طوطی و طوطی بچهای قند به صد ناز خوری
از شکرستان ازل آمدهای بازپری
قند تو فرخنده بود خاصه که در خنده بود
بزم ز آغاز نهم چون تو به آغاز دری
ای طربستان ابد ای شکرستان احد
هم طرب اندر طربی هم شکر اندر شکری
یوسف اندر تتقی یا اسدی بر افقی
یا قمر اندر قمر اندر قمر اندر قمری
ساقی این میکدهای نوبت عشرت زدهای
تا همه را مست کنی خرقه مستان ببری
مست شدم مست ولی اندککی باخبرم
زین خبرم بازرهان ای که ز من باخبری
بیشتر آ پیش که آن شعشعه ی چهره تو
مینهلد تا نگرم که ملکی یا بشری
رقص کنان هر قدحی نعره زنان را فرحی
شیشه گران شیشه شکن مانده از شیشه گری
جام طرب عام شده عقل و سرانجام شده
از کف حق جام بری به که سرانجام بری
سر ز خرد تافتهام عقل دگر یافتهام
عقل جهان یک سری و عقل نهانی دوسری
راهب آفاق شدم با همگان عاق شدم
از همگان میببرم تا که تو از من نبری
با غمت آموختهام چشم ز خود دوختهام
در جز تو چون نگرد آنک تو در وی نگری
داد ده ای عشق ،مرا وز در انصاف درآ
چون ابدا آن توام نی قنقم رهگذری
من به تو مانم فلکا ساکنم و زیر و زبر
ز آنک مقیمی به نظر روز و شب اندر سفری
ناظر آنی که تو را دارد منظور جهان
حاضر آنی که از او در سفر و در حضری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل محبوب را طوطی شکرخوار ازلی، ساقی میکده و پرتوی میخواند که نمیتوان دانست فرشته است یا آدمی. سپس از مستی و ترک عقل جزئی سخن میگوید و آن را با عقل دیگری که دو جهان را میبیند مقایسه میکند. آنگاه از بریدن از همه برای اینکه یار از او نبرد یاد میکند و از عشق داد میخواهد. در پایان خود را به فلک مانند میکند که هم ساکن و هم گردان است و نظر و گردش هر دو از یک منظور برمیخیزد.
هوش مصنوعی: ای طوطی و طوطیبچه، تو قند را با صد ناز میخوری؛ تو از شکرستان ازل آمدهای و دوباره به همانجا بازمیپری. خطاب به محبوب یا جان است که از عالم ازلی آمده و به آن بازمیگردد.
هوش مصنوعی: قند تو، یعنی سخن و لب شیرین تو، مبارک است، بهویژه وقتی با خنده همراه باشد. چون تو از آغاز وارد شوی، من نیز بزم را از نو آغاز میکنم.
هوش مصنوعی: ای بوستان شادی جاودان و ای شکرستان خداوند یگانه، تو هم شادی در شادی هستی و هم شکر در شکر.
هوش مصنوعی: آیا تو یوسفی در پردهٔ حجاب، یا شیری که بر کرانهٔ آسمان برآمدهای، یا ماهی در دل ماه در دل ماه؟ زیبایی تو در هیچ وصفی نمیگنجد.
هوش مصنوعی: تو ساقی این میخانهای و طبل نوبت شادی را زدهای تا همه را مست کنی و خرقهٔ مستان را از آنان بربایی، یعنی هستی و داراییشان را ببری.
هوش مصنوعی: سخت مست شدهام، اما هنوز اندکی هوشیاری در من مانده است. ای که از حال من آگاهی، مرا از همین اندک آگاهی هم رها کن تا یکسره بیخود شوم.
هوش مصنوعی: نزدیکتر بیا، زیرا پرتو چهرهٔ تو چنان خیرهکننده است که نمیگذارد ببینم و تشخیص دهم که فرشتهای یا آدمی.
هوش مصنوعی: هر جامی شادی و رقص میآورد و نعرهزنان را سرمست میکند. شیشهگران خود شیشهشکن شدهاند و از کار شیشهگری بازماندهاند، یعنی مستی همه را از کار و پیشهٔ خود بیرون آورده است.
هوش مصنوعی: جام شادی همگانی شده و عقل و عاقبتاندیشی به پایان رسیده است. بهتر است جام را از دست حق بگیری تا اینکه به فکر عاقبتاندیشی و تدبیر کار باشی.
هوش مصنوعی: از خرد معمول روی گرداندهام و عقلی دیگر یافتهام. عقل جهان یکسویه و محدود است، اما عقل پنهان و الهی دوسویه است و هر دو جهان را میبیند.
هوش مصنوعی: مانند راهبی از همهٔ آفاق بریدم و با همه بیگانه شدم. از همه دل میکنم تا تو از من دل نکنی.
هوش مصنوعی: به غم تو خو گرفتهام و چشم از خودم بستهام. کسی که تو به او نظر کنی، چگونه به جز تو به چیز دیگری نگاه کند؟
هوش مصنوعی: ای عشق، داد مرا بده و از روی انصاف با من رفتار کن، چون من برای همیشه از آن توام و مهمانی گذرا یا رهگذری نیستم.
هوش مصنوعی: ای فلک، من به تو شبیهم: هم آرامم و هم زیر و زبر. زیرا تو در ظاهر ثابت و برقرار مینمایی، اما شب و روز در گردش و سفری.
هوش مصنوعی: تو به کسی مینگری که تو و همهٔ جهان را منظور و مورد نظر خود دارد، و در حضور کسی هستی که به سبب او گاه در سفری و گاه در حضر. هر حرکت و سکون فلک و عاشق از اوست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
هم نظری هم خبری هم قمران را قمری
هم شکر اندر شکر اندر شکر اندر شکری
هم سوی دولت درجی هم غم ما را فرجی
هم قدحی هم فرحی هم شب ما را سحری
هم گل سرخ و سمنی در دل گل طعنه زنی
[...]
می شکفد گل به چمن تا ز نسیم سحری
وه چه خوشی گر نفسی پهلوی من باده خوری
گر ز خرابی منت نیست خبر رنجه مشو
مستی حسن ترا شاید اگر بی خبری
آهن و سنگ آب شود ز آه دل غم خور من
[...]
بی خبر از خود مگذر، جانب دل هم نظری
ای چمنستان جمال، آینه دارد سحری
زندگی یک دو نفس، این همه پرواز هوس
کاغذ آتش زدهای سر خوش مست شرری
بر هوس نشو و نما، مفت خیالست بقا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.