گنجور

 
ابوالحسن فراهانی

دامنم دریای خون زین چشم خون پالاستی

هرکه چشمش ابر باشد دامنش دریاستی

ابر می گویند برمی خیزد از دریا و بس

در غمت ما را ز ابر دیده دریاخاستی

در سفال چرخ بینند اشک گلگون مرا

از برون کرّوبیان چون می که در میناستی

داشت دل در سر که روزی چند پیماید جهان

خون شد از جوری که رسم گنبد میناستی

این همان خون است کز مژگان تر میریزدم

اشک خونینم ازین معنی جهان پیماستی

از درستی صد شکست آمد مرا در عهد ما

راستی را نیست چیزی بهتر از دریاستی

باورت ناید به بین اینک هلال بدر را

کز کجی افزونی آید وز درستی کاستی

خوف دریا گرنه سنگ راه گردیدی مرا

سال ها بودی که هندم مسکن و ما واستی

چون نباشد خوفم از دریا که تا من بوده ام

جمله محنتهای من زین چشم چون دریاستی

ای که می گویی وفا و کیمیا عنقا بود

کاش عنقا بود ممکن بودی از عنقاستی

گر برت آشفته گفتم حال دل از من مرنج

من نمی دانم چه می گویم خدا داناستی

موسی کاظم امام هفتمین کز مهر او

سینه ام روشن چو طور از آتش موسی ستی

مردمان گویند آتش الطف ارکان بود

زین سبب او را زارکان جای بر بالاستی

من چنین دانم که می ماند برای روشنش

فرق او از فخر این پیوسته گردون ساستی

این چنین کین سفله طبعان رنگند و بوی

در زمان ما که گردون دشمن داناستی

کافرم گر با چنین دانش کشش می برد نام

گرنه لفظ بوی جزء بوعلی سیناستی

مجملاً نگذاشت بخت بد که بردارم قدم

وین زمان اندر کفم نه این و نه دنیاستی

 
 
 
گنجور را از دست هوش مصنوعی نجات دهید!
فرخی سیستانی

دشت گویی گستریده حله دیباستی

کوه گویی توده بیجاده و میناستی

کشتزار از سبزه گویی آسمانستی درست

وآسمان ساده را گویی کنون صحراستی

ارغوان لعل گویی دو لب معشوق ماست

[...]

ناصرخسرو

این چه خیمه است این که گوئی پر گهر دریاستی

یا هزاران شمع در پنگان از میناستی

باغ اگر بر چرخ بودی لاله بودی مشتری

چرخ اگر در باغ بودی گلبنش جوزاستی

از گل سوری ندانستی کسی عیوق را

[...]

امیر معزی

آن بت مجلس فروز امروز اگر با ماستی

مجلس ما خُرّمَستی کار ما زیباستی

خفته و مست است و پنداری که از ما فارغ است

عیش ما خوش نیست بی او کاشکی با ماستی

گرچه می خوردست و از مستی به خواب اندر شدست

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از امیر معزی
نجم‌الدین رازی

خسروا بشنو فزونی از چون من کام کاستی

راستی بتوان شنود آخر هم از ناراستی

شرم دار آخر مجو زین بیشتر ازار خلق

از برای بیوفایی تاکسی کم کاستی

زشت باشد بهر دنیا موری آزردن ولیک

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از نجم‌الدین رازی
مولانا

در فنای محض افشانند مردان آستی

دامن خود برفشاند از دروغ و راستی

مرد مطلق دست خود را کی بیالاید به جان

آخر ای جان قلندر از چه پهلو خاستی

سالکی جان مجرد بر قلندر عرضه داد

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از مولانا
مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه