بخش ۱۳۷ - باز جواب گفتن آن کافر جبری آن سنی را کی باسلامش دعوت می‌کرد و به ترک اعتقاد جبرش دعوت می‌کرد و دراز شدن مناظره از طرفین کی مادهٔ اشکال و جواب را نبرد الا عشق حقیقی کی او را پروای آن نماند و ذلک فضل الله یتیه من یشاء
کافر جبری جواب آغاز کرد
که از آن حیران شد آن منطیق مرد
لیک گر من آن جوابات و سؤال
جمله را گویم بمانم زین مقال
زان مهم‌تر گفتنیها هستمان
که بدان فهم تو به یابد نشان
اندکی گفتیم زان بحث ای عتل
ز اندکی پیدا بود قانون کل
هم‌چنین بحثست تا حشر بشر
در میان جبری و اهل قدر
گر فرو ماندی ز دفع خصم خویش
مذهب ایشان بر افتادی ز پیش
چون برون‌شوشان نبودی در جواب
پس رمیدندی از آن راه تباب
چونک مقضی بد دوام آن روش
می‌دهدشان از دلایل پرورش
تا نگردد ملزم از اشکال خصم
تا بود محجوب از اقبال خصم
تا که این هفتاد و دو ملت مدام
در جهان ماند الی یوم القیام
چون جهان ظلمتست و غیب این
از برای سایه می‌باید زمین
تا قیامت ماند این هفتاد و دو
کم نیاید مبتدع را گفت و گو
عزت مخزن بود اندر بها
که برو بسیار باشد قفلها
عزت مقصد بود ای ممتحن
پیچ پیچ راه و عقبه و راه‌زن
عزت کعبه بود و آن نادیه
ره‌زنی اعراب و طول بادیه
هر روش هر ره که آن محمود نیست
عقبه‌ای و مانعی و ره‌زنیست
این روش خصم و حقود آن شده
تا مقلد در دو ره حیران شده
صدق هر دو ضد ببیند در روش
هر فریقی در ره خود خوش منش
گر جوابش نیست می‌بندد ستیز
بر همان دم تا به روز رستخیز
که مهان ما بدانند این جواب
گرچه از ما شد نهان وجه صواب
پوزبند وسوسه عشقست و بس
ورنه کی وسواس را بستست کس
عاشقی شو شاهدِ خوبی بجو
صید مرغابی همی‌کن جو بجو
کی بری زان آب کان آبت برد
کی کنی زان فهم فهمت را خورد
غیر این معقولها معقولها
یابی اندر عشق با فر و بها
غیر این عقل تو حق را عقلهاست
که بدان تدبیر اسباب سماست
که بدین عقل آوری ارزاق را
زان دگر مفرش کنی اطباق را
چون ببازی عقل در عشق صمد
عشر امثالت دهد یا هفتصد
آن زنان چون عقلها درباختند
بر رواق عشق یوسف تاختند
عقلشان یک‌دم ستد ساقی عمر
سیر گشتند از خرد باقی عمر
اصل صد یوسف جمال ذوالجلال
ای کم از زن شو فدای آن جمال
عشق برد بحث را ای جان و بس
کو ز گفت و گو شود فریاد رس
حیرتی آید ز عشق آن نطق را
زهره نبود که کند او ماجرا
که بترسد گر جوابی وا دهد
گوهری از لنج او بیرون فتد
لب ببندد سخت او از خیر و شر
تا نباید کز دهان افتد گهر
هم‌چنانک گفت آن یار رسول
چون نبی بر خواندی بر ما فصول
آن رسول مجتبی وقت نثار
خواستی از ما حضور و صد وقار
آنچنان که بر سرت مرغی بود
کز فواتش جان تو لرزان شود
پس نیاری هیچ جنبیدن ز جا
تا نگیرد مرغ خوب تو هوا
دم نیاری زد ببندی سرفه را
تا نباید که بپرد آن هما
ور کست شیرین بگوید یا ترش
بر لب انگشتی نهی یعنی خمش
حیرت آن مرغست خاموشت کند
بر نهد سردیگ و پر جوشت کند
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر مولانا، گفتگویی میان یک کافر جبری و سنی در مورد اعتقادات مختلف به وجود می‌آید. کافر در جواب به پرسش‌ها، به عشق حقیقی اشاره می‌کند و می‌گوید که مسائل پیچیده‌ای در فهم وجود دارد که از عشق فراتر می‌رود. شعر به این نکته می‌پردازد که هر دینی و هر مذهب در دنیا وجود دارد و انسان‌ها باید در پی حقیقت باشند. عشق به عنوان یک نیروی قوی فاصله‌ها را در هم می‌شکند و ایجاد فهم و همدلی می‌کند. مولانا معتقد است که عشق باید بر مناظره‌ها غلبه کند تا راهی به سوی درک و حقیقت باز شود.
