إِنَّ اَلَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ اِلْتَقَی اَلْجَمْعٰانِ إِنَّمَا اِسْتَزَلَّهُمُ اَلشَّیْطٰانُ بِبَعْضِ مٰا کَسَبُوا وَ لَقَدْ عَفَا اَللّٰهُ عَنْهُمْ إِنَّ اَللّٰهَ غَفُورٌ حَلِیمٌ (۱۵۵) یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا لاٰ تَکُونُوا کَالَّذِینَ کَفَرُوا وَ قٰالُوا لِإِخْوٰانِهِمْ إِذٰا ضَرَبُوا فِی اَلْأَرْضِ أَوْ کٰانُوا غُزًّی لَوْ کٰانُوا عِنْدَنٰا مٰا مٰاتُوا وَ مٰا قُتِلُوا لِیَجْعَلَ اَللّٰهُ ذٰلِکَ حَسْرَةً فِی قُلُوبِهِمْ وَ اَللّٰهُ یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ اَللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ (۱۵۶) وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ فِی سَبِیلِ اَللّٰهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اَللّٰهِ وَ رَحْمَةٌ خَیْرٌ مِمّٰا یَجْمَعُونَ (۱۵۷) وَ لَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَی اَللّٰهِ تُحْشَرُونَ (۱۵۸) فَبِمٰا رَحْمَةٍ مِنَ اَللّٰهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلِیظَ اَلْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شٰاوِرْهُمْ فِی اَلْأَمْرِ فَإِذٰا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَی اَللّٰهِ إِنَّ اَللّٰهَ یُحِبُّ اَلْمُتَوَکِّلِینَ (۱۵۹) إِنْ یَنْصُرْکُمُ اَللّٰهُ فَلاٰ غٰالِبَ لَکُمْ وَ إِنْ یَخْذُلْکُمْ فَمَنْ ذَا اَلَّذِی یَنْصُرُکُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَ عَلَی اَللّٰهِ فَلْیَتَوَکَّلِ اَلْمُؤْمِنُونَ (۱۶۰)
بدرستی که آنان که پشت گردانیدند از شما روزی که روی بروی شدند دو جماعت جز این نیست لغزانیدشان دیو رجیم بسبب برخی از آنچه کسب کردند و بدرستی که عفو کرد خدا از ایشان بدرستی که خدا آمرزندۀ بردبار است (۱۵۵) ای آن کسانی که ایمان آوردید میباشید شما مانند آنان که کافر شدند و گفتند مر برادرانشان چون سفر میکردند در زمین یا بودند غازیان اگر میبودند نزد ما نمیمردند و کشته نمیشدند تا بگرداند خدا آن را حسرت در دلهاشان و خدا زنده میکند و میمیراند و خدا بآنچه میکنید بیناست (۱۵۶) و اگر کشته شدید در راه خدا یا مردید هر آینه آمرزشی است از خدا و رحمتی بهتر است از آنچه جمع میکنند (۱۵۷) و اگر مردید یا کشته شدید هر آینه بسوی خدا محشور میشوید (۱۵۸) پس برحمتی از خدا نرمی کرد مر ایشان را و اگر بودی بد خوی سخت دل هر آینه پراکنده میشدند از حوالی تو پس درگذر از ایشان و آمرزش خواه مر ایشان را و مشورت کن با آنها در کار پس چون عزم کردی پس توکل کن بر خدا بدرستی که خدا دوست دارد توکلکنندگان را (۱۵۹) اگر یاری کند شما را خدا پس نیست غلبهکننده مر شما را و اگر وا میگذارد شما را پس کیست که یاری میکند شما را از بعد او و بر خدا پس باید توکل کنند گروندگان (۱۶۰)
آن کسان که بازگشتند از شما
دو جماعت چون نمودند التقا
غیر از این نبود که شیطان خواندشان
وز طریق مردمی لغزاندشان
