گنجور

غزل شمارهٔ ۶۱۰

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

نان پاره ز من بستان جان پاره نخواهد شد

آواره عشق ما آواره نخواهد شد

آن را که منم خرقه عریان نشود هرگز

وان را که منم چاره بیچاره نخواهد شد

آن را که منم منصب معزول کجا گردد

آن خاره که شد گوهر او خاره نخواهد شد

آن قبله مشتاقان ویران نشود هرگز

وان مصحف خاموشان سی پاره نخواهد شد

از اشک شود ساقی این دیده من لیکن

بی نرگس مخمورش خماره نخواهد شد

بیمار شود عاشق اما بنمی میرد

ماه ار چه که لاغر شد استاره نخواهد شد

خاموش کن و چندین غمخواره مشو آخر

آن نفس که شد عاشق اماره نخواهد شد

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

علیرضا عصار » عشق الهی » عشق الهی

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

حامد نوشته:

در اشعار عرفا به خصوص حضرت مولانا از مردن بسیار سخن گفته شده
ای حیات عاشقان در مردگی
دل نیابی جز که در دل‌بردگی

آن چیز در این خصوص قطعی است این مردن جسمانی نیست. اما سوال اینجاست آیا در غزل ۶۱۰ این “مصحف خاموشان” یا “خاموش کن” به این مطلب مربوط می‌گردد و به وادی خاموشان (مردگان) اشاره دارد و یا حضرت مولانا منظور دیگری داشته اند؟

کیهان نوشته:

گــر تــشــنـه اســراری پــیـش آر شــراب اول
گــر گــنـج خــواهـی مــی گــرد خــراب اول

ان نـقـطـه خـامـوشـی درحـرف نمـی گـنـجـد
بــر طــاق فــرامـوشــی بــگـذار کــتــاب اول

امین کیخا نوشته:

درود به جان پاک مولانا ،
خاره به معنی خاره سنگ است ولی به دری افغانستان امروز خاره یعنی شوره زار ، لغت دیگر غشته است که باز شوره زار است .

علی هادیخان نوشته:

در آخر فکر میکنم به جای

آن نفس که شد عاشق اماره نخواهد شد

باید باشه

آن نفس که عاشق شد اماره نخواهد شد

شمس الحق نوشته:

سلام بر جناب هادیخان
نه! دوست گرامی مصراع مورد اشارۀ حضرتعالی بر طبق نسخۀ چاپ سنگی نیکلسن همانست که گنجور آورده و بجز این [ شد عاشق ] از آنجا که فعل شُد از مصدر لازم شدن بمعنی گشتن ، قبل از اسم فاعل آمده پس در قیاس با [ عاشق شد ] تأکید بیشتری دارد و مقصود شاعر را بهتر انتقال میدهد . اجازه میخواهد از این فرصت استفاده کرده و از آنجا که حقیر نسبت به اشعار مولوی درکل حساسیت خاص دارد بعرض همه رفقای گنجوری برسانم که بسیار دیده میشود همچنانکه حضرتعالی از سر ذوق و عشق و دلسوزی به شعر و ادب که در خون ما ایرانیان است ، واژه ای را و یا مصرعی و بیتی را معمولاً با ذکر جملاتی از قبیل [ بنظر من ] و [ من فکر میکنم ] و [ بهتر است که ] و غیره تغییر میدهیم و تصحیح میکنیم [و این البته غیر از مواردیست که اشتباه تایپ است و یا با ذکر نسخه دیگر و مصحح دیگری مغایرتی اعلام میشود ] غافل از آنکه آنچه بنظر خود و از ظنّ خودمان می گوییم دیگر شعر مولوی و سعدی و حافظ نیست که شعر من و شما خواهد شد . از جناب هادیخان درخواست میکنم این جسارت را به خودشان نگیرند و عرض من تولید کدورت نکند که این فرصتی بود که مغتنم شمردم و آنچه در دل داشتم عرض کردم و امیدوارم بر دل نشیند .

