گردون نرهد ز تندرفتاری
گیتی ننهد ز سر سیهکاری
از گرگ چه آمدست جز گرگی؟
وز مار چه خاستست جز ماری؟
بس بیبصری، اگرچه بینائی
بس بیخبری، اگرچه هشیاری
تو غافلی و سپهر گردان را
فارغ ز فسون و فتنه پنداری
تو گندم آسیای گردونی
گر یک من و گر هزار خرواری
معماری عقل چون نپذرفتی
در مِلک تو جهل کرد معماری
سوداگر درّ شاهوارستی
خرمهره چرا کنی خریداری؟
زنهار! مخواه از جهان زنهار
کاین سفله به کس نداد زنهاری
پرگار زمانه بر تو میگردد
چون نقطه تو در حصار پرگاری
یک چند شوی به خواب چون مستان
ناگه برسد زمان بیداری
آید گه درگذشتنت ناچار
خود بگذری، آنچه هست بگذاری
رفتند به چابکی سبکباران_
زین مرحله، ای خوشا سبکباری
کردار بد تو گشت زنگارش
آیینهٔ دل نبود زنگاری
از لقمهٔ تن بکاه تا روزی
بر آتش آز، دیگ مگذاری
بشناس زیان ز سود، تا وقتی
سرمایه به دست دزد نسپاری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی ویژگیهای انسانی و نواقص بشر میپردازد. شاعر به این نکته اشاره میکند که در دنیای پر از فتنه، آدمی با وجود بینایی و هشیاری، ممکن است همچنان در بیخبری باقی بماند. او به نقش عقل در زندگی اشاره میکند و تأکید میکند که بدون آن، آدمی در جهل و نادانی به سر خواهد برد. همچنین، به اهمیت آگاهی از عواقب اعمال و دوری از وسوسهها و لغزشهای دنیوی تأکید میکند. در نهایت، شاعر از خواننده میخواهد که به دقت در عملکردهای خود بنگرد و با درک زیانها، از خود مراقبت کند.
هوش مصنوعی: آسمان از رفت و آمدهای بینظم و تند دنیای فانی نمیترسد و بر اثر بدیها و سیاهیها سرنگون نمیشود.
هوش مصنوعی: از گرگ فقط گرگی میآید و از مار هم فقط ماری. این بدان معناست که هر موجودی، همانند خودش را به وجود میآورد و نمیتواند چیز دیگری باشد.
هوش مصنوعی: نابینایی و نادانی فقط به عدم بینایی و نداشتن آگاهی محدود نمیشود، بلکه حتی اگر کسی بینا و باهوش باشد، میتواند دچار نادانی و بیخبری باشد.
هوش مصنوعی: تو غافلی از این که آسمان (سپهر) در حال چرخش و دگرگونی است و این تغییرات را بدون دغدغه و نگران نمیدانی، در حالی که آنها پر از فریب و بیماریهای رازآلود هستند.
هوش مصنوعی: تو مانند گندمی هستی که در آسیای گردون (دنیا) قرار دارد، چه به اندازه یک من (حداقل وزن) و چه به اندازه هزار خروار (حداکثر وزن).
هوش مصنوعی: اگر عقل به عنوان معمار به کار گرفته نشود، جهل به جای آن در زندگی تو ساختمانسازی میکند.
هوش مصنوعی: چرا سوداگر، که مانند پادشاه درّ باارزش است، به خریدن خرمهری (جواهر قیمتی دیگر) میپردازد؟
هوش مصنوعی: مراقب باش! از دنیا چیزی نخواه، چرا که این شخص پست و بیارزش هرگز به کسی پناهی نداده است.
هوش مصنوعی: زمان همچون پرگار دور تو میچرخد، در حالی که تو تنها یک نقطهای در درون حصار آن هستی و از وضعیت خود بیخبر.
هوش مصنوعی: مدتی در خواب و غفلت خواهی بود، مانند افرادی که تحت تأثیر شراب هستند؛ اما ناگهان زمان بیداری فرا میرسد و تو باید به واقعیت بازگردی.
هوش مصنوعی: زمانی خواهد رسید که ناچار باید از دنیا بروی و در آن هنگام، چیزهایی که داری را ترک میکنی.
هوش مصنوعی: سبکباران به کسانی اطلاق میشود که به راحتی و بیدغدغه از موانع و مشکلات عبور میکنند. در این بیت، شاعر از اینکه این افراد (سبکباران) به آسانی از این مرحله گذر کردند، ابراز خوشحالی میکند و به صبر و سبکی آنها تحسین میکند.
هوش مصنوعی: عمل بد تو چهرهات را زشت کرده است، در حالی که دل من بیغش و صاف است و هیچ لکهای ندارد.
هوش مصنوعی: از خوردن زیاد به خودت کم کن تا اینکه روزی بر اثر آز و طمع، در دردسر نیفتی و گرفتار زحمت نشوی.
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانی از زیانها و سودها آگاه باشی، باید شناخت کافی داشته باشی تا مبادا سرمایهات را به دستان دزد و نابکار بسپاری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
دیوی است جهان پیر و غداری
کهش نیست به مکر و جادوی یاری
باغی است پر از گل طری لیکن
بنهفته به زیر هر گلی خاری
گر نیست مراد خستن دستت
[...]
الحق نه دروغ محتشم یاری
نازت بکشم که جان آن داری
ناز چو تویی توان کشید ای جان
با این همه چابکی و عیاری
با روی تو در تفکرم کایزد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.