زآنچه کردند اکتساب از ظلم و سهو
لیک حق فرمود از ایشان جمله عفو
بر عباد خویش چون پروردگار
جمله آمرزنده است و بردبار
می نباشید اهل ایمان زآن کسان
که به حق کافر شدند از خُبث جان
میبگفتی بهر اخوانشان چنین
چونکه می رفتند آنها در زمین
یعنی از بهر تجارت بر سفر
یا به جنگ دشمنان بهر ظفر
گر که می بودند نزد ما مکین
کُشتن و مردن نبدشان بالیقین
تا ندامت گردد اینشان در قلوب
جاهدان را باز دارند از حروب
این سخن گویند یعنی از فساد
سست تا گردند مردان از جهاد
حق نماید زنده هم میراند او
هر عمل را بیند و هم داند او
کُشته گردید ار شما اندر رهش
یا بمیرید آن زما ن که شد گَهَش
هست آن آمرزشی از حق فزون
رحمتی نیکوتر از مَایَجمَعُون
یعنی از اموال و ازواج و بنین
وآنچه گیرد دامنت در راه دین
که به قهر از جمله باید کند دل
وقت جان کندن تهی دست و خجل
آن زمان دستت نگیرد هیچ از آن
می روی بیرون به حسرت از جهان
آن زمانت جز عمل نبود رفیق
یار توفیق است و طاعت در طریق
نیست گر اینت فقیر و مفلسی
روز تنهایی نداری مونسی
آنچه کردی جمع ، بگذاری به جا
بهر غیری می روی خوار از سرا
ور که گردی کشته اندر کارزار
یا بمیری با رضای کردگار
وقت رحلت آید از حق هر دمت
فوج رحمت بیش از آن عالمت
و اهل رضوان از پی اجلال تو
می کنند آن جمله استقبال تو
تا شوی وارد به درگاه کرم
تا چه بینی از لقایش دم به دم
جان عاریت یکی دادی به دوست
چون بر او وارد شوی جان تو اوست
پس به ایشان ای رسول رحمتم
کن تو نرمی و سخا در دعوتم
رحمت من سابق آمد بر غضب
هم به رحمت خلق را کن حق طلب
رفق کن یعنی نه سختی در سخن
چونکه دانی با خلایق رفق من
تا به رحمت خلق زیبنده شوند
چون کنی سختی پراکنده شوند
زآنکه در مردم طبیعت غالب است
کن تو هم طبعی که آنشان جاذب است
گر تو گیری سخت هم گردند سخت
گر نشد کس سخت ز اقبال است و بخت
بر تو ور کس سخت یا سرکش شود
مستحق دوزخ و آتش شود
پس تو نرمی کن که سلطان کلی
تا نگیرد خار ، دامان گلی
طبع سرکش یعنی اندر انقلاب
می نگردد خیر خلقان را حجاب
عفو کن خواهند چو از تو معذرت
بهر ایشان خواه از حق مغفرت
شُور با ایشان کن اندر کارها
باش همدل در روش با یارها
عاقلان دانند و می پرسند باز
هر نپرسد نیست دانا بر جواز
هر که داند بیش پرسد بیشتر
این دلیل عقل باشد در بشر
رفته رفته تا امام و تا رسول
که بُد او سرخیل و سلطان عقول
بود از حق صاحب تنزیل و وحی
صادر از وی، حکم امر و حکم نهی
داشت با اصحاب دائم مشورت
تا نماید راه عقل و آخرت
آنکه با او همدل و هم ریشه بود
علم و عقلش برتر از اندیشه بود
در مقام مشورت گفتی چنان
کآمد آن دم وحی حق بر وفق آن
گفت زآن اجماع امّت حجت است
زآنکه عقل کل مُعین امّت است
لیک باشد شرط در وی اتفاق
اختلاف ار یافت دور است از سیاق
چون معارض یافت ظاهر یا خفی
حُسن عقلی گردد از وی منتفی
عزم چون کردی توکل کن به حق
بی توکل نیست عزمی بر نَسَق
گر به عزمت هست عیبی در امور
آن توکل زو برد عیب و قصور
تکیه بر حق یا ولیّ می کن به عزم
نیست ور نه عزم و اجماعت ز حزم