علی هادیخان نوشته:

با تشکر از شمس الحق عزیز
با سپاس از ادب شما
۱ : اینکه این جانب و دیگران از واژه های به نظر من و ……….. استفاده میکنند فقط برای تصحیح اشتباهات نا خواسته است نه اینکه آنها بهتر از سعدی مولانا و …… میدانند

۲ : دوست من در بیت بالاتر آمده است

ماه ار چه که لاغر شد استاره نخواهد شد

حال با این مورد آیا
آن نفس که شد عاشق اماره نخواهد شد

باید باشه

آن نفس که عاشق شد اماره نخواهد شد
یا نه

۳ : اینکه من اطلاعات کافی در زمینه ریشه لغات به صورت تخصصی ندارم ولی باید توجه داشت اشتباهات بی نهایت بزرگ در تاریخ به صورت واقعیت ثبت شده اند اما دلیل بر درستی آنها نیستند

امین نوشته:

با درود به دوستان
هر بار که این غزل رو میخونم اشک از چشمام جاری میشه.
یه سوال : میشه گفت ۴ بیت اول غزل از زبان خدا سروده شده؟

روفیا نوشته:

در پاسخ به دوست عزیزم امین در مکتب مولانا خدا و حقیقت و خود مولانا و هر کس که حقیقتی را بیان کند همه از یک جنس هستند وقتی حقیقتی اومد و وارد قلب شما شد چه فرقی داره که گوینده اون کی باشه در نمایشنامه های مولانا هر دفعه مولانا حقیقت رو تو دهن یه کاراکتر میذاره یه وقت از قول خدا یه بار از قول شاه و یه بار از دهان کنیزک
مهم اینه که این مرد بزرگ اسراری رو کشف کرده که میخواد اونا رو با ما به اشتراک بزاره
لطفا این رباعی رو از ابوسعید ابو الخیر بخونید

منصور حلاج آن نهنگ دریا

کز پنبهٔ تن دانهٔ جان کرد جدا

روزیکه انا الحق به زبان می‌آورد

منصور کجا بود؟ خدا بود خدا

سعید نوشته:

آن نفس که شد عاشق، امّاره نخواهد شد …

محمدامین نوشته:

سلام یکی از دوستان لطف میکنه مصراع دوم بیت ۴ رو واسه بنده معنی کنه؟

حبیی الاه عا لمی نوشته:

با سلام در جواب هموطن گرامی امین با ید بگو یم که تمام اشعار عرفا از جانب خدا به عارف الها میشوداینستکه همه اشعار عرفا بوی خدائی می دهد

حبیی الاه عا لمی نوشته:

با سلام اقای محمد امین من فکر می کنم که معنی مصرع دوم بیت چهارم این باشد
مصحف خاموشان منضور کسانی که ظاهر قران راگرفته وهیچ از بطن قران نمی دانند وقر ان هیچ اثری در زندگی انان ندارد که مانند قران بلا استفاده وخاموش می ماند واما سی پاره منضور قران ناطق پویا موثر بوده که در تمام زندگی افراد اثر گذار می باشد اید وارم که درست فهمیده با شم و درست توضیح داده باشم

سیدنقوی محمد نوشته:

باسلام
تا آنجاییکه من میفهمم منظور از بیت زیر اینست
آن قبله مشتاقان ، ویران نشود هرگز
وان مصحف خاموشان سی پاره نخواد شد
امکان خرابی خانه کعبه که مشتاقان فراوان داره . با اینهمه مشتاق غیرممکنه
وکتاب قرآن که مجلد شده سی جزء هستش دیگه نمیشه تبدیل به سی پاره کرد

نادر نوشته:

روفیای عزیز ، با سپاس از توضیحات بسیار دلنشین شما، شاید “مکتب عشق” کلمه ی مناسب تری باشه برای این دیدگاه …

نادر نوشته:

این غزل را تقدیم می کنم به دوستان و سروران ارجمند:

خویش نظاره می کنی، محو شو در خیال من
عاشق خویش گشته ای، غرق شو در وصال من

جهل بوَد زوال تو، تیره کند زلال تو
زخم زند نهال تو، جهد شو در سئوالِ من

سوز و گداز شو ز تب، شعله شو در زغالِ شب
یکّه شو از همه نَسَب، بدر شو ای هلالِ من

تازه به تازه صد تله، مادر دهر حامله
زین تله ها گذر بنه، تا که رسی به حالِ من

هیچ نبوده ام جدا، چون شده ای به هر سرا
من همه هستی و بقا، تو ز من و مَآلِ من!

با من و لیک بی خبر، بی تو کجا منم دگر؟
سایه نئی تو درنگر، آنِ تو شد جمالِ من

از همه خواهش و طمع، می گذر از رهِ ورع
آمده ای چو مجتمع، تو من و نی مثالِ من

در بگشودمت حرم، پا نزده در آن قدم
غم مخوری ز هر عدم، خوش بِجَهی غزالِ من

از پیِ ساغری دگر، نادر گشت خون جگر
ریز شرابِ کهنه تر، نوش کند حلالِ من ..

وفایی نوشته:

وان مصحف خاموشان سی پاره نخواهد شد یعنی :
مرامنامهء عارفان ، خلل ناپذیر است .

کانال رسمی گنجور در تلگرام