مردم نبود صورت مردم حکمااند
دیگر خس و خارند و قماشاتِ دغااند
اینها که نیند از تو سزای که و کهدان
مر حور و جنان را تو چه گوئی که سزااند؟
باندوه چرایند شب و روز بمانده
از چون و چرا زانکه ستوران چرااند
این خیل چرا جویند وز خیل چراجوی
این خلق بداندیش کزین گونه جرااند
در عالم انسانی مردم چو نبات است
اینها چون ریاحیناند آنها چو گیااند
در دست شه اینها سپرغمند کماهی
در پیش خر آنها چو گیاهند و غذااند
گر تو سپرغمی شوی، ای پور، به طاعت
آنهات گزینند که بر ما امرااند
دانا بر من کیست جز آنها که در امت
خیرالبشراند و خلف اهل عبااند؟
ایشان که به فرمان خدا از پدر و جد
میمون خلفااند و بر امت خلفااند
آنها که به تأیید الهی به ره دین
اندر شب گمراهی، اجرام سمااند
آنها که مرایشان را اندر شرف و فضل
مردان و زنان جمله عبیداند و امااند
آنها که به تقدیر جهانداور، ما را
از درد جهالت به نکوپند شفااند
آنها که جهان را به چراغی که خداوند
بفروختش اندر شب دین روی ضیااند
آنها که گوااند بر این خلق و برایشان
زایزد پدر و جد بحق عدل گوااند
آنها که ز پاکیزه نسب شیعت خود را
از حوض جد خویش و نیا آبسقااند
آنها که گه حمله به تایید الهی
چون ما ز ستوران چراینده جدااند
آنها که بریشان ما را همه هموار
میراث نیائیم که میراث نیااند
آنها که چو محراب شریفند و مقدم
دیگر به صفا جمله وضیعند و ورااند
حجاج و کریمان و حکیمان جهانند
ویشان به ره حکمت قبلهٔ حکمااند
کعبهٔ شرف و علم خفیات کتاب است
ویشان به مثل کعبهٔ رکناند و صفااند
زیشان به هر اقلیم یکی تند زبانی است
گویا به صلاح گرهی کز صلحااند
بر اهل ولا ابر صلاحند و بر آنهاک
نه اهل ولااند مثل باد بلااند
کوهی است به هر کشور از ایشان که از این خلق
آنها که نبینند نه از اهل ولااند
کوهی که برو چشمهٔ پاک آب حیات است
نخچیر درو مؤمن و کبگان علمااند
کوهی است به یمگان که بینند گروهیش
کز چشم حقیقت سپر سر صفااند
کوهی که درو نور الهی است جواهر
آنها که همی جویند جوهر به کجااند؟
زین گوهر باقی نکند هیچ کسی قصد
کز کوردلی شیفته بر دار فنااند
آن است مَرا کز دل با من به مِرا نیست
آنها نه مَرااند که با من به مِرااند
در گرد دل من به مِرا هرگز ره نیست
پاکیزه که بیهیچ مِرااند، مَرااند
مر گوهر با قیمت و با فضل و بها را
اینها نه سزااند که بیقدر و بهااند
از عدل و صواب است بقا زاده و اینها
نه اهل بقااند که بر جور و خطااند
پشه ز چه یک روز زید، پیل دوصد سال؟
زیرا ز پشه پیلان در رنج و عنااند
عدلی است عطا ز ایزد ما را و ز دوزخ
آنند رها کز در این شهره عطااند
گر عادلی از طاعت بگزار حق وقت
بنگر به بصیرت که در اینجا بصرااند
وانها که ندانند به طاعت حق روزی
بر جور و جفااند نه بر عدل و وفااند
یارب، چه شد آن خلق که بر آل پیمبر
چون کژدم و مارند و چو گرگانِ فلااند؟
اینها که همی دشمن اولاد رسولند
از مادر اگر هرگز نایند روااند
دانم که رها یابد از دوزخ ابلیس
گر ز آتش این قوم بدین فعل رهااند
دانم که بدین فعل که میبینم هر چند
گویند تو راایم حقیقت نه تورااند
آنها که تورااند ز فعل بد اینها
درمانده و دل خسته و با درد و بکااند
دانند که در عالم دین شهره لوائی است
پنهان شده در سایهٔ این شهره لوااند
آن شمس که روزیش برآری تو ز مغرب
از فضل تو خواهنده مرو را به دعااند
تا جای پدر باز ستانند ز دیوان
اینها که سزای صلواتاند و ثنااند
ای امت برگشته ز اولاد پیمبر
اولاد پیمبر حکم روز قضااند
این قوم که این راه نمودند شما را
زی آتش جاوید دلیلان شمااند
این رشوت خواران فقهااند شما را
ابلیس فقیه است گر اینها فقهااند
از بهر قضا خواشتن و خوردن رشوت
فتنه همگان بر کتب بیع و شرااند
رشوت بخورند آنگه رخصت بدهندت
نه اهل قضااند بل از اهل قفااند
بر من ز شما نیست سفاهت عجب ایرا
آنند که در دین فقهااند سفهااند
گر احمد مرسل پدر امت خویش است
جز شیعت و فرزند وی اولاد زنااند
ما بر اثر عترت پیغمبر خویشیم
و اولاد زنا بر اثر رای و هوااند
اسلام ردائی ز رسول است و، امامان
از عترت او، حافظ این شهره ردااند
آنان که فلان است و فلان زمرهٔ ایشان
نزدیک حکیمان زدر عیب و هجااند
ما را چو کند پیر چه گوئیم که رهبر
در دین حق از عترت پیغمبر مااند؟
ای حجت، میگوی سخنهای به حجت
زیرا که صبائی تو و خصمانت هبااند
موسی زمان را تو یکی شهره عصائی
وانکه نشناسند که خصمان عقلااند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به نقد وضعیت جامعه میپردازد و انسانها را به دو دسته تقسیم میکند: گروهی که از حکمت و علم بهرهمندند و دیگرانی که بیخبر و جاهل هستند. او به صفات نیک پدران و اجداد اهل بیت پیامبر اشاره میکند و آنان را مرشدان واقعی میداند که در راه حق و حقیقت قرار دارند. در مقابل، افرادی را به باد انتقاد میگیرد که به فساد و بیعدالتی مشغولند و به جای رعایت حق، دنبال خودخواهی و حرص هستند. شاعر از خداوند میخواهد که اوضاع را اصلاح کند و علم و حکمت را بر جهل و فساد غلبه دهد. در نهایت، او بر این باور است که تنها پیروان واقعی اهل بیت میتوانند نور هدایت را در جامعه بپراکنند.
هوش مصنوعی: مردم به معنای واقعی انسان نیستند و مانند حکما و دانشمندان رفتار نمیکنند، بلکه بیشتر شبیه خس و خار هستند و جنسهای بیارزش و تقلبی دارند.
هوش مصنوعی: این کسان که سزاوار نیستند، به چه چیزی تو به حوریان و زنان بهشت میگویی؟
هوش مصنوعی: مردم غمگین و ترسیدهاند و به دنبال دلایل و سوالات هستند، اما چون از این وضعیت، مانند حیوانات بیچاره، هیچ جوابی نمییابند، تنها در اندوه و تردید باقی ماندهاند.
هوش مصنوعی: این گروه از مردم چرا به دنبال سؤال و پرسش هستند؟ و اما چرا این مردم بداندیش و نادان از این نوع پرسشها میکنند؟
هوش مصنوعی: در دنیا، انسانها مانند گیاهان هستند؛ بعضی از آنها مانند گلها و گیاهان زینتی زیبا و ارزشمندند، در حالی که برخی دیگر مانند گیاهان عادی و بیارزش هستند.
حکیمان مانند گیاه اسپرغمی در دست پادشاه هستند. مردم عامه نیز مانند گیاه و غذای خر به شمار میآیند.
ای پسر! اگر تو مانند اسپرغمی بشوی (به دانش و حکمت دست یابی) پادشاهان تو را برمیگزینند.
هوش مصنوعی: آیا جز افرادی که در میان امت پیامبر (خیرالبشر) هستند و از خاندان اهل عبا (پیامبر) میباشند، کسی به من دانش میدهد؟
هوش مصنوعی: این افراد که به دستور خداوند به دنیا آمدهاند، از نسل خلفای میمون (قبول شده) هستند و بر امت خلفا حکومت میکنند.
هوش مصنوعی: آنها کسانی هستند که با کمک و تأیید خداوند، در زمان تاریکی و گمراهی راه دین را پیش میبرند و به ستارگان آسمان شب ماننداند.
هوش مصنوعی: افرادی که تحت حمایت و رحمت الهی قرار دارند، در نهایت، همگی بندگان نیکو (عبید) هستند و به همین خاطر در مقام و فضیلت مردان و زنان مؤمن به شمار میآیند.
هوش مصنوعی: افرادی که به خواست و قضا و قدر خداوند، ما را از رنج جهل و نادانی نجات داده و به دانایی و خردمندی هدایت میکنند.
هوش مصنوعی: آن کسانی که با نور و هدایت الهی، بهسان چراغی در شب تاریکی دین، توانستهاند راه را برای مردم روشن کنند.
هوش مصنوعی: آنها که بر این مردم شاهد هستند و برایشان پدری و جدی به حق و با عدل میآید.
هوش مصنوعی: این افراد که از نسل منسوب به امیرالمؤمنین علی (جدشان) هستند، خود را از آب زلال این نسب پاکیزه سیراب میکنند.
هوش مصنوعی: آنها که در زمان حمله، به تأیید خداوند مانند ما از میان حیوانات چابک و فرز جدا هستند.
هوش مصنوعی: آنهایی که مانند ما در صفا و پاکی ریشه دارند، به این راحتی نمیتوانند میراث نیاکان ما را از آن خود کنند؛ چرا که ما نیز دارای همین ارث و حقوق هستیم.
هوش مصنوعی: جمعیتهایی که مانند محراب (مکانی مقدس برای نماز) ارزشمند و محترم هستند، اما در مقابل آنها افرادی هستند که در فضیلت و پاکی، پایینتر و ناپاکتر از آنها به حساب میآیند.
هوش مصنوعی: حجاج (زائران) و کریمان (بخشندگان) و حکیمان در دنیا وجود دارند و آنها در مسیر حکمت، مقصد و قبلهٔ دانشمندان به حساب میآیند.
هوش مصنوعی: دانش و فضیلت، مانند کعبه در دین، جایی مقدس و با ارزش است و این افراد (حجاج و کریمان و حکیمان) نیز همچون کعبه، پایهگذار و مظهر نیکی و صفات عالی هستند.
هوش مصنوعی: در هر سرزمین یکی از آنها به تند زبانی معروف است، گویی که آنها به نوعی از صلاح و نیکی پیوند خوردهاند.
هوش مصنوعی: برای اهل وفا و محبت، نعمت و خوشی بهسان ابر است، اما برای کسانی که از این راه دورند، مانند باد، مصیبت و بلا به همراه دارد.
هوش مصنوعی: در هر سرزمینی کوهی وجود دارد که افرادی از آن که اهل ولایت و درک نیستند، قادر به دیدن آن نیستند.
هوش مصنوعی: کوهی وجود دارد که در آن چشمهای از آب حیات جاری است و در آنجا مؤمنان و گروهی از علما به شکار رونق و یادگیری مشغولاند.
هوش مصنوعی: کوهی در یمگان (منطقهای در افغانستان) وجود دارد که گروهی از مردم آن را میبینند و از دید حقیقت، در میان آنها، سپری از صفا و پاکی قرار دارد که بر خود زدهاند.
هوش مصنوعی: کوهی که در آن نور الهی وجود دارد، جواهری است که کسانی که به دنبال حقیقت و جوهر معنوی هستند، باید بدانجا بروند.
هوش مصنوعی: این گوهر ارزشمند را هیچکس باقی نمیگذارد، چرا که نادانی و بیخبری انسانها باعث میشود که به چیزهای زودگذر و فناپذیر وامی داشته باشند.
هوش مصنوعی: عشق و محبت آنهایی که با دل و جان به من میرسند، برایم وجود ندارد؛ چرا که آنها کسانی هستند که فقط ظاهراً به من وابستهاند و در واقع از دل و روح خود با من رابطهای ندارند.
هوش مصنوعی: در دل من هیچوقت جایی برای کسانی که مرا دوست دارند وجود ندارد، زیرا آنانی که بیهیچ دلیل و پاکیزه محبت میکنند، حقیقتاً مرا دوست ندارند.
هوش مصنوعی: گوهری با ارزش و مهم را نمیتوان به این افراد که بیارزش و بیاعتبارند سپرد، زیرا آنها صلاحیت و شایستگی برای برخورداری از چنین چیزهای باارزشی را ندارند.
هوش مصنوعی: حیات و ماندگاری به خاطر عدالت و کار درست است، و این افراد شایستهٔ بقا نیستند زیرا بر ظلم و اشتباه بنا شدهاند.
هوش مصنوعی: پشه چرا یک روز قد میکشد در حالی که فیلها دوصد سال عمر میکنند؟ زیرا که پشهها باعث رنج و درد فیلها هستند.
هوش مصنوعی: خدای تعالی به ما عدل و انصاف را عطا کرده است و عذاب دوزخ از ما دور است، زیرا که در این شهر به ما نعمت دادهاند.
هوش مصنوعی: اگر انسانی عادل از اطاعت پروردگار خارج شود، باید به بصیرت و درایت خود توجه کند، چون در این مکان، برخی فقط به ظاهر مینگرند و عمق موضوع را درک نمیکنند.
هوش مصنوعی: کسانی که به بندگی و اطاعت خدا آگاه نیستند، در روز حساب و قیامت زیر بار ستم و ظلم رنج خواهند برد و نه در سایهٔ عدالت و وفای به عهد.
