ساربانا اشتران بین سر به سر قطار مست
میر مست و خواجه مست و یار مست اغیار مست
باغبانا رعد مطرب ابر ساقی گشت و شد
باغ مست و راغ مست و غنچه مست و خار مست
آسمانا چند گردی گردش عنصر ببین
آب مست و باد مست و خاک مست و نار مست
حال صورت این چنین و حال معنی خود مپرس
روح مست و عقل مست و خاک مست اسرار مست
رو تو جباری رها کن خاک شو تا بنگری
ذره ذره خاک را از خالق جبار مست
تا نگویی در زمستان باغ را مستی نماند
مدتی پنهان شدست از دیده مکار مست
بیخهای آن درختان می نهانی میخورند
روزکی دو صبر میکن تا شود بیدار مست
گر تو را کوبی رسد از رفتن مستان مرنج
با چنان ساقی و مطرب کی رود هموار مست
ساقیا باده یکی کن چند باشد عربده
دوستان ز اقرار مست و دشمنان ز انکار مست
باده را افزون بده تا برگشاید این گره
باده تا در سر نیفتد کی دهد دستار مست
بخل ساقی باشد آن جا یا فساد بادهها
هر دو ناهموار باشد چون رود رهوار مست؟!
رویهای زرد بین و باده گلگون بده
زانک از این گلگون ندارد بر رخ و رخسار مست
بادهای داری خدایی بس سبک خوار و لطیف
زان اگر خواهد بنوشد روز صد خروار مست
شمس تبریزی به دورت هیچ کس هشیار نیست
کافر و مؤمن خراب و زاهد و خمار مست


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، مولانا به وصف حال و هوای مستان و مستی میپردازد. او به تصویر کشیدن حالاتی از طبیعت و انسانها میپردازد که همگی در حالت مستانگی و سرمستی به سر میبرند. مفهوم جوانهزنی درختان و زنده شدن طبیعت نیز به تصویر کشیده میشود، به ویژه با اشاره به اینکه در زمستان حال باغ خاموش است. مولانا با دعوت به شکستن قید و بندها و رهایی از خاک، به تعمق در معانی عمیقتر و معنویتر زندگی و درک خالق جبار مست میپردازد. در نهایت، او از شمس تبریزی یاد میکند و میگوید که هیچ کس در دور او هشیار نیست، زیرا همه در حالت نشئگی و بیخبری به سر میبرند.
هوش مصنوعی: ای ساربانی، ببین که شتران چه صفی درست کردهاند. هر کدام از این شترها و نیز میر، خواجه و یار، همه در حال مستی و شادی هستند. این حالتی است که به دیگران (اغیار) هم سرایت کرده است.
هوش مصنوعی: باران، که مانند رعد و صدای مطرب است، شبیه ساقی (سرویسدهنده شراب) میشود و در این حال، باغ سرشار از شادابی و سر醉ی میگردد؛ بهطوریکه همهٔ گیاهان، از جمله گلها و خارها، تحت تاثیر این حالت مستی قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: ای آسمان، چند بار میچرخد عنصر (عناصر طبیعی) خود را ببین؛ آب، باد، خاک و آتش همه مست و سرمستاند.
وضع ظاهر انسان این چنین است و حال درونیاش را نپرس. زیرا در حالت مستی حاصل از عشق و وصال روح و عقل و حتی خاک نیز به خیلی از حقیقتهای نهفته و اسرار الهی واقف میشوند.
هوش مصنوعی: ای تو که در سلطه خود قرار گرفتهای، خود را رها کن و به خاک تبدیل شو تا بتوانی ذره ذرهی خاک را که از خالق بزرگ و قدرتمند برخاسته است، مشاهده کنی و بفهمی.
هوش مصنوعی: باغ در زمستان به خواب میرود و به نظر میرسد که حالتی از مستی ندارد، اما نباید فراموش کنی که این حالتی موقتی است و به زودی دوباره آشکار خواهد شد. این قطعاً از دید غافلگیرکننده است.
هوش مصنوعی: ریشههای درختان عالم غیب را میخورند و در نهان به حیات خود ادامه میدهند. میگوید کمی صبر کن تا این درختان در زمان مناسب بیدار شوند و سرسبز و شاداب گردند.
کوب در اینجا یعنی ضربه تنه زدن، معنی بیت: اگر مستی به تو تنه زد مرنج با اینچنین ساقی و مطربی هیچ مستی نمیتواند درست راه برود
هوش مصنوعی: ساقی، باده را به یکجا جمع کن، زیرا عربده و هیاهوی دوستان از اعتراف به مستی آنهاست و دشمنان هم به دلیل انکار مستی خود در حال فریاد هستند.
هوش مصنوعی: باده را بیشتر کن تا این مشکل حل شود و بادهای که در مغز و فکر است، باعث نشود که کسی در جمع دستار (دستمال) خود را به سر نگذارد و مست نشود.
هوش مصنوعی: اگر ساقی بخل ورزد یا بادهها خراب و بیکیفیت باشند، در آن صورت حال مستی نیز بینظم و ناپایدار خواهد بود، مانند رودخانهای که آرامش و روانش مختل شده است.
هوش مصنوعی: چهرههای زردی را میبینم و از تو میخواهم که بادهای به رنگ سرخ بدهی، چون از این سرخی بر روی مستی و چهرههای نیکو چیزی نیست.
هوش مصنوعی: بادهای که تو داری، حالت خدایی دارد و بسیار سبک و لطیف است؛ اگر کسی بخواهد آن را بنوشد، به اندازه صد خروار مستی به او میدهد.
هوش مصنوعی: در حضور شمس تبریزی هیچکس هوشیار و بیدار نیست و همه دچار محوشدگی و نشئگی هستند، چه کافر و چه مؤمن، و حتی زاهد و کسی که مست نیست نیز در این حالت به سر میبرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
از سقاهم ربهم بین جمله ابرار مست
وز جمال لایزالی هفت و پنج و چار مست
این قیامت بین که گویی آشکارا شد ز غیب
خم و کوزه حوض کوثر از می جبار مست
تن چو سایه بر زمین و جان پاک عاشقان
[...]
دوش دیدم یار مست و جمله اغیار مست
جام مست و باده مست و خانه خمار مست
جان ما مست و حریفان مست و ساقی مست مست
بزم مست و شاهد و مطرب همه یکبارمست
عقل مست و عشق مست و عاشق و معشوق مست
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.