بر رهی میگذشت شیخ مهین
سعد دین حمویه با تمکین
برکۀ آب بود در ره پیر
که گذشتن از آن نبود گزیر
مرکب شیخ ز آب باز جهید
عکس خود را چو اندر آب بدید
شیخ گفت آب را بشورانید
عکس او را بر او بپوشانید
آب روشن از آن مکدر گشت
بی تعب اسب شیخ از آن بگذشت
کرد اشارت پس آنگه از چپ و راست
سوی اصحاب کین طریق شما است
اسب نفس تو توسن آمد هان
تا نگردی از آن تو سرگردان
تا که در وی رمیدنی باشد
آن هم از عکس دیدنی باشد
چون ز خودبینی او گرفت آرام
بضرورت شود به زیر تو رام
اگر از سنّتی شود خودبین
رو مباحی به ضدّ آن بگزین
هر عبادت که گشت عادت تو
قوت نفس است آن عبادت تو
پس مداواة صاحب استعداد
نکند جز به صورت اضداد
به تو خیری که باشد اندر دیر
بهتر از مسجد است با «اناخیر»
سرّ تکلیف حکم تعجیز است
داند آن کس که اهل تمییز است
بار برداشت آدمی فضول
ایزدش خواند از آن «ظُلوم و جهول»
لطف او گر نگفتی «آتاهم»
«یحملوا» ذاک بل «حملناهم»
کی به پایان رسیدی ای گمراه
تو و بار تو بی «یتوب اللّه»
بار او کرد تا فرو ماند
تختۀ عجز خویش برخواند
خوان «امّن یجیب» ساز کند
در «انی قریب» باز کند
معصیت کان ترا به عذر آرد
بهتر از طاعتی که عجب آرد
کبر ابلیس و عجز آدم بین
زان دو یک کار بهر خود بگزین
آن لعین ابد ز خودبینی
وین صفی احد ز مسکینی
بهم آوردم این سخن سر و بن
طاعت از بهر نفس خویش مکن
هرچه خواهی کز آن شوی مهتر
هرچه کمتر کنی ترا بهتر
گاه گاهی اعوذ بالشیطان
گفتهاند اهل دل من الرحمان
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن درباره شیخی به نام سعد دین حمویه است که در مسیر خود با برکهای از آب رو به رو میشود. در حال عبور، اسب او از روی آب جهش میزند و تصویر او در آب منعکس میشود. شیخ از اصحابش میخواهد تا آب را آشفت کنند تا تصویرش را نبیند. این صحنه به نماد خودبینی و خودخواهی تبدیل میشود. او به دوستانش میگوید که اسب نفس انسان مانند توسن است و اگر به خودبینی گرفتار شود، سرگردان خواهد شد.
او تأکید میکند که عبادت واقعی باید بدون خودبینی باشد و میگوید که آدمی باید از عجز و کبر پرهیز کند. همچنین، بیان میکند که بین طاعت و معصیت، نوع نگرش و نیت فرد اهمیت دارد. در نهایت، شیخ اشاره میکند که بهترین عمل، آن است که بدون عجب و خودخواهی انجام شود و در این میان از وسوسههای شیطان مصون بماند.
هوش مصنوعی: شیخ بزرگ و محترم سعد دین حمویه با آرامش و وقار در حال عبور از مسیری بود.
هوش مصنوعی: آبگیر کوچکی در مسیر آن پیر وجود داشت که نمیتوان از آن گذشت.
هوش مصنوعی: شیخ سوارش از آب پرید و وقتی که تصویر خودش را در آب دید، به خود نگاه کرد.
هوش مصنوعی: شیخ گفت که آب را تکان دهید و تصویر او را بر روی آن بپوشانید.
هوش مصنوعی: آب زلال به خاطر ورود اسب شیخ تیره و کدر شد و او بیوقفه از روی آن عبور کرد.
هوش مصنوعی: او به اطراف اشاره کرد و سپس به دوستانش گفت که این راهی است که شما باید دنبال کنید.
هوش مصنوعی: نفس تو مانند اسبی نجیب و باعظمت است، پس مراقب باش که گمراه نشوی و از راه راست دور نگردی.
هوش مصنوعی: تا زمانی که در او روحی وجود داشته باشد، آن روح هم از چیزی که میبیند، تاثیر میگیرد.
هوش مصنوعی: زمانی که فردی به خاطر خودبینی و خودخواهیاش آرامش خود را از دست بدهد، ناچار خواهد شد به زیر سلطه و کنترل دیگران برود.
هوش مصنوعی: اگر کسی به خودبینی دچار شد و به راهی نادرست رفت، بهتر است برعکس آن رفتار کند و به ضد آن روی بیاورد.
هوش مصنوعی: هر نوع عبادتی که برای تو به عادت تبدیل شده باشد، در واقع نیرویی برای روح تو محسوب میشود.
هوش مصنوعی: برای درمان کسی که استعداد خاصی دارد، جز با روشهایی کاملاً متفاوت و متضاد، نتیجهای به دست نخواهد آمد.
هوش مصنوعی: اگر خیری در جایی که تو هستی وجود داشته باشد، همان جا بهتر از مسجد است.
هوش مصنوعی: راز وظیفه و تکلیف، ناتوانی و عجز را نشان میدهد و تنها کسی که میتواند این را درک کند، کسی است که دارای فهم و درک صحیح است.
هوش مصنوعی: انسانی که فضول و کنجکاو است، خداوند او را به عنوان کسی نادان و بیفکر معرفی میکند.
هوش مصنوعی: اگر لطف خدا را نادیده بگیری و آن را بیان نکنی، باید بدانیم که ما مسئولیت این لطف را بر دوش میکشیم.
هوش مصنوعی: ای گمراه، کی به پایان راه خود میرسی و بار سنگین خود را بدون توبه و بازگشت به سوی خدا رها میکنی؟
هوش مصنوعی: او بار سنگینی را بر دوش کشید تا فرش عجز و ناتوانی خود را زیر پا بگذارد و بر آن بیفروشد.
هوش مصنوعی: کسی که از خدا درخواست میکند و به او روی میآورد، در حقیقت درب رحمت و نزدیکی خدا را به روی خود باز میکند.
هوش مصنوعی: گناهی که با عذر و توجیه همراه باشد، از عبادتی که به تکبر و خودپسندی منجر شود، بهتر است.
هوش مصنوعی: خودپسندی شیطان و ناتوانی آدم را با هم مقایسه کن و از بین این دو، یکی را برای خود انتخاب کن.
هوش مصنوعی: این مصرع به این معناست که موجود زشت و پلید، به خاطر خودبینی و نگرش متکبرانهاش برای همیشه در عذاب است، در حالی که صفات برتر و ارزشمند، به خاطر فقر و نیازمندی در ذهن او قرار دارند.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که وقتی صحبت از جستجوی حقیقت یا طاعت میشود، نباید تنها به خواست خود یا نفس خویش توجه کنی. به عبارت دیگر، باید از خواستههای شخصی و منفعتطلبی دوری کنی و در مسیر درست حرکت کنی.
هوش مصنوعی: هرچه بخواهی و به آن برسید، باعث بالاتر رفتن مقام و مرتبتت میشود، ولی هر چه کمتر از آن بخواهی، اوضاعت بهتر خواهد بود.
هوش مصنوعی: گاهی اوقات کسانی که در پی رستگاری و حقیقت هستند، از شر شیطان به خداوند پناه میبرند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.