشکینش چو مشک تافته بر ماهتاب
صبر از آن خواهم همی تا عشق او پوشم به صبر
[...]
ای بیان جود تو بر کاغذ روز سپید
نقش کرده خامه قدرت به زر آفتاب
هر کجا کلک تو شد بر صفحه کاغذ روان
تیغ هندی را نماند با نفاذش هیچ تاب
در هوایت هر که چون کاغذ دوروئی پیشه کرد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.