هوش مصنوعی: خدایا، چه شده است که آن مردمی که باید از خاندان پیامبر (پیامبر اسلام) حمایت کنند، به شکل کژدم و مار و مانند گرگهای بیرحم رفتار میکنند؟
هوش مصنوعی: این افرادی که همواره با فرزندان پیامبر (علیهالسلام) دشمنی میکنند، اگر از یک مادر به دنیا آمده باشند، هرگز برای آنها نیکو نیست که چنین رفتار زشتی داشته باشند.
هوش مصنوعی: میدانم که ابلیس از دوزخ آزاد خواهد شد، اگر این قوم با این کردار بد خود را از آتش نجات دهند.
هوش مصنوعی: میدانم که با وجود اینکه این مردم به رفتار زشت خود میگویند تو را (ای امام یا پیشوا) قبول دارند، اما در واقع، حقیقتاً تو را نمیپرستند و به وجود تو اعتقاد ندارند.
هوش مصنوعی: کسانی که به حقیقت تو ایمان دارند، از کارهای زشت این افراد ناامید و دلbroken شدهاند و به شدت احساس درد و اندوه میکنند.
هوش مصنوعی: در میان دینداران، آگاهی وجود دارد که در این دنیا، علم و فضیلت بزرگی وجود دارد که به خاطر ظاهری خاص، در پس سایهای پنهان مانده است.
هوش مصنوعی: تو که خواهان فیض و خیر زیادی هستی و در زندگیات روزیات را از فضل و نعمت الهی میطلبی، در دعا از خدای خود بخواه که آن خورشید (شمس) که از مغرب (نماد مغرب زمین یا غروب) میتابد، به تو روزی عطا کند.
هوش مصنوعی: آن کسانی که سزاوار صلوات و ستایش هستند، به زودی جایگاه پدران خود را از دیوان به دست خواهند آورد.
هوش مصنوعی: ای مردم که از نسل پیامبر و فرزندان او برگشتهاید، بدانید که فرزندان پیامبر طبق قوانین حاکم بر روزگار، سرنوشتساز و جدی هستند.
هوش مصنوعی: این گروه، که شما را به این مسیر راهنمایی کردند، دلیلهای آتش جاویدان برای شما هستند.
هوش مصنوعی: این افرادی که رشوه میگیرند، به نظر ناصرخسرو، فقها هستند و او با طعنه میگوید که اگر اینها فقها به حساب میآیند، پس در واقع ابلیس، که نماد شر و فریب است، فقیهی به شمار میرود.
هوش مصنوعی: به دلیل فساد و نادرستی در قضاوت و گرفتن رشوت، همهجا شلوغی و آشفتگی به وجود آمده و این موضوع به کتابهای تجارت و خرید و فروش آسیب میزند.
هوش مصنوعی: رشوه میگیرند و بعد به تو اجازه میدهند، در حالی که آنها نه از اهل عدالت هستند بلکه از اهل نیرنگ و پشتپرده هستند.
هوش مصنوعی: عجیب است که من از شما سفاهت (جهل و نادانی) نمیبینم. آنهایی که در دین، فقها (علمای دین) را به نادانی متهم میکنند، خودشان نادان هستند.
هوش مصنوعی: اگر احمد (پیامبر اسلام) پدر امت خود است، پس جز پیروان او و فرزندانش، دیگران فرزندان نامشروعند.
هوش مصنوعی: ما به خاطر نسل و خاندان پیامبرمان (احمد) هستیم و فرزندان زنا به خاطر هوای نفس و افکارشان به وجود آمدهاند.
هوش مصنوعی: اسلام از پیامبر به عنوان پوششی ارزشمند بهرهمند است و امامان که از نسل او هستند، نگهبان و پاسدار این مقام و اعتبار هستند.
هوش مصنوعی: افرادی که به دستههای خاصی وابستهاند، نزد دانایان از زمره کسانی هستند که عیبجو و بدگو میباشند.
هوش مصنوعی: اگر پیر (شخص با تجربه و دانا) به ما بگوید چه کار کنیم، ما چه بگوییم در حالی که راهنمای حقیقی ما در دین، از خاندان پیامبر (پیغمبر) است؟
هوش مصنوعی: ای حجت (دلیل و برهان)، سخنها را به دلایل منطقی بیان کن، زیرا تو همچون یک پرندهٔ جوان هستی و دشمنانت بیخود و ناداناند.
هوش مصنوعی: تو در این زمان مانند موسی هستی که با عصایش شناخته میشود، و گرچه برخی عقلا تو را نمیشناسند، اما دشمنانت هم وجود دارند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.