مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر چهارم
»
بخش ۹۷ - شرح کردن موسی علیهالسلام آن چهار فضیلت را جهت پای مزد ایمان فرعون
گفت موسی که اولین آن چهار
صحتی باشد تنت را پایدار
این عللهایی که در طب گفتهاند
دور باشد از تنت ای ارجمند
ثانیا باشد ترا عمر دراز
که اجل دارد ز عمرت احتراز
وین نباشد بعد عمر مستوی
که بناکام از جهان بیرون روی
بلک خواهان اجل چون طفل شیر
نه ز رنجی که ترا دارد اسیر
مرگجو باشی ولی نه از عجز رنج
بلک بینی در خراب خانه گنج
پس به دست خویش گیری تیشهای
میزنی بر خانه بیاندیشهای
که حجاب گنج بینی خانه را
مانع صد خرمن این یک دانه را
پس در آتش افکنی این دانه را
پیش گیری پیشهٔ مردانه را
ای به یک برگی ز باغی مانده
همچو کرمی برگش از رز رانده
چون کرم این کرم را بیدار کرد
اژدهای جهل را این کرم خورد
کرم کرمی شد پر از میوه و درخت
این چنین تبدیل گردد نیکبخت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش موسی برای تشویق فرعون به ایمان، دو فضیلت نخست از چهار فضیلت را شرح میدهد: تندرستی پایدار و عمر دراز. سپس توضیح میدهد که در پایان چنین عمری، مرگ نه از درد و ناچاری، بلکه با شوق جسته میشود؛ چون مؤمن میبیند که تن پردهٔ گنج حقیقت است و خودش آن را ویران میکند. در پایان مولانا با تمثیل کرمی که به یک برگ قانع است، نشان میدهد که لطف خدا میتواند این کرم ناچیز را بیدار کند تا اژدهای نادانی را بخورد و خود درختی پرمیوه شود.
هوش مصنوعی: موسی گفت: نخستین از آن چهار فضیلت این است که تنت تندرستی پایدار خواهد داشت.
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، این بیماریهایی که پزشکان در کتابهای طب برشمردهاند از تن تو دور خواهد بود.
هوش مصنوعی: دوم اینکه عمری دراز خواهی داشت، چنانکه مرگ از عمر تو پرهیز میکند و زود به سراغت نمیآید.
هوش مصنوعی: و اینگونه نخواهد بود که پس از عمری کامل و راست، با ناکامی و بهاجبار از جهان بروی.
هوش مصنوعی: بلکه همانگونه که کودک خواهان شیر است، تو خواهان مرگ خواهی بود، نه از سر رنج و دردی که تو را گرفتار کرده باشد.
هوش مصنوعی: مرگ را میجویی اما نه از ناتوانی و رنج، بلکه چون میبینی در زیر این خانهٔ ویرانشدنی، یعنی تن، گنجی نهفته است.
هوش مصنوعی: پس خودت تیشهای به دست میگیری و بیدرنگ و بیتردید بر این خانه میزنی تا ویرانش کنی.
هوش مصنوعی: زیرا میبینی که این خانهٔ تن پردهٔ آن گنج است، و این یک دانه، یعنی هستی تن، مانع رسیدن به صد خرمن است.
هوش مصنوعی: پس این دانه را در آتش میافکنی و راه و کار مردان حق را در پیش میگیری؛ یعنی از هستی خود میگذری تا به حقیقت برسی.
هوش مصنوعی: خطاب به آدمی: ای کسی که مانند کرمی به یک برگ از باغ دل خوش کردهای و از درخت انگور جز همان برگ نصیبی نبردهای.
هوش مصنوعی: اما هنگامی که بخشش و لطف خدا این کرم را بیدار کند، همین کرم ناچیز اژدهای نادانی را میخورد و نابود میکند.
هوش مصنوعی: کرم برگخوار دگرگون میشود و سراسر میوه و درخت میشود؛ آدمِ نیکبخت اینگونه از حالی پست به حالی والا تبدیل مییابد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.