صبحدمی با دو سه اهلِ درون
رفت فریدون به تماشا بُرون
چون به شکار آمد در مرغزار
آهوکی دید فریدون شکار
گردن و گوشی ز خصومت بَری
چشم و سرینی به شفاعتگری
گفتی از آنجا که نظر جُسته بود
از نظر شاه برون رسته بود
شاه بدان صید چنان صید شد
کهش همگی بستهٔ آن قید شد
رخش بر او چون جگرش گرم کرد
پشت کمان چون شکمش نرم کرد
تیر بدان پایه ازو درگذشت
رخش بدان پویه به گردش نگشت
گفت به تیر: «آن پَرِ کینت کجاست؟»
گفت به رخش : «آن تَکِ دینت کجاست؟»
هر دو درین باره نه پسبارهاید
خردهٔ آن خرد گیا خوارهاید
تیر زبان شد همه ک«ای مرزبان
هست نظرگاه تو این بیزبان
در کنف درع تو جولان زند
بر سر درع تو که پیکان زند؟
خوش نبوَد با نظر مهتران
بر رق آهو کف خنیاگران»
داغِ بلندان طلب، ای هوشمند
تا شوی از داغِ بلندان بلند
صورت خدمت صفتِ مردمیست
خدمت کردن شرفِ آدمیست
نیست بر مردمِ صاحبنظر
خدمتی از عهد پسندیدهتر
دست وفا در کمر عهد کن
تا نشوی عهدشکن جهد کن
گنجنشین مار که درویش نیست
از سر تا دم کمری بیش نیست
از پی آن گشت فلک تاج سر
کز سر خدمت همه تن شد کمر
هرکه زمام هنری میکشد
در ره خدمت کمری میکشد
شمع که او خواجگی نور یافت
از کمرِ خدمتِ زنبور یافت
خیز نظامی که نه بر بستهای
از پی خدمت چه کمر بستهای؟


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از داستان، فریدون به شکار میرود و در مرغزار آهوئی را میبیند. وقتی که از آن آهو میخواهد شکار کند، متوجه میشود که باید برتری را به شفاعت و مهربانی بدهد، چرا که آهو با تمام قدرتش در برابر تیر فریدون خالی از خصومت است. فریدون به فکر تأمل دربارهی اخلاقیات و خدمتگزاری میافتد و تأکید میکند که خدمت و وفاداری شرافت انسانی است. او به حکمتی عمیق میرسد که خدمت به دیگران همیشه از شهرت و قدرت بالاتر است و در نهایت از نظامی میخواهد که به کار خدمت بیندیشد.
هوش مصنوعی: فریدون صبح زود با دو یا سه تن از همراهانش به بیرون رفت تا طبیعت را ببیند.
هوش مصنوعی: فریدون زمانی که به شکار رفت، در دشت مرتع آهوئی را دید که شکارش کند.
هوش مصنوعی: فریدون میگوید که برای آشتی و صلح، گردن و گوش را از خصومت دور نگهداشت، و چشم و سرینی (مظهر زیبایی) را به عنوان وساطت و شفاعت انتخاب کرد.
هوش مصنوعی: فریدون میگوید که از آنجا که آهو با نگاهی به او توجه شاه را جلب کرده بود، حالا از دید شاه پنهان شده است.
هوش مصنوعی: شاه با دیدن آن صید (آهو) به قدری مجذوب شد که همه در دام آن افتادند و تحت تأثیر قرار گرفتند.
هوش مصنوعی: وقتی رخش، اسب فریدون، به او نزدیک شد و احساس محبت و نزدیکی کرد، مانند اینکه دل او گرم شده باشد، احساس راحتی و نرمی در کمرش پیدا کرد؛ در واقع، محبت رخش باعث شد که فریدون احساس آرامش کند.
هوش مصنوعی: تیر تا آن حد به او نرسید که به بدنش اصابت کند، رخش نیز به سمت چپ و راست نچرخید و در مسیر خود تغییر جهت نداد.
دین یعنی دیروز
هوش مصنوعی: هر دو در این موضوع دلیلی ندارید و تنها به خاطر خرده(چیزی کوچک) بر آن خرد(عقل) گیاهخور(آهویی که از گیاهان تغذیه میکند) دارید.
هوش مصنوعی: زبان تیرزن شده، به گونهای که میگوید «ای مرزبان، نگاه تو این بیزبان است». یعنی سخن بهگونهای بیان میشود که به شجاعت و دقت نظر مرزبان اشاره دارد.
هوش مصنوعی: آیا تنها کسی که تیر میزند، میتواند بر درع (زره) تو جولان کند و خود را بروز دهد؟ این جمله به نوعی اشاره به این دارد که فقط افراد شجاع یا قهرمانان حق دارند در برابر تو بایستند و خود را نشان دهند.
هوش مصنوعی: نمیتوان با نظر بزرگان بر روی پوست آهو (که به عنوان زینت و از نشانههای زیبایی است) خوشحال بود؛ زیرا چنین چیزی به نظرم سنجیده نمیآید.
هوش مصنوعی: برای اینکه از داغِ بلندقامتان پرشور و شوق شوی، باید در جستجوی بلندیها و فضیلتها باشی.
هوش مصنوعی: خدمت به دیگران ویژگی شخصیت خوب و انسانی است و انجام این کار باعث عزت و شرافت انسان میشود.
هوش مصنوعی: هیچ خدمتی برای مردم فرهیخته و صاحبنظر از خدمت به عهد و پیمان بهتر نیست.
هوش مصنوعی: وفا را در عهد و پیمان خود محکم نگهدار و سعی کن به عهد خود عمل کنی تا متهم به شکستن عهد نشوی.
هوش مصنوعی: مار گنجنشین، که به معنای انسان ثروتمند یا حریص است، در واقع یک درویش یا زاهد نیست و تنها چیزی که از او باقی مانده، کمرش است که نشاندهنده ضعف و ناتوانی اوست.
هوش مصنوعی: چرخ (فلک) به دنبال آن (فریدون) تاج سرش را برداشت، زیرا او که در خدمت به دیگران بود، تمام وجودش را در این راه به کمر بسته بود.
هوش مصنوعی: هر کسی که هنری را به دوش میکشد و در راه خدمت به دیگران تلاش میکند، باید از خود گذشتگی و فداکاری نشان دهد.
هوش مصنوعی: شمع که نورش را درخشان کرده است، از زنبور که در خدمت خود به کار مشغول است، الهام گرفته و روشنایی را یادآوری میکند.
هوش مصنوعی: نظامی میگوید که تو چرا از روی خدمت به کسی در حال بلندی و پویایی نیستی، و چرا خود را برای خدمت به دلخواه محدود نکردهای؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.