ایها الساقی ادر کأس الحمیا نصف من
ان عشقی مثل خمر ان جسمی مثل دن
مطربا نرمک بزن تا روح بازآید به تن
چون زنی بر نام شمس الدین تبریزی بزن
نام شمس الدین به گوشت بهتر است از جسم و جان
نام شمس الدین چو شمع و جان بنده چون لگن
مطربا بهر خدا تو غیر شمس الدین مگو
بر تن و جان وصف او بنواز تن تن تن تنن
نام شمس الدین چو شمعی همچو پروانه بسوز
پیش آن چوگان نامش گوی جان را درفکن
تا شود این جان تو رقاص سوی آسمان
تا شود این جان پاکت پرده سوز و گام زن
شمس دین و شمس دین و شمس دین می گو و بس
تا ببینی مردگان رقصان شده اندر کفن
مطربا گرچه نیی عاشق مشو از ما ملول
عشق شمس الدین کند مر جانت را چون یاسمن
یک شبی تا روز دف را تو بزن بر نام او
کز جمال یوسفی دف تو شد چون پیرهن
ناگهان آن گلرخم از گلستان سر برزند
پیش آن گل محو گردد گلستان‌های چمن
لاله‌ها دستک زنان و یاسمین رقصان شده
سوسنک مستک شده گوید چه باشد خود سمن
خارها خندان شده بر گل بجسته برتری
سنگ‌ها تابان شده با لعل گوید ما و من
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر درباره عشق و ارادت به شمس الدین تبریزی است. شاعر از ساقی درخواست می‌کند که جام عشق را پر کند و روحش را با آهنگ‌های دلنشین زنده کند. عشق به شمس را نسبت به جسم و جان برجسته می‌کند و بر این باور است که نام شمس، چون شمعی در تاریکی، جان او را روشن می‌سازد. او آوازه شمس را چنان در دل می‌نوازد که جانش به رقص در می‌آید و حس می‌کند که حتی مردگان هم در عشق شمس جان تازه‌ای می‌گیرند. در نهایت، شمس را به مثابه گلی در باغ عشق معرفی می‌کند که تمامی موجودات را به حرکت و شادی وامی‌دارد.
هوش مصنوعی: ای ساقی، جام شراب را پر کن؛ چون عشق من مانند شراب است و جسم من هم مانند ظرفی برای آن.
هوش مصنوعی: ای نوازنده، با نرمش و لطافت بزن تا روح دوباره به بدن بازگردد؛ مانند زنی که بر نام شمس‌الدین تبریزی نغمه می‌سراید.
هوش مصنوعی: نام شمس‌الدین بر تو بیشتر از جسم و جان لذت می‌دهد، زیرا نام شمس‌الدین مانند شمع است و جان بنده چون ظرفی است که این نور را در خود جای می‌دهد.
هوش مصنوعی: ای مطرب، برای خدا، غیر از شمس الدین چیزی نگو و فقط به وصف او بپرداز. به قدری صدای سازی که می‌زنی زیباست که گویی جان و تن را به رقص درمی‌آورد.
هوش مصنوعی: نام شمس الدین مانند شمعی است که پروانه‌ای به دور آن می‌چرخد و می‌سوزد؛ در حضور او، نام او را با وسعت بگذر و جانت را به چالش بینداز.
هوش مصنوعی: برای این‌که جان تو به سمت آسمان برود و رقصان شود، باید جان پاکت به گونه‌ای باشد که پرده‌ها را بسوزاند و به جلو قدم بگذارد.
هوش مصنوعی: شمس‌الدین را به‌گونه‌ای مکرر می‌ستاید و تکرار نام او به این معنی است که تا وقتی او را ببینی، حتی مردگان نیز درون کفن خود به رقص درآمده‌اند. این اشاره به تأثیر عمیق و شگفت‌انگیز عشق به شمس دارد که توانسته است روح مردگان را نیز زنده کند.
هوش مصنوعی: ای مطرب، هر چند که تو نی هستی (آلت موسیقی)، ولی عاشق نباش و از ما خسته نشو؛ چون عشق شمس‌الدین جان تو را مانند یاسمن (گل خوشبو) می‌کند.
هوش مصنوعی: یک شب تا صبح، دف را برای او بنواز؛ زیرا از زیبایی یوسف، صدای دف تو همچون پیراهن زیبا می‌شود.
هوش مصنوعی: ناگهان آن معشوقهٔ زیبای من از باغ بهشتی سربرمی‌آورد و در برابر او، بقیهٔ گل‌ها و زیبایی‌ها به چشم نمی‌آیند و محو می‌شوند.
هوش مصنوعی: لاله‌ها با شادی و ناز به حرکت درآمده و یاسمن‌ها در حال رقص هستند، سوسنک نیز به حالتی سرمست درآمده و خود را می‌پرسد که این چه حالتی است که به سمن (گیاه خوشبو) دست داده است.
هوش مصنوعی: خارها در این بیت به تندی و شادی بر گل‌ها برتری یافته و سنگ‌ها نیز درخشانی یافته‌اند. این جمله نشان می‌دهد که حتی عنصرهای بی‌ارزش مانند خار و سنگ، به نوعی خود را با زیبایی و ارزشمندی گل‌ها مقایسه می‌کنند و سرنخ‌های جدایی بین «ما» و «من» را مخدوش کرده‌اند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
شاه گیتی خسرو لشکرکش لشکرشکن
سایهٔ یزدان شه کشور ده کشورسِتان
ای دننده همچو دن کرده رخان از خون دن
خون دن خونت بخواهد ریخت گرد دن مدن
همچو نخچیران دنیدی، سوی دانش دن کنون
نیک دان باید همیت اکنون شدن ای نیک دن
راه زد بر تو جهان و برد فر و زیب تو
[...]
سوسن و سنبل نمود از زلف و عارض یار من
سنبلی بس با بلا و سوسنی بس با فتن
سوسن از سیم سپید و سنبل از مُشک سیاه
در سپیدی صد ملاحت، در سیاهی صد شکن
نور و زیب از روی و قد او همی خواهند دام
[...]
ای نهاده بر میان فرق جان خویشتن
جسم ما زنده به جان و جان تو زنده به تن
هر زمان روح تو لَختی از بدن کمتر کند
گویی اندر روح تو مضمر همی‌گردد بدن
گر نیی کوکب، چرا پیدا نگردی جز به شب؟
[...]
ای سهی سرو روان از تو بهشت آئین چمن
روی تو ماهست و گرد ماه از انجم انجمن
مشک داری بر شقایق ورد داری بر عقیق
سرو داری بر گل و شمشاد داری بر سمن
از نسیم زلف تو همچون شمن گردد صنم
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.