ساقی بیار باده که ایام بس خوشست
امروز روز باده و خرگاه و آتش است
ساقی ظریف و باده لطیف و زمان شریف
مجلس چو چرخ روشن و دلدار، مَهوشاست
بشنو نوای نای کز آن نفخه بانواست
درکش شراب لعل که غم در کشاکش است
امروز غیر توبه نبینی شکستهای
امروز زلف دوست بود کان مشوش است
هفتاد بار توبه کند شب رسول حق
توبه شکن حق است که توبه مخمش است
آن صورت نهان که جهان در هوای او است
بر آب و گل به قدرت یزدان منقش است
امروز جان بیابد هر جا که مردهای است
چشمی دگر گشاید چشمی که اعمش است
شاخی که خشک نیست ز آتش مسلم است
از تیر غم ندارد سغری که ترکش است
در عاشقی نگر که رخش بوسه گاه او است
منگر بدانک زرد و ضعیف و مکرمش است
بس تن اسیر خاک و دلش بر فلک امیر
بس دانه زیر خاک درختش منعش است
در خاک کی بود که دلش گنج گوهر است
دلتنگ کی بود که دلارام در کش است
ای مرده شوی من زنخم را ببند سخت
زیرا که بیدهان دل و جانم شکرچش است
خامش زنخ مزن که تو را مرده شوی نیست
ذات تو را مقام نه پنج است و نی شش است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل دعوت به نوشیدن شراب و شادی دارد و روز را فرصتی برای خوشی و جشن میداند. او بر اهمیت عشق و وصال تأکید میکند و میگوید که در این زمان، کسی نمیتواند توبه کند زیرا این لحظه، فرصتی برای شادی و نزدیکی به معشوق است. همچنین به وجود روحی زنده در جاهایی که مردهاند اشاره میکند و تأکید دارد که از عشق نباید غافل شد، چرا که دلها هنوز به آسمانها تعلق دارند. در نهایت، شاعر به مفهوم واقعی انسان اشاره میکند و آن را فراتر از محدودیتهای دنیوی میداند.
هوش مصنوعی: ای ساقی، باده بیاور چون امروز روز خوشی است و زمان خوبی برای نوشیدن مشروبات، برگزاری جشن و لذتبردن از آتش است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به ساقی (مدعو به می) اشاره میکند که ظریف و بادهاش لطیف است. او زمان کنونی را باارزش و گرانبها میداند و میگوید که مجلس مانند چرخ روشن است و دلدار (معشوق) در آن حالت زیبا و جذاب به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: صدای نای را بشنو که از آن نغمهای خوش برمیخیزد. حالا شراب قرمزی را بنوش که در میان گرفتاریهای دنیا، غم را کاهش میدهد.
هوش مصنوعی: امروز هیچ چیزی جز توبه را نمیبینی که بیارزش شده است؛ امروز زلف دوست تو، که به هم ریخته و آشفته است، درد و رنجی را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی هفتاد بار هم توبه کند، چون شب، پیامبر حق (محمد) به او اجازه میدهد که توبهاش را بشکند، این مسئله تأییدکننده این است که توبه واقعی در قدرت الهی است و او میتواند توبهها را برگشتپذیر کند.
هوش مصنوعی: آن یگانه و نادیدنی که تمام جهان مشتاق اوست، به لطف و قدرت خداوند در قالبهای مادی مانند آب و گل نقش بسته است.
هوش مصنوعی: امروز در هر جایی که روحی مرده است، جان دوبارهای بهدست میآورد و چشم دیگری باز میشود، چشمی که کوری آن را فراگرفته است.
هوش مصنوعی: شاخی که هنوز زنده و سالم است، به وضوح از آتش آسیب ندیده، در حالی که درختی که پژمرده و خشک شده، به تیر و آتش غم دچار است. این بیت به تفاوت بین وضعیتهای روحی و وجودی افراد اشاره دارد، به این معنا که کسانی که سرزنده و شاداب هستند، از درد و رنج بیبهرهاند.
هوش مصنوعی: عاشق را باید در نظر داشت که چهرهاش محل بوسههاست و نباید به ظاهر زرد و ضعیف او توجه کرد، چون او از نظر معنوی ارزش والایی دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که گرچه بدن انسان در زمین و تحت تأثیر خاک و محدودیتهای دنیوی است، اما روح و دل او به جایگاه بالا و آسمانی (فلک) تعلق دارد. در عین حال، برخی موانع و مشکلات (دانههای زیر خاک) در رشد و پیشرفت او تأثیر منفی دارند و جلوی شکوفایی و فردوس روحش را میگیرند.
هوش مصنوعی: کسی که دلش مانند گنجی باارزش در خاک است، هرگز در خاک نخواهد بود. کسی که دلش آرامشبخش و دلنواز است، هرگز غمگین نخواهد بود.
هوش مصنوعی: ای مردهشوی، مرا به خوبی بپوشان و بر من بپوشان که بدون دهان، دل و جانم شیرین و خوشبو است.
هوش مصنوعی: سکوت کن و به من بیهوده نگو، زیرا تو مردهشویی نیستی. ذات و وجود تو مقام و مرتبهای ندارد که نه پنج است و نه شش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
قاف حق در مصرع دوم بیت پنجم نباید مشدد خوانده شود.
در معرکه چو آتش و بهرام سرکش است
شاید که فخر تخمه بهرام و آرش است
چون عرصه زمین ز بهار آسمان وش است
عالم چو عیش او خوش و چون طبع او کش است
گیتی چو فرش باغ ز فرش منقش است
[...]
شادم ز دل که عاشق آن زلف دلکش است
از عشق عشق اوست که با دل مرا خوش است
زلفین او کشم که سر زلف او مرا
دلبند و دلفریب و دلارام و دلکش است
طوفان ز آب خیزد و تا عاشقم بر او
[...]
پای گریز نیست که گردون کمانکش است
جای فراغ نیست که گیتی مشوش است
ماویز در فلک که نه بس چرب مشرب است
برخیز از جهان که نه بس خوب مفرش است
چون مار ارقم است جهان گاهِ آزمون
[...]
مشتاق روی دوست که حالش مشوش است
گر پابرهنه بر سر آتش رود خوش است
از سوختن گزند نباشد خلیل را
گر زان که شش جهات جهان جمله آتش است
چون تیر بی حجاب شوم در سرای دوست
[...]
ساقی بیا که موسم آب چو آتش است
سرد است و می بموسم سرما درون خوش است
بی آب آتشین منشین خاصه موسمی
کز باد تند عالم خاکی مشوش است
می ده بآن نگار که در نرد دلبری
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.