عزمها وقتی شود عزم درست
که اتکالت هست بر عقل نخست
پس به حق کن تکیه کآن سلطان فرد
دوست دارد آنکه بر وی تکیه کرد
چون نمودی تکیه زو یابی مدد
فاش و پنهان در امور و عزم خود
گر شما را میکند یاری خدا
کس نگردد هیچ غالب بر شما
ور شما را او کند مخذول و خوار
کیست زآن پس که تواند بود یار
پس توکل مؤمنان را بر خداست
اوست یارِ آنکه یار اولیاست
از نبی باشد خیانت ناپسند
زآنکه هر چیزی است پیش او نژند
هر مر او را نیست بر چیزی نیاز
بر خیانت تا شود دستش دراز
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن از قرآن کریم به نکات مهمی درباره ایمان و ضعف و قوت انسانها اشاره دارد. در آیههای 155 تا 160، خداوند به مؤمنان یادآوری میکند که کسانی که در روز نبرد حرا نگه داشتند و از میدان جنگ فرار کردند، به دلیل وسوسههای شیطان و اعمال ناپسند خود به چنین حالتی دچار شدند؛ اما خداوند از آنها عفو کرده است و او بخشاینده و بردبار است.
سپس خداوند از مؤمنان میخواهد که مانند کافران نباشند که وقتی برادرانشان در میدان جنگ کشته میشوند، میگویند اگر آنها نزد ما بودند نمیمردند. در حقیقت، خداوند زندگی و مرگ را در دست دارد و کسی نمیتواند به سرنوشت دیگری اثر بگذارد. اگر کسی در راه خدا کشته شود یا بمیرد، بهتر است از رحمت و آمرزش خداوند که بهتر از هر چیزی است که انسانها جمعآوری میکنند.
همچنین خداوند تأکید میکند که با رحمتش با دیگران نرم و مهربان باشید و در کارها با ایشان مشورت کنید. اگر عزم کردید، بر خدا توکل کنید؛ زیرا خداوند دوست دارد کسانی را که به او توکل میکنند. در نهایت، خداوند یادآور میشود که اگر او شما را یاری کند، هیچکس بر شما غالب نخواهد شد، و اگر شما را ترک کند، کسی نمیتواند به یاری شما بشتابد. بنابراین، توکل بر خداوند برای مؤمنان لازم و ضروری است.
هوش مصنوعی: کسانی که در روز ملاقات دو گروه از شما روی گردان شدند، شیطان آنها را به خاطر برخی از اعمالشان فریب داد و خداوند از آنها گذشت. او غفور و بردبار است. ای کسانی که ایمان آوردهاید، مانند کسانی که کافر شدند نباشید و به برادران خود بگویید که وقتی در زمین یورش میبرند یا جهاد میکنند: اگر در نزد ما بودند، نه میمردند و نه کشته میشدند. این را خداوند عملی میکند تا این موضوع باعث حسرت در دلهای آنها شود. خداوند، زنده میکند و میمیراند و نسبت به آنچه انجام میدهید بیناست. اگر در راه خدا کشته شوید یا بمیرید، رحمت و آمرزش خدا بهتر از هر چیزی است که جمعآوری میکنند. اگر بمیرید یا کشته شوید، همه به سوی خداوند جمع میشوید. با رحمت خدا، با آنها نرمخو بودی و اگر تندخو و سختدل بودی، از اطراف تو پراکنده میشدند. پس از آنها درگذران، برایشان آمرزش بخواه و در کارها با آنها مشورت کن. وقتی تصمیم گرفتی، بر خداوند توکل کن که خداوند، توکلکنندگان را دوست دارد. اگر خداوند به شما یاری رساند، هیچ کس نمیتواند بر شما غلبه کند و اگر شما را رها کند، چه کسی بعد از او به شما یاری خواهد رساند؟ مؤمنان باید تنها بر خداوند توکل کنند.
