بر جهان شکرهای بسیار است
که قزل ارسلان جهاندار است
اوست آن پادشاه کز سر تیغ
خون فشاند چنانکه برق از میغ
رایش ار با فلک به کین آید
پشت خورشید در زمین آید
عالم از جود او توانگر شد
بوستان در لباس ششتر شد
نرگس از زر نهاد بر سر تاج
لاله از لعل برفکند دواج
شاخ سوسن کشید خنجر سیم
ابر بر آب ریخت دُر یتیم
من مسکین مستمند هنوز
همچنان بر قرار اول روز
تیر محنت بخَست سینه من
بر شد از نیستی خزینه من
چون بدین گفتنم نیاز آمد
مثلی لایقم فراز آمد
عالِمی بر فراز منبر گفت:
که «چو پیدا شود سرای نهفت
ریشهای سپید را ز گناه
بخشد ایزد به ریشهای سیاه
باز ریش سیاه روز امید
باشد اندر پناه ریش سپید»
مردکی سرخریش حاضر بود
دست در ریش زد چو این بشنود
گفت «ما خود درین شمار نهایم
در دو عالم به هیچ کار نهایم!»
بنده آن سرخ ریش مظلوم است
که ز انعام شاه محروم است
دولتت تا به حشر باقی باد
مهر و ماهت ندیم و ساقی باد
چه زیان دارد ار شود به مثل
در جهان کار شاعری به خلل؟
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش قزل ارسلان، پادشاهی بزرگ و بخشنده میپردازد که با قدرت و حکومتش جهان را سرشار از نعمت و فراوانی کرده است. شاعر توصیف میکند که چگونه جود و بخشش این پادشاه باعث رونق و زیبایی طبیعت شده و گلها را به زیورهای گرانبها آراسته است. با این حال، شاعر نیز به فقر و ناتوانی خود اشاره میکند و از درد و محنتهایی که بر دوش دارد سخن میگوید. در بخشی از شعر، نکتهای اجتماعی مطرح میشود که ریشهای سفید نماد افراد بزرگوار و با تجربهاند و ایزد به آنان پاداش میدهد. در نهایت، شعری ادبیاتی میگوید که شاعران در این جهان چه اهمیتی دارند و برای بیان دردها و احساسات خود به سراغ شعر میروند.
هوش مصنوعی: در دنیا نعمتها و خوشیهای زیادی وجود دارد که نشاندهندهی قدرت و حکمت قزل ارسلان است.
هوش مصنوعی: او همان پادشاه است که از نوک شمشیرش خون میریزد، به گونهای که برق از ابر به زمین میافتد.
هوش مصنوعی: اگر به قدرت و عظمت کسی بر اثر دشمنی و کینهاش به آسمان برود، آن زمان نور خورشید بر زمین تابیده خواهد شد.
هوش مصنوعی: دنیا به برکت بخشش او پرنعمت و ثروتمند شده است و مانند باغی سرسبز و زیبا به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: نرگس با زری که دارد، بر سر تاج لاله مینشیند و لاله با لعل خود، آن تاج را برمیافکند.
هوش مصنوعی: شاخهی گل سوسن مانند خنجری درخشنده است که از آسمان به زمین میافتد و بر روی آب، مرواریدهای یتیم را میریزند.
هوش مصنوعی: من هنوز در وضعیت محرومیت و نیازمندیام و مانند روز اول از آن احساس لذت نمیبرم.
هوش مصنوعی: تیر درد و رنج به سینهام نشسته و از نبودنهای گذشته، گنجینهام پر شده است.
هوش مصنوعی: زمانی که برای گفتن این مطلب به یک مثل نیاز پیدا کردم، مثالی شایسته و مناسب به ذهنم رسید.
هوش مصنوعی: استاد علمی بر روی منبر اعلام کرد که وقتی خانه پنهان نمایان شود...
هوش مصنوعی: خداوند به کسانی که موهای سپید دارند، بخاطر گناهانشان عفو میکند، اما کسانی که جوانتر و موهای سیاه دارند، شاید کمتر مورد بخشش قرار بگیرند.
هوش مصنوعی: در روزهای ناامیدی، به امید ریش سیاه میتوان پناه برد، چرا که در کنار ریش سپید، آرامش و حمایت یافت میشود.
هوش مصنوعی: مردی با ریش قرمز که در آنجا حاضر بود، وقتی این را شنید، دستش را به ریشش برد.
هوش مصنوعی: او گفت: «ما در این گروه محسوب نمیشویم و در این دو دنیا به هیچ عملی مشغول نیستیم!»
هوش مصنوعی: من آن شخص مظلوم هستم که به خاطر وضعیتی که دارد، از پاداش و نعمتهای شاه بهرهمند نیست.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم که خوشبختی و سعادت تو تا روز قیامت ادامه داشته باشد و یار و همراهت همیشه مهربان و دلنشین باشد.
هوش مصنوعی: چه اشکالی دارد اگر در دنیا، کار شاعری با مشکلاتی روبهرو شود؟
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.