به طفلی درم رغبت روزه خاست
ندانستمی چپ کدام است و راست
یکی عابد از پارسایان کوی
همی شستن آموختم دست و روی
که بسم الله اول به سنت بگوی
دوم نیت آور، سوم کف بشوی
پس آن گه دهن شوی و بینی سه بار
مناخر به انگشت کوچک بخار
به سبابه دندان پیشین بمال
که نهی است در روزه بعد از زوال
وز آن پس سه مشت آب بر روی زن
ز رستنگه موی سر تا ذقن
دگر دستها تا به مرفق بشوی
ز تسبیح و ذکر آنچه دانی بگوی
دگر مسح سر، بعد از آن غسل پای
همین است و ختمش به نام خدای
کس از من نداند در این شیوه به
نبینی که فرتوت شد پیر ده؟
بگفتند با دهخدای آنچه گفت
فرستاد پیغامش اندر نهفت
که ای زشت کردار زیبا سخن
نخست آنچه گویی به مردم بکن
نه مسواک در روزه گفتی خطاست
بنی آدم مرده خوردن رواست؟
دهن گو ز ناگفتنیها نخست
بشوی آن که از خوردنیها بشست
کسی را که نام آمد اندر میان
به نیکوترین نام و نعتش بخوان
چو همواره گویی که مردم خرند
مبر ظن که نامت چو مردم برند
چنان گوی سیرت به کوی اندرم
که گفتن توانی به روی اندرم
وگر شرمت از دیدهٔ ناظر است
نه ای بیبصر، غیب دان حاضر است؟
نیاید همی شرمت از خویشتن
کز او فارغ و شرم داری ز من؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، سعدی به داستان کودکی میپردازد که با رغبت تصمیم به روزهداری میگیرد، اما آگاهی کاملی از احکام و شرایط آن ندارد. یکی از عابدان مهربان به او نکات لازم را درباره روزه میآموزد، شامل نحوه وضو گرفتن و غسل به سبک صحیح. در ادامه، شاعر به نقد رفتار و گفتار انسانها میپردازد و تأکید میکند که فرد باید ابتدا به اعمال خود توجه کند و نیکوگری را در کردار خود نشان دهد، چرا که گفتار نیک بدون عمل درست ارزشی ندارد. در نهایت، او به این نکته اشاره میکند که شرم از انسانها بیفایده است چون خداوند همواره ناظر بر دل و اعمال ماست.
هوش مصنوعی: مظهر کودک بود که به روزه گرفتن میل و رغبت پیدا کرد، اما نمیدانست که کدام دستش چپ است و کدام دستش راست.
هوش مصنوعی: من از یکی از عابدان و پارسایان در محل، شستن دست و صورت را آموختم.
هوش مصنوعی: باید در آغاز کار با نام خدا شروع کنی، سپس نیت خود را مشخص کن و در نهایت دستانت را بشوی.
هوش مصنوعی: پس از آن باید دهان را بشویی و سه بار با انگشت کوچک، بینی را بفشاری تا پاک شود.
هوش مصنوعی: با انگشت سبابه (انگشت اشاره) دندانی را که از جلو بیرون است، به آن بمال که این کار بعد از غروب آفتاب، در روزه، ممنوع است.
هوش مصنوعی: سپس با سه مشت آب روی او را بشوی از رستنگاه موهای سر تا چانهاش.
هوش مصنوعی: بعد از شستن سر و پاها، باید دستها را تا مرفق (آرنج) بشویی و آنچه از ذکر و نماز میدانی بر زبان بیاوری.
هوش مصنوعی: بعد از شستن دستها تا مرفق، باید سر را مسح کرد و در پایان کار، با نام خدا غسل را تمام کرد.
هوش مصنوعی: هیچکس از من خبر ندارد که من چگونه به این حال درآمدهام؛ تو هم نمیبینی که پیر ده چقدر فرتوت و ضعیف شده است؟
هوش مصنوعی: دهخدا (نوعی عالم و حکیم) پیامی را که به او گفتند، به صورت مخفیانه فرستاد و پنهان نگه داشت.
هوش مصنوعی: ای شخصی که کردار زشتی داری ولی در گفتار زیبا هستی، ابتدا باید آنچه را که به مردم میگویی، خودت هم به آن عمل کنی.
هوش مصنوعی: اگر در روزه مسواک زدن را خطا میدانید، آیا خوردن چیزهای حرام برای انسانها مجاز است؟
هوش مصنوعی: برای اینکه زبانت از چیزهایی که نمیتوان گفت پاک شود، ابتدا دهانت را بشوی، همانطور که از خوردنیها پاک میشود.
هوش مصنوعی: هرگاه نام فردی در جمع برده شود، او را به بهترین نام و صفات نیکو یاد کن.
هوش مصنوعی: اگر همواره بگویی که مردم نادان و احمق هستند، این باور را نداشته باش که نام تو مانند آنها خواهد بود و بر تو خواهند گفت که مانند مردم عادیتری.
هوش مصنوعی: بهگونهای عمل کن که رفتار و شخصیت تو در کوی من نمایان باشد، که اگر بخواهی سخن از من بگویی، بر چهرهام قابل مشاهده باشد.
هوش مصنوعی: اگر شرمات از نگاه بینندهای است، بدان که او که نمیبینی، باخبر و توانا به غیبهاست.
هوش مصنوعی: اگر شرم تو از خودت نیست، چرا از من که هیچ ارتباطی با تو ندارم شرمندهای؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.