هوش مصنوعی: واقعا کسانی که در روزی که شما عقبنشینی کردید، دو دسته بیشتر نیستند. شیاطین به خاطر برخی از کارهایی که انجام دادند آنها را به لغزش انداختند و خداوند از آنها گذشت کرد، زیرا او بخشنده و بردبار است. ای کسانی که ایمان آوردهاید، مانند کسانی نباشید که کافر شدند و به برادرانشان گفتند وقتی در زمین سفر میکنند یا به جهاد میروند، اگر نزد ما بودند، نمیمردند و کشته نمیشدند. خدا این را حسرتی در دلهایشان قرار میدهد و خدا است که زنده میکند و میمیرد و به آنچه انجام میدهید بیناست. اگر در راه خدا کشته شوید یا بمیرم، حتما آمرزشی از جانب خدا و رحمتی بهتر از آنچه در این دنیا جمعآوری میکنید، خواهید داشت. اگر بمیرم یا کشته شوید، حتما به سوی خدا محشور خواهید شد. پس خدا به خاطر رحمتی که بر شما دارد، دلهایشان را نرم ساخت و اگر بدخوی و سخت دل بودی، حتما از اطراف تو پراکنده میشدند. پس از آنها درگذر و برایشان آمرزش بخواه و در کارهایت با آنها مشورت کن. وقتی عزم کردی، بر خدا توکل کن، زیرا خدا توکلکنندگان را دوست دارد. اگر خداوند به شما یاری کند، هیچکس نمیتواند بر شما غلبه کند و اگر شما را رها کند، چه کسی بعد از او میتواند به شما یاری کند؟ پس باید بر خدا توکل کنند کسانی که ایمان دارند.
هوش مصنوعی: افرادی که از شما برمیگردند، دو گروه هستند که به هم نزدیک شدهاند و مانند همدیگر به نظر میرسند.
هوش مصنوعی: جز این نبود که شیطان آنها را فرا خواند و از طریق مردم به گمراهی کشاند.
هوش مصنوعی: به خاطر آنچه که از ظلم و اشتباه کسب کردهاند، اما حق فرمان داده است که همگی را ببخشند.
هوش مصنوعی: خداوند نسبت به بندگانش مهربان و بخشنده است و همیشه صبر و بردباری دارد.
هوش مصنوعی: افرادی که به حقیقت ایمان ندارند و از روی بدی درون خود به کفر روی میآورند، نباید خود را اهل ایمان بدانند.
هوش مصنوعی: میگفتی که اینگونه برای برادرانشان سخن میگفتند، همانطور که آنها در زمین حرکت میکردند.
هوش مصنوعی: برای انجام تجارت یا رفتن به جنگ با دشمنان به منظور پیروزی.
هوش مصنوعی: اگر در کنار ما بودند، هیچگاه کشته شدن و مردن برایشان حتمی و قطعی نمیبود.
هوش مصنوعی: این افراد باعث میشوند که کسانی که در جستجوی حق هستند، از جنگ و مبارزات دوری کنند و در دلهایشان احساس ندامت و پشیمانی ایجاد کنند.
هوش مصنوعی: این سخن به این معناست که اگر فساد و نادرستی در جامعه گسترش یابد، مردان از تلاش و مبارزه برای اهداف حق دور میشوند و دچار سستی میگردند.
هوش مصنوعی: حق باعث حیات و زندگی میشود، حتی گاهی با مرگ ناقص میکند. او بر هر کاری آگاه است و از آن مطلع میباشد.
هوش مصنوعی: اگر شما در راه او جان بسپارید یا در زمانی که او بمیرد، این اتفاق خواهد افتاد.
