مَنِ اِهْتَدیٰ فَإِنَّمٰا یَهْتَدِی لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّمٰا یَضِلُّ عَلَیْهٰا وَ لاٰ تَزِرُ وٰازِرَةٌ وِزْرَ أُخْریٰ وَ مٰا کُنّٰا مُعَذِّبِینَ حَتّٰی نَبْعَثَ رَسُولاً (۱۵) وَ إِذٰا أَرَدْنٰا أَنْ نُهْلِکَ قَرْیَةً أَمَرْنٰا مُتْرَفِیهٰا فَفَسَقُوا فِیهٰا فَحَقَّ عَلَیْهَا اَلْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰاهٰا تَدْمِیراً (۱۶) وَ کَمْ أَهْلَکْنٰا مِنَ اَلْقُرُونِ مِنْ بَعْدِ نُوحٍ وَ کَفیٰ بِرَبِّکَ بِذُنُوبِ عِبٰادِهِ خَبِیراً بَصِیراً (۱۷) مَنْ کٰانَ یُرِیدُ اَلْعٰاجِلَةَ عَجَّلْنٰا لَهُ فِیهٰا مٰا نَشٰاءُ لِمَنْ نُرِیدُ ثُمَّ جَعَلْنٰا لَهُ جَهَنَّمَ یَصْلاٰهٰا مَذْمُوماً مَدْحُوراً (۱۸) وَ مَنْ أَرٰادَ اَلْآخِرَةَ وَ سَعیٰ لَهٰا سَعْیَهٰا وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولٰئِکَ کٰانَ سَعْیُهُمْ مَشْکُوراً (۱۹) کُلاًّ نُمِدُّ هٰؤُلاٰءِ وَ هَؤُلاٰءِ مِنْ عَطٰاءِ رَبِّکَ وَ مٰا کٰانَ عَطٰاءُ رَبِّکَ مَحْظُوراً (۲۰) اُنْظُرْ کَیْفَ فَضَّلْنٰا بَعْضَهُمْ عَلیٰ بَعْضٍ وَ لَلْآخِرَةُ أَکْبَرُ دَرَجٰاتٍ وَ أَکْبَرُ تَفْضِیلاً (۲۱)
آنکه هدایت یافت پس جز این نیست که هدایت برای خودش و آنکه گمراه شد پس جز این نیست گمراه میشود بر خودش و برندارد هیچ بردارند بار گناه دیگری را و نباشیم عذابکنندگان تا آنکه بفرستیم رسولی را (۱۵) و چون خواهیم که هلاک کنیم قریه را میفرمائیم بطاعت بناز و نعمت سرشدگانش را پس نافرمانی میکنند در آن پس ثابت میشود بر آن حکم پس هلاک میگردانیم آن را هلاک کردنی (۱۶) و بسیار هلاک گردانیدیم از قرنها از بعد نوح و کافیست پروردگارت بگناه بندگانش آگاه بینا (۱۷) کسی که خواهد آن شتابنده را تعجیل میکنم برای او در آن آنچه میخواهیم از برای آنکه میخواهیم پس میگردانیم برایش دوزخ را که در شود در آن نکوهش کرده شده رانده شده (۱۸) و کسی که خواست آخرت را و کوشش کرد برای آن کوشش خود را و او مؤمن است پس آنها باشد سعیشان مقبول (۱۹) هر یک را مدد میکنیم آنها را و اینها را از بخشش پروردگار تو و نباشد بخشش پروردگار تو بازداشته شده (۲۰) بنگر چگونه افزونی دادیم برخی از ایشان را بر برخی و هر آینه آخرت بزرگتر است بمراتب و بزرگتر است از جهة فزونی دادن (۲۱)
هر که یابد ره نباشد غیر از این
که ز بهر خویش یابد ره یقین
وآنکه گمره شد جز این نبود به پیش
کو شود گمره به ضرّ نفس خویش
برندارد هیچ بردارنده ای
جرم و وزر نفس دیگر بنده ای
هم معذّب ما نباشیم از کسی
تا برانگیزیم پیغمبر بسی
چونکه خواهیم اهل شهری را هلاک
ما نماییم از ره طغیان و باک
امر فرماییم ما بر منعمان
مر عبادت را و طاعت را عیان
وز رسولان بندگی و پیروی
پس به فسق آیند آن قوم غوی
پس شود واجب مر ایشان را عذاب
بر کَنیم از بیخ پس آن شهر و باب
ما هلاک از اهل هر شهر و قرون
