از صحبت خلق دل گسستم
اندیشه ندیم دل بسستم
در آب نمیدی آن ردا را
کش طمع طراز بود شستم
چون سایه جهان پس من آمد
چون دید که من ازو بجستم
جویندهٔ جسته گشت، از من
میجست چو من همیش جستم
وان دیو که پیش من همی رفت
بر پای بماند و من نشستم
بر گردن من نشسته بودی
و اکنونش به زیر پای خستم
برگشت زمن بشُست دستش
چون شسته شد از هواش دستم
لیکن نرهم همی ز قومش
هرچند ز مکر او بجستم
یک چند میان جمع دیوان
تا کور بدم چو دیو زِستم
از لشکرشان سپس نماندم
تا بود چو کاهشان سپستم
لیکن ببُرید دیوم از من
چون دید که من چنو نه مستم
من دست هوا به حبل حکمت
بستم به سزا و سخت بستم
بر چرخ رسید بانگ و نامم
منگر به حدیث نرم و پستم
این امت بتپرست را بین
آویخته حلقشان به شستم
خواهند همی که همچو ایشان
من جز که خدای را پرستم
والله که همی نخورد خواهم
با شکر بتپرست پستم
در من نرسند از آنکه بیش است
از ششصدشان به فضل شستم
چون من نبود کسی که بیش است
از قامت او بسی بدستم
ای شاد شده بدانکه یک چند
چون مویهگران همی گرستم
پیوسته شدم نسب به یمگان
کز نسل قبادیان گسستم
از خاکم اگر بکند دیوت
در سنگ به رغم تو برُستم
تیغ حجت به روز روشن
در حلق امام تو شکستم
مردیم چنانکه تو بخواهی،
ای دیو، به هر کجا که هستم
دل در شکمش به تیر برهان
هرچند نخواستی تو خستم
بیمار و شکستهدل شدهستند
از قوت حجت درستم
هر سال یکی کتاب دعوت
به اطراف جهان همی فرستم
تا داند خصم من که چون تو
در دین نه ضعیف و خوار و سستم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده از دلخستگی خود از مردم و دنیای مادی میگوید و به جستجو و گریزی از طمع و مکر آنان میپردازد. او به دیوان و زندگانی ظاهری آنها اشاره میکند و خود را از این کفر و بتپرستی جدا میداند. شاعر با تأکید بر قوت ایمان و استقامت در برابر نیروهای منفی، بر دقت و قدرت حجت خود افزوده و از ارادهاش در انتشار دعوت به سوی حق سخن میگوید. در نهایت، او بر این باور است که با کمال ایمان و حکمت، هر کجا که باشد، دلش را از بندهای شک و کفر رها خواهد کرد.
هوش مصنوعی: از همراهی و گفتگو با مردم جدا شدم و به این فکر افتادم که دل خود را به کسی نبندم.
هوش مصنوعی: من در آب، ردا یا لباسی را که به تشنگی و طمع زینت دادهام نمیشویم، زیرا این لباس زمانی شسته میشود که خالص و پاک باشد.
هوش مصنوعی: وقتی که دنیا مثل سایهای به دنبال من آمد، سایه دنیا متوجه شد که من از آن جدا شدهام.
هوش مصنوعی: آنکه به دنبالم میگشت، از من فاصله گرفت زیرا من همیشه از او دور میشدم.
هوش مصنوعی: آن دیوی که در گذشته پیش من حرکت میکرد، اکنون بر زمین ایستاده و من خود نشستهام.
هوش مصنوعی: تو به گردن من قرار داشتی و اکنون در زیر پای خستۀ من قرار گرفتهای.
هوش مصنوعی: دوست من، وقتی که از من جدا شدی، مانند این است که دستش را از من شسته، و حالا که دیگر با من نیست، من هم از وجود او رهایی پیدا کردهام.
هوش مصنوعی: با اینکه از مکر او دوری جستوجو میکنم، اما نمیتوانم به قوم او بیاعتنا باشم و همچنان به آنان وابستهام.