هوش مصنوعی: رحمت و آمرزشی از جانب خداوند وجود دارد که بسیار بزرگتر و بهتر از آن است که مردم میتوانند تصور کنند یا برای آن جمعآوری نمایند.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که در راه دین و ایمان، باید از مال و فرزندان و هر آنچه که در زندگی شماست، بگذرید و فدای ارزش های روحانی و اصول دینی کنید.
هوش مصنوعی: زمانی که فردی در حال جدایی یا مرگ است، دلش را باید از هر گونه قهر و کینه خالی کند و بیپروا با احساس شکست و شرمندگی روبرو شود.
هوش مصنوعی: زمانی میرسد که هیچ چیزی در اختیار نخواهی داشت و از زندگی بیرون میروی با حسرت و غم.
هوش مصنوعی: در آن زمان، تنها عمل و انجام کار مهم است و یاری تو در مسیر موفقیت و اطاعت از دستورها قرار دارد.
هوش مصنوعی: اگر تو در زندگی فقیر و بیچیزی هستی، در روزهای تنهاییات دوستانی نداری که به تو دلگرمی بدهند.
هوش مصنوعی: هر کاری که کردی، باید به یادگار بگذاری، وگرنه به خاطر دیگران بیارزش و ذلیل خواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر کسی در میدان جنگ کشته شود یا با رضایت خداوند بمیرد، ارزشمند است.
هوش مصنوعی: زمانی که زمانDeparture از دنیا فرارسد، از سوی حق برای تو رحمتهایی فراتر از علم و دانشت نازل میشود.
هوش مصنوعی: مردم به خاطر عظمت و احترام تو، با عشق و شوق به استقبال تو میآیند.
هوش مصنوعی: وقتی به درگاه مهربانی و بخشش وارد شوی، هر لحظه منتظر دیدن نعمتها و برکاتش باش.
هوش مصنوعی: اگر تو به دوستی وارد شوی، مانند این است که جان خود را به او سپردهای، چرا که او از روح و وجود تو است.
هوش مصنوعی: پس ای پیامبر، بر آنها رحمت کن و با ملایمت و سخاوت در دعوت خود رفتار کن.
هوش مصنوعی: رحمت من پیشتر بر خشمم قرار دارد، پس برای خلق من، حقطلبی را فراموش نکن.
هوش مصنوعی: با مردم خوشرفتاری کن و در سخن خود سختگیری نداشته باش، چون میدانی که من هم با مردم رحمت و محبت دارم.
هوش مصنوعی: برای این که رحمت و محبت در میان مردم جلوهگر شود، گاهی باید سختیها و مشکلات را از بین برد.
هوش مصنوعی: زیرا که در افراد، ویژگیهای طبیعی بیشتر تأثیرگذار است، تو نیز باید طرز تفکری داشته باشی که بتواند آنها را جذب کند.
هوش مصنوعی: اگر تو در سختیها مقاومت کنی، اطرافیانت هم به تو خواهند پیوست. اما اگر کسی نتواند تحمل کند، این به خاطر شانس و سرنوشت اوست.
هوش مصنوعی: اگر کسی به تو ظلم کند یا نسبت به تو سرکش باشد، سزاوار عذاب و جهنم خواهد بود.
هوش مصنوعی: پس تو با لطافت و مهربانی رفتار کن تا شاه بزرگ نتواند گلی را از دامن خود بگیرد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که فردی با طبع سرکش و rebellious به مسائل زندگی و محیط اطرافش، حتی در زمان بحران نیز نمیتواند به خوبی به خیر و نیکی دیگران توجه کند و همیشه در حال بررسی و نظارت بر وضعیت خود و دیگران است. در واقع، نگرانی و حالات خودخواهانه او، مانع از دیدن نیازها و خواستههای دیگران میشود.
هوش مصنوعی: ببخش اگر کسی از تو معذرت میخواهد، زیرا او به خاطر خطای خود میخواهد که مورد بخشش قرار گیرد.