کرده ایم از بعد نوح اندر فزون
بر ذنوب بندگان خود بس است
رب تو دانا و بینا زآنچه هست
هر که باشد از دنو طبع خویش
مر شتابنده به جمع مال بیش
می شتابانیم او را ما در آن
بهر هر کس تا چه خواهیم از جهان
پس جهنم را همانا شاید او
تا در آن مذموم و مدحور آید او
وآنکه خواهد آخرت را با شتاب
او بود آنگاه مؤمن بر حساب
سعی شان مشکور باشد آن گروه
می کنیم امداد هر یک از وجوه
وآن گروهند از عطای دادگر
در دو دنیا کامکار و بهره ور
منع کرده نیست اعطای خدای
بر کسی در این سرا و آن سرای
کن نظر تا چون فزونی داده ایم
بعض را بر بعض و ره بگشاده ایم
آخرت از حیث رتبت اکبر است
هم به افزونی رتبت درخور است
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به بررسی موضوع هدایت و گمراهی انسانها میپردازد. بر اساس آیات، هر کسی که هدایت یابد، به نفع خود هدایت شده و کسی که گمراه شود، ضرر آن به خود اوست و هیچ کس بار گناه دیگری را به دوش نمیکشد. خداوند عذاب را بر قومی نازل نمیکند مگر اینکه پیامبری به آنها فرستاده باشد. وقتی که اراده خداوند به هلاکت یک قوم معطوف شود، او سران قوم را به نافرمانی میفرماید و عذاب بر آنها واجب میشود.
متن همچنین به این نکته میپردازد که خداوند در گذشته اقوام زیادی را هلاک کرده است و بر این اساس، او به گناهان بندگانش آگاه است. کسانی که در پی دنیا هستند، مازندران به آنها میدهیم ولی عاقبتشان دوزخ خواهد بود. در مقابل، کسانی که خواهان آخرت هستند و در این راه کوشش میکنند، پاداششان مورد قبول خواهد بود.
خداوند بر اساس کارهای بندگانش به همه عطا میکند و در آخرت درجات مختلفی وجود دارد که ارزشمندتر از دنیا هستند. در نهایت، متن به اهمیت تلاش و نیت انسانها در کسب پاداش و نعمتهای الهی اشاره میکند.
هوش مصنوعی: هر کس که هدایت یابد، تنها به نفع خودش هدایت یافته و هر کس که گمراه شود، فقط به ضرر خودش گمراه گردیده است. هیچ کس نمیتواند بار گناه دیگری را به دوش بکشد و ما هرگز عذاب نمیکنیم تا زمانی که فرستادهای را مبعوث کنیم. وقتی که بخواهیم بر یک شهر عذاب نازل کنیم، افراد مرفه آن را فرمان میدهیم و آنها در آن فساد میکنند و بدین ترتیب حکم بر آنها جاری میشود و ما آن شهر را به قهری نابود میسازیم. ما چه بسیار جوامع را پس از نوح هلاک کردیم و پروردگار تو از گناهان بندگانش آگاه و بیناست. هر کس خواهان دنیا باشد، ما برای او هر چه بخواهیم به سرعت میدهیم، اما سپس برای او جهنم را آماده میسازیم که در آن با ذلت و طردشدگی وارد میشود. اما هر کس به آخرت بخواهد و برای آن تلاش کند و مؤمن باشد، تلاش او مورد قدردانی قرار میگیرد. ما به همه اینها و آنها از نعمتهای پروردگارت میدهیم و بخشش پروردگار تو هرگز ممنوع نیست. نگاه کن چگونه برخی را بر برخی دیگر برتری بخشیدهایم و به راستی آخرت دارای بالاترین مقامها و بزرگترین فضیلتها است.