هوش مصنوعی: مدتی در جمع دیوان (دریوزهگران) بودم تا اینکه چون دیو نابینا شدم.
هوش مصنوعی: من از لشکر آنها دیگر نماندم، چونکه مثل کاه آنها را درهم شکستم.
هوش مصنوعی: اما دیو که ناظر حال من بود، وقتی دید که من در وضعیت خمار و مست نیستم، از من بریده و دور شد.
هوش مصنوعی: من به طرز صحیح و شایستهای به علم و حکمت چنگ زدهام و بهطور جدی و محکم به آن وابسته شدهام.
هوش مصنوعی: به آسمان صدای من رسید و دیگر به حرفهای بیمعنی و ناپسند گوش نده.
هوش مصنوعی: این گروه از مردم که بتپرست هستند را ببین که چقدر در گمراهی هستند و در حال چنگزدن به چیزهای بیمعنا هستند.
هوش مصنوعی: آنها میخواهند که من هم مانند خودشان تنها غیر از خدا کسی را نپرستم.
هوش مصنوعی: سوگند به خدا که من هرگز نخواهم خورد از شیرینیهای بتپرستانی که مقام و شخصیت پست دارند.
هوش مصنوعی: من به اندازهی ششصد نفر میتوانم در فضیلت و خوبی از دیگران برتر باشم، اما دیگران به من نمیرسند.
هوش مصنوعی: هیچکس به اندازهٔ او از نظر قد و قامت، به من نزدیک نیست.
هوش مصنوعی: ای خوشحال باش که من مدتی است مانند مویهگران (گریهکنندگان) به شدت در حال گریه و ناراحتی هستم.
هوش مصنوعی: من از نظر نسب و خویشاوندی به یمگان (مردم یمگان، یک سرزمین باستانی) تعلق دارم و آنها از نسل قبادیان هستند که من از این نسل جدا شدم.
هوش مصنوعی: اگر دیو (نیروهای منفی یا شر) من را از خاک بیرون کند، حتی اگر بر سنگی هم بیفتم، به رغم تو (علی رغم خواست تو) برخاستن و ظهور میکنم.
هوش مصنوعی: سخن از شکست یا استدلالی دارد که در روز روشن، علیه امام (که در اینجا میتواند به مفهوم رهبری دینی یا سیاسی اشاره داشته باشد) آورده شده است. در واقع، این بیت به نوعی اعتراف به ابطال یا عدم اعتبار آن حجت است.
هوش مصنوعی: من به خاطر خواستهٔ تو، ای دیو، میمیرم و مهم نیست که در کجا قرار دارم.
هوش مصنوعی: هرچند تو نمیخواهی مرا رها کنی، اما من از شدت درد و رنجی که دارم، میخواهم دل خود را از این گرفتاری آزاد کنم.
هوش مصنوعی: افرادی که در دلشان درد و شکستگی وجود دارد، به خاطر استدلال قوی و محکم من دچار بیماری و رنج شدهاند.
هوش مصنوعی: هر سال یک کتاب دربارهٔ دین و دعوت به خدا را به نقاط مختلف جهان میفرستم.
هوش مصنوعی: میخواهم خصم (دشمن) من بفهمد که تو، در دین، ضعیف و حقیر و ناتوان نیستی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون گَرد شود وجود پستم
هرجا که روم تو را پرستم
دست از دلِ بیقرار شستم
و اندر سر زلف یار بستم
بیدل شدم و ز جان به یکبار
چون طُرّهٔ یار برشکستم
گویند چگونهای؟ چه گویم؟
[...]
یا رب توبه چرا شکستم
وز لقمه دهان چرا نبستم
گر وسوسه کرد گرد پیچم
در پیچش او چرا نشستم
آخر دیدم به عقل موضع
[...]
بردار ز خاک ره، که پستم
از دست رها مکن که مستم
من عاشق و رند و می پرستم
سر مست صبوحی الستم
ای غره بهوشیاری خویش
بگذار نصیحتم که مستم
از بند جهان بگشتم آزاد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.