هوش مصنوعی: در کارها با آنها همدل و هماهنگ باش و در رفتار با دوستان، همرنگ و همفکر شو.
هوش مصنوعی: مردم باهوش و عاقل متوجه شدهاند و دوباره سوال میکنند، اما هر کس که نپرسد، به واقع دانا نیست و مجاز به دانستن نیست.
هوش مصنوعی: هر کس که دانش بیشتری دارد، سؤالات بیشتری میپرسد. این نشاندهنده سطح بالای عقل و درک در انسانهاست.
هوش مصنوعی: به تدریج به مقام و رتبه امام و پیامبر رسید که او نخستین و سرآمد همه عقلها بود.
هوش مصنوعی: از جانب حق، صاحب کتاب وحی و تنزیل وجود دارد، که دستورات و نهیها از او ناشی میشود.
هوش مصنوعی: او همیشه با دوستانش مشورت میکرد تا راه عقل و دنیای آخرت را پیدا کند.
هوش مصنوعی: کسی که با او همفکر و همدل بود، دانش و فهم او بالاتر از فکر و اندیشه دیگران بود.
هوش مصنوعی: در زمان مشورت و گفتگو، تو به گونهای سخن گفتی که گویا وحی الهی در آن لحظه بر تو نازل شده بود.
هوش مصنوعی: گفته شده که اتحاد و همبستگی جامعه مسلمانان دلیل قوی برای حقانیت در مسائل دینی است، زیرا علم و عقل کلی همواره در کنار و حمایتکننده این جامعه قرار دارد.
هوش مصنوعی: اما شرط این است که در آن، یک توافق وجود داشته باشد؛ هرچند که اگر اختلاف نظر یا دوری از موضوع باشد، ممکن است معنای اصلی به هم بخورد.
هوش مصنوعی: وقتی از نظر عقلی با چیزی که زیباست، چه آشکار و چه پنهان، مخالفت یا چالش شود، زیبایی و حسن آن عقلانیت از بین میرود.
هوش مصنوعی: وقتی تصمیمی گرفتی، به خدا توکل کن؛ زیرا بدون توکل بر خدا، هیچ تصمیمی مؤثر نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر در کارهایت نقص یا عیبی وجود دارد، به خاطر عظمت و بزرگیات به آن عیب توجه نکن و به توکل به خدا موقعیت را از آن عیب خالی کن.
هوش مصنوعی: اگر به حقیقت و ولی حق اعتماد کنی، در تصمیمگیری خود استوار خواهی بود. اما اگر این اعتماد را نداشته باشی، تصمیمات و جمعتان از روی تدبیر نخواهد بود.
هوش مصنوعی: زمانی تصمیمگیری صحیح و درست است که تکیهگاه انسان، عقل و خرد او باشد.
هوش مصنوعی: به حقیقت تکیه کن، زیرا آنکس که در امانتداری و دوستی از تو حمایت میکند، پادشاهی است که محبت و اعتماد به او را میستاید.
هوش مصنوعی: وقتی به او تکیه کنی، به صورت آشکار و پنهان در کارها و ارادهات یاری میکنی.
هوش مصنوعی: اگر خداوند یار و مددکار شما باشد، هیچ کس نمیتواند بر شما پیروز شود.
هوش مصنوعی: اگر کسی شما را خوار و ذلیل کند، پس از آن دیگر چه کسی میتواند یار و همراه شما باشد؟
هوش مصنوعی: پس مؤمنان به خدا توکل میکنند و او پشتیبان کسانی است که در مرحله اول به او وفادارند.
هوش مصنوعی: خیانت از سوی پیامبران چیز ناپسندی است، زیرا هر چیزی در نظر آنها زشت و ناپسند است.
هوش مصنوعی: افرادی که به چیزی نیاز ندارند، هرگز به خیانت نمیگویند و دستشان به دزدی و فساد آلوده نمیشود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.