دستور عالی رای که با فر همای بود، پیش تخت شاه رفت و گفت: بنیت شاه که سرمایه غنیت آفریدگان و گوهر ذات او که با صفات فریشتگان است، در ترقی درجات معالی و استجماع ماثر حمیده، موبد و مخلد باد. رای جهان آرای که جام جهان نمای از خجالت او صدا پذیرفته است و آینه خورشید گنبد گردان از غیرت او رنگ زنگ گرفته، داند که در امور معضل و خطوب مشکل، هیچ خصلت پسندیده تر از تدبر و تفکر نیست و هیچ عادت مذمومتر از سرعت و عجلت نه و از حصافت عقل و شهامت خرد آن لایق تر که به امضای عزایم در امور مبهم و مهمات معظم، تعجیل فرموده نشود و ناستوده است نزدیک ارباب الباب و اصحاب احسان و اعیان اذهان، تدبیر زنان و استصواب ایشان را منقاد و ممتثل بودن و مظهر شرع و مفتی عقل می فرماید که: «النساء حبائل الشیطان». معنی آنست که زن به خوی و عادت شیطان است و چون طبیعت و شهوت او به چیزی مایل شود، نهمت طبع و شره نفس، پیش عقل و خرد او حجاب غفلت بدارد و هوای دل و نهمت تن در مقابله دین و دیانت او حایل و مانع گردد، شرم و آزرم فرو گذارد و هوا و نعمت بردارد و روی در کف پای شهوت مالد و پشت پای بر روی مروت زند.
گرچه ماهند ورچه پروین اند
از در ذم و اهل نفرین اند
سبب جنگ و ننگ و آزارند
علت رنج و خرج کابین اند
به وسیلت صحبت و الفت ایشان بوده است که چندین عقلای کامل و انبیای فاضل در بلا و عنا و زلت و محنت افتاده اند و صبر و وقار و ضیاع و عقار در معرض تضییع و تلف نهاده. حدیث هابیل و قابیل و هاروت و ماروت و یوسف و داود در قصص و تواریخ مذکور و مشهور است و در آثار و اخبار مکتوب و مسطور.
هر که با یوسف صدیق چنان داند ساخت
هیچ دانی چه کند صحبت او با دگران؟
و اگر شاه به تمویه صاحب غرضی و تزویر ناقص عرضی که در عهد او جز نقض و در عقل او جز نقص صورت نبندد، در یتیم صدف وجود خود را به تعجیل در کام نهنگ اجل نهد، لاید از امضای این عزیمت پشیمان شود، چنانکه آن پادشاه زن دوست که چون مثال نفاذ یافته بود، پشیمانی و تلهف، دستگیر و ندامت، پایمرد و دلپذیر نبود. شاه پرسید چگونه بود آن؟ بگوی.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به بیان اهمیت تفکر و تدبر در اتخاذ تصمیمات پرداخته و با اشاره به رفتارهای ناپسند زنان، آنها را به نوعی با شیطان مقایسه کرده است. همچنین به قصص تاریخی و مثالهایی از شخصیتهای مشهور مانند هابیل، قابیل و یوسف اشاره میکند تا نشان دهد که ارتباط با زنان میتواند موجب دردسر و مشکلاتی برای مردان شود. نویسنده به شاه توصیه میکند که در مسائل مهم و دشوار، از شتابزدگی خودداری کند و با دقت فکر کند تا از پشیمانی در آینده جلوگیری شود. این متن به نوعی به نقد رفتارهای ناپسند اجتماعی و توصیه به تفکر در زمینههای تصمیمگیری میپردازد.
هوش مصنوعی: دستور عالی رای با احترام به شاه پیش او رفت و گفت: ای شاه که منبع ثروت آفریدگان و دارای صفات فرشتگان هستی، امیدوارم همیشه در درجات عالی و جمع آثار نیک باقی بمانی. رای جهانآرا که در برابر عظمت تو شرمنده است و آینه خورشید از حسادت تو تغییر رنگ داده، میداند که در مسائل دشوار و مشکلات، هیچ ویژگی پسندیدهتر از تفکر و تدبیر نیست و هیچ عادت نکوهیدهتر از شتاب و عجله نیست. عقل و خرد هیچ چیز مناسبتری برای تأمل در موضوعات مهم نمیبیند و نباید در تصمیمگیری درباره مسائل مبهم و مهم، شتاب کرد. نزد بزرگان و نیکوکاران، تدبیر و تأمل در امور زنان ضروری است و باید به آن توجه شود. در این میان، گفتهای از علما وجود دارد که بیان میکند: "زنان دامهای شیطان هستند." این جمله به معنای آن است که طبیعت زن به سمت لذتها و تمایلات دنیوی گرایش دارد و هنگامی که به چیزی متمایل میشود، این تمایل میتواند مانع از دیدن حقیقت و درک واقعیتهای دینی او شود و شرافت و حیا را تحت تأثیر قرار دهد.
هوش مصنوعی: اگرچه آنها شبیه ماه هستند و مانند ستارههای پروین، اما از درگاه خداوند مغضوب و ملعون به شمار میآیند.
هوش مصنوعی: جنگ، شرم و دردسرها به خاطر چیزیست که باعث رنج و هزینههای مربوط به مهریه میشود.
هوش مصنوعی: به واسطه صحبت و ارتباط نزدیک میان ایشان، چندین شخصیت عاقل و پیامبر برجسته در سختیها، بلایا و مشکلات قرار گرفتهاند و صبر و آرامش آنها در معرض آسیب و تلف قرار دارد. داستانهای هابیل و قابیل، هاروت و ماروت، یوسف و داود در قصص و تاریخها ذکر شده و معروف هستند و در متون و منابع مکتوب ثبت شدهاند.
هوش مصنوعی: هرکس که با یوسف صدیق رابطهای نزدیک و خاص دارد، باید بداند که چنین دوستی چه تاثیری بر روی دیگران خواهد گذاشت.
هوش مصنوعی: اگر شاه به خاطر منافع شخصی و فریبکاری نادرست خود، نتواند در دوران سلطنتش به جز فساد و نقصان چیزی به جای بگذارد و مانند یک یتیم، به سرعت به سرنوشت مرگ دست پیدا کند، به احتمال زیاد از این تصمیمش پشیمان خواهد شد. مانند آن پادشاهی که با عشق به زنان، زمانی که به مسائل عمیق تر فکر کرد، با پشیمانی و افسوس روبهرو شد و نتوانست بر احساسات خود مسلط شود. شاه پرسید که آن داستان چگونه بود. بگو.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.