بخش ۱ - الفصل السّابع فی معرفة الزّمان و المکان
چیست جلّ المتاع چرخ کهن
جز مکان و زمان بی سر و بن
این دوروئی به حشو آکنده
وان فرومایهای پراکنده
این یکی هرزه گرد بی سر و پا
وان چو هرجائیان شده هرجا
این چو گهواره بی قراران را
وان دگر دایه شیرخواران را
چند باشی چو طفل بیچاره
نزد دایه به بند گهواره
از زمان و مکان شود آزاد
مردوار آنکه دل بر اوننهاد
چونکه خواندش اِلاه لهو و لعب
هیچ عاقل نجست از او منصب
گر هزاران هزار قرن بزیست
چون اجل در پی است حاصل چیست
آخرالامر هم بخواهد مُرد
جان ز دست اجل نخواهد بُرْد
بلکه خود هست دایماً هالک
«لمن الملک» بشنو از مالک
سخن حق هیشه یکسان است
زین زمان از تو بر تو پنهان است
چون زمان و مکان شود همه طی
هم بدو بشنوی خطاب از وی
رخ نماید ز پردۀ اسرار
«لمن الملک واحد القّهار»
اندرین ره فرونمانی تو
ذات خود را اگر بدانی تو
بگذر از پنج روزه راه گذر
مرکز خویش را بیاد آور
بنده از بندگی شود مهتر
چیست جز بندگی ترا بهتر
دل که در عالم نیاز آمد
پیش معشوق سر فراز آمد
فطرت خویش را ز دست مده
که تو از به شده بگردی به
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفهوم زمان و مکان و وضعیت انسان در این دنیا میپردازد. شاعر به نشان دادن جهل انسانها اشاره میکند که در بند زمان و مکان گرفتارند و مانند کودکی در گهواره، منتظر نجات هستند. او یادآوری میکند که ما نباید به دنیا و تعلقاتش دل ببندیم، زیرا در نهایت، همه چیز فانی است و مرگ در انتظار است.
شاعر به اهمیت شناخت خود و آگاهی از ذات مان تاکید میکند و میگوید که با معرفت به خود و تخلیه از هر بندگی دنیا، میتوان به مقام بالایی دست یافت. در نهایت، هدف نهایی انسان باید ترک بندگی غیر و تلاش برای نزدیک شدن به معشوق حقیقی باشد.
هوش مصنوعی: آیا غیر از مکان و زمان بینهایت، چیز دیگری در این جهان کهن وجود دارد که ارزشمند باشد؟
هوش مصنوعی: این دو چهرگی سرشار از بیمعنایی است و آن انسان پست نیز در دیار خود بیمقدار و پراکنده است.
هوش مصنوعی: این فرد بیهدف و بیسر و سامان در هرجایی که میخواهد پرسه میزند و مانند آدمهای بیخانمان شده است.
هوش مصنوعی: این یکی مانند گهوارهای است که آرام نمیگیرد و آن دیگری دایهای است که به شیرخواران شیر میدهد.
هوش مصنوعی: چقدر باید مانند یک کودک بیچاره بمانی که در آغوش دایه و در گهواره گرفتار است؟
هوش مصنوعی: انسان آزاد و وارسته، از قید زمان و مکان رها میشود، به شرطی که قلبش را به حقیقت و معنای والایی بسپارد.
هوش مصنوعی: وقتی که خداوند از سرگرمی و بازی سخن گفت، هیچ فرد عاقلی از مقام و جایگاه خود به خاطر آن دور نشد.
هوش مصنوعی: اگرچه انسان ممکن است هزاران سال زنده بماند، اما در نهایت مرگ در کمین اوست و این زندگی چه فایدهای دارد؟
هوش مصنوعی: در پایان کار، هرکس که بخواهد بمیرد، در آخرین لحظه جانش از دست مرگ نخواهد رفت.
هوش مصنوعی: شنیدن نحوهای از سوال درباره مالکیت و قدرت از کسی که خود دائماً در حال خلق و آفرینش است.
هوش مصنوعی: سخن حق همیشه ثابت و unchanged است، اما در این زمان، ممکن است از دید تو پنهان باشد.
هوش مصنوعی: وقتی زمان و مکان به هم پیوند بخورند، تو میشنوی که از او ندایی میآید.
هوش مصنوعی: چهره زیبای خداوند از پس پردههای پنهان خود را نشان میدهد: «برای کیست سلطنت و قدرت الهی؟»
هوش مصنوعی: در این مسیر اگر خود را بشناسی و به حقیقت وجودیت پی ببری، از تردید و توقف دور می شوی.
هوش مصنوعی: از روزهای کوتاه و زودگذر زندگی بگذر و همیشه به یاد داشته باش که به کجا تعلق داری و ریشههایت کجاست.
هوش مصنوعی: خدمتگزاری و بندگی انسان باعث میشود که او به مقام و رتبه والایی برسد. پس چه چیزی میتواند بهتر از خدمت به تو باشد؟
هوش مصنوعی: دل وقتی که در حالت نیاز به معشوق میآید، با سر بلندی و افتخار به او نزدیک میشود.
هوش مصنوعی: فطرت و ذات خود را از دست نده، زیرا اگر این کار را بکنی، به آنچه که نباید تبدیل میشوی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.