هوش مصنوعی: کافر جبری (کافری که به جبر اعتقاد دارد) آغاز به صحبت کرد و جواب‌هایی داد که مرد منطقی از حیرت در آن فرو رفت.
هوش مصنوعی: اگر من بخواهم تمام جواب‌ها و سؤال‌ها را بگویم، در این بحث طولانی می‌مانم و نمی‌توانم آن را به پایان برسانم.
هوش مصنوعی: بسیاری از نکات مهم‌تر از آنچه گفته شد وجود دارد که با درک آنها می‌توانی به روشنی بیشتری برسی.
هوش مصنوعی: اندکی که در مورد این بحث گفتیم، نشان‌دهندهٔ یک اصول کلی و جامع است که از همین مقدار گفتار قابل دریافت است.
هوش مصنوعی: بحث همچنان ادامه دارد تا روز قیامت، و این در مورد جبرگرایان و کسانی است که به آزادی اراده (اهل قدر) اعتقاد دارند.
هوش مصنوعی: اگر نتوانی از دشمن خود دفاع کنی، به ناچار پیرو مذهب آنها خواهی شد و از اعتقاد خود عقب‌نشینی خواهی کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که توانایی پاسخ دادن به آنها را نداشتی، از آن مسیر پرخطر و دشوار عقب‌نشینی کردی و از در جواب دادن دور شدی.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که وقتی یک روش یا طریقه‌ای پایدار و ماندگار شود، دلایل و شواهدی که موجب رشد و پرورش آن می‌شوند نیز به آن روش تداوم می‌بخشند. به عبارت دیگر، ثبات در عقیده یا روش باعث می‌شود که دلایل و عوامل حمایتی آن نیز باقی بمانند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که فرد ملزم به پاسخ‌گویی به اشکالات حریف نشود، او از موفقیت و سعادت غافل خواهد ماند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که این هفتاد و دو ملت (مذهبی و قومیتی) در جهان وجود دارند، این وضع و مناظره و اختلافات ادامه خواهد داشت تا روز قیامت.
هوش مصنوعی: جهان، به سبب ظلمت خود، به غیبت می‌رسد و برای وجود سایه، به زمین نیاز دارد. در واقع، سایه نمایانگر وجودی است که به خاطر ظلمت وجود دارد.
هوش مصنوعی: این که هفتاد و دو گروه مختلف در دین و عقیده وجود دارد، تا روز قیامت ادامه خواهد داشت و هیچگونه گفتمانی با مبتدع (کسی که عقاید جدید و نادرست را ابداع می‌کند) به سرانجام نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: عزت و شرافت در وجود انسان مانند مخزنی با ارزش است که برای دسترسی به آن، قفل‌های زیادی وجود دارد. این قفلها نماد موانع و دشواری‌هایی هستند که برای دستیابی به عزت باید بر آنها غلبه کرد.
هوش مصنوعی: عزت و بزرگی به هدفی که باید به آن رسید وابسته است، ای آزمون‌کننده؛ هرچند راه‌ها پیچیده و دشوار باشد و در مسیر دزدان و خطرات بسیاری وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: عزت و مقام کعبه (مکه) است، و آن ندا کننده (که ممکن است به اعراب اشاره کند) باعث می‌شود که راه‌زنی و مشکلات در بیابان وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: هر روشی که به حقیقت و خوبی منتهی نشود، مانند یک مانع یا کار خیانت‌آمیز است و در واقع به مقصد نمی‌رسد.
هوش مصنوعی: این روش، که خصم و دشمنی بر آن حاکم است، باعث شده تا مقلد در دو مسیر گمراه و سردرگم شود.
هوش مصنوعی: هر طرف در مناظره، برای خود بر این باور است که راست می‌گوید و هر کدام سعی می‌کنند صدق و حق را در رویکرد خود ببینند و به نوعی در مسیر خود خوش‌منش و خوش‌رفتار هستند.
هوش مصنوعی: اگر نتوانی به او جواب بدهی، در همان لحظه گفتگو را قطع می‌کند تا روز قیامت.