هوش مصنوعی: هر کسی که هدایت یابد، این هدایت تنها به نفع خود اوست و هر کسی که گمراه شود، گمراهیاش فقط به ضرر خود اوست و هیچ کس نمیتواند بار گناه دیگری را به دوش بکشد. تا زمانی که ما رسولی نفرستیم، عذابکننده نخواهیم بود. اگر بخواهیم قریهای را هلاک کنیم، به ساکنانش دستور میدهیم تا از نعمتها و خوشیها بهرهمند شوند، اما وقتی نافرمانی کنند، حکم لازم اجرا میشود و آن قریه نابود میشود. ما بارها از اقوام گذشته، بعد از نوح، چنین هلاکتهایی را انجام دادهایم و پروردگارت به گناهان بندگانش آگاه و بیناست. اگر کسی بخواهد چیزی را به سرعت به دست آورد، ما آنچه را میخواهیم برای او فراهم میکنیم، اما او در دوزخ عذاب خواهد شد. اما آنکه بخواهد بهشت را و برای آن تلاش کند و مؤمن باشد، تلاش او پذیرفته خواهد شد. ما به هر دو گروه کمک میکنیم و بخشش پروردگار تو هیچگاه متوقف نمیشود. به این موضوع توجه کن که چگونه ما برخی از انسانها را بر دیگران برتری دادهایم و بهراستی آخرت نسبت به این دنیا بسیار بزرگتر و با ارزشتر است.
هوش مصنوعی: هر کس که راهی را پیدا کند، جز این نیست که برای خود و به خاطر خود، به حقیقت و یقین دست پیدا میکند.
هوش مصنوعی: برای کسی که گمراه شده، جز این نیست که خود را به سوی گمراهی برده است و این تنها به ضرر خود او تمام شده است.
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند بار و گناه دیگران را بر دوش بردارد؛ هر فردی باید مسئولیت اعمال و نفس خود را به عهده بگیرد.
هوش مصنوعی: بهتر است از دیگران نرنجیم و به آنها آزار نرسانیم، تا موجب برانگیختن شخصیتهای بزرگ الهی چون پیامبران نشویم.
هوش مصنوعی: وقتی بخواهیم که مردمان یک شهر را نابود کنیم، این کار را از طریق طغیان و بیرحمی انجام خواهیم داد.
هوش مصنوعی: ما به طور واضح به بندگان خود دستور میدهیم که از عبادت و اطاعت خودداری کنند.
هوش مصنوعی: اگر مردم از پیامبران و پیشوایان خود پیروی نکنند و به بندگی آنها نپردازند، در نهایت به انحراف و فساد دچار میشوند.
هوش مصنوعی: پس بر آنها واجب میشود که عذابی را تحمل کنند، و باید از ریشهای ایشان را نابود کنیم، همچنین آن شهر و دروازهاش.
هوش مصنوعی: ما از زمان نوح تاکنون، بسیاری از مردم شهرها و دورههای مختلف را به خاطر کارهایشان هلاک کردهایم.
هوش مصنوعی: از کارهای ناپسند بندگان خود به خوبی آگاهی داری، پروردگار، که تو دانا و باخبر از همه چیز هستی.
هوش مصنوعی: هر کسی که به خاطر طبیعت خود، سریعتر از دیگران به دنبال جمعآوری ثروت است، در واقع به خاطر همان خصلت درونیاش، در این مسیر تلاش میکند.
هوش مصنوعی: ما او را به سرعت به سمت خود میآوریم تا هر کس آنچه را که میخواهد از دنیا به دست آورد.
هوش مصنوعی: آنگونه به نظر میرسد که ممکن است او به جهنم برود، جایی که به خاطر کارهایش مورد سرزنش و بدنامی قرار گیرد.
هوش مصنوعی: هرکس که بخواهد به سرعت به آخرت دست یابد، بایستی پیش از دیگران به حساب و کتاب خود رسیدگی کند.
هوش مصنوعی: تلاش و کوشش آن گروه باید مورد قدردانی قرار گیرد، چرا که ما در هر زمینهای به آنها یاری خواهیم رساند.
هوش مصنوعی: آن دسته از مردم که از بخششهای خداوند بهرهمند شدهاند، در هر دو دنیا موفق و راضی هستند.
هوش مصنوعی: در این دنیا و دنیای دیگر، خداوند به کسی چیزی را نمیبندد و از بخشش به او دریغ نمیکند.
هوش مصنوعی: نگاه کن که چگونه با هم پیوند خوردهایم و برخی را بر برخی دیگر برتری دادهایم و راه را برای پیشرفت هموار کردهایم.
هوش مصنوعی: آخرت از نظر مقام و جایگاه بزرگتر است و برای همین باید به اندازهی این مقام، فضیلتهای بیشتری نیز داشته باشد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.