هوش مصنوعی: مهمانان ما باید بدانند که هرچند این پاسخ از ما پنهان است، اما حقیقت و درست بودن آن مشخص است.
هوش مصنوعی: عشق تنها عامل مهار وسوسه‌ها است وگرنه هیچ‌کس قادر به کنترل وسوسه‌ها نیست.
هوش مصنوعی: عاشق شو و به دنبال زیبایی‌ها بگرد، مانند کسی که در جستجوی شکار مرغابی است و همه‌چیز را برای دستیابی به آن جستجو می‌کند.
هوش مصنوعی: وقتی از آب زلال و پاکیزه دور شوی، در حقیقت خود را از فهم و درک واقعی باز می‌داری که آن درک حقیقت تو را می‌نوشد و رشد می‌دهد.
هوش مصنوعی: علاوه بر این عقلها، در عشق معانی و درک‌های بالاتری پیدا می‌شود که ارزش و عظمت زیادی دارد.
هوش مصنوعی: غیر از این عقل تو، عقل‌های واقعی وجود دارند که به مدد آنها می‌توان به درک و فهم حقیقت و نظام عالم نایل شد.
هوش مصنوعی: با این عقل نمی‌توانی روزی‌ها را به دست بیاوری و اگر به این عقل تکیه کنی، به زودی می‌بینی که مجبور به دوری از آن می‌شوی.
هوش مصنوعی: وقتی که عقل را در عشق الهی ببازی، ده یا حتی هفتصد مثال و نمونه از آن دریافت می‌کنی.
هوش مصنوعی: زنان وقتی عقل‌های خود را در عشق باختند، به سوی زیبایی و محبت یوسف شتافتند.
هوش مصنوعی: زنان، وقتی که عقلشان را در عشق یوسف باختند، مدتی از عقل خود بی‌خبر شدند و از آن پس، عمرشان را از درک خرد و نزاکت روی برگرداندند و در پی سیر و سلوک عشق رفتند.
هوش مصنوعی: حضور زیبایی و جمال واقعی که در وجود خداوند است، بسیار عظیم و بی‌نظیر است؛ بنابراین، تو که به خاطر زیبایی ظاهری زنان، خود را فدای آنها می‌کنی، کمتر از آنها نیستی.
هوش مصنوعی: عشق است که می‌تواند بحث و جدل را به نتیجه برساند و فقط عشق است که در این زمینه می‌تواند فریادرس و کمککار باشد.
هوش مصنوعی: عشق آن‌قدر شگفت‌انگیز و عمیق است که جرأت بیان و شرح آن را ندارد؛ به‌طوری‌که شخص از بیان آن ناتوان می‌شود و نمی‌تواند ماجرای عشق را بازگو کند.
هوش مصنوعی: اگر بخواهد که به سخن کسی پاسخ بدهد، باید بترسد که از دل او حقیقتی والا و گرانبها بیرون بیفتد.
هوش مصنوعی: او باید سکوت کند و از خوبی‌ها و بدی‌ها چیزی نگوید، زیرا ممکن است از دهانش چیزی ارزشمند بیرون بیفتد.
هوش مصنوعی: همان‌طور که آن دوست پیامبر گفت، تو هم مانند نبی، فصول و مباحث مختلف را برای ما مطرح کردی.
هوش مصنوعی: در زمانی که پیامبر مجتبی (حضرت علی) به ما نیاز داشت، خواستار حضور و احترام ما بود.
هوش مصنوعی: اگر مرغی بر سر تو باشد، جان تو به خاطر از دست رفتن آن مرغ به شدت می‌لرزد. این بیان نشان‌دهندهٔ اهمیت و وابستگی عمیق انسان‌ها به چیزهایی است که برایشان عزیز و ارزشمند است.
هوش مصنوعی: تو هیچ حرکتی از جای خود نکن که مبادا پرندهٔ محبوبت از دست برود و به آسمان برود.
هوش مصنوعی: نباید دم بزنید و سرفه را کنترل کنید، زیرا اگر این کار را بکنید، آن پرندهٔ خوب (هما) از شما دور می‌شود.
هوش مصنوعی: اگر کسی شیرین یا تلخ بگوید، به این معنا نیست که با دست خود به دندانش اشاره می‌کند و او را خاموش می‌کند.
هوش مصنوعی: حیرت آن مرغ خاموش می‌شود وقتی که می‌بیند بر روی دیگ سرد، آب جوشان می‌ریزد. در واقع، او از این تضاد و تغییر شرایط شگفت‌زده می‌شود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.