در حضور مصطفای قندخو
چون ز حد برد آن عرب از گفت و گو
آن شه والنجم و سلطان عبس
لب گزید آن سرد دم را گفت بس
دست میزد بهر منعش بر دهان
چند گویی پیش دانای نهان
پیش بینا بردهای سرگین خشک
که بخر این را به جای ناف مشک
بعر را ای گندهمغز گندهمخ
زیر بینی بنهی و گویی که اخ
اخ اخی برداشتی ای گیج گاج
تا که کالای بدت یابد رواج
تا فریبی آن مشام پاک را
آن چریدهٔ گلشن افلاک را
حلم او خود را اگر چه گول ساخت
خویشتن را اندکی باید شناخت
دیگ را گر باز ماند امشب دهن
گربه را هم شرم باید داشتن
خویشتن گر خفته کرد آن خوب فر
سخت بیدارست دستارش مبر
چند گویی ای لجوج بیصفا
این فسون دیو پیش مصطفی
صد هزاران حلم دارند این گروه
هر یکی حلمی از آنها صد چو کوه
حلمشان بیدار را ابله کند
زیرک صد چشم را گمره کند
حلمشان همچون شراب خوب نغز
نغز نغزک بر رود بالای مغز
مست را بین زان شراب پرشگفت
همچو فرزین مست کژ رفتن گرفت
مرد برنا زان شراب زودگیر
در میان راه میافتد چو پیر
خاصه این باده که از خم بلی است
نه میی که مستی او یکشبیست
آنک آن اصحاب کهف از نقل و نقل
سیصد و نه سال گم کردند عقل
زان زنان مصر جامی خوردهاند
دستها را شرحه شرحه کردهاند
ساحران هم سکر موسی داشتند
دار را دلدار میانگاشتند
جعفر طیار زان می بود مست
زان گرو میکرد بیخود پا و دست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مولانا به گفتگویی میان پیامبر اسلام و یکی از معترضان اشاره میکند. معترض به شدت سخن میگوید و پیامبر با حلم و آرامش به او پاسخ میدهد و تشویق میکند که به جای گفتن بیهوده، به شناخت خود و خویشتن داری بپردازد. شاعر تأکید میکند که حلم و بردباری یک ویژگی ارزشی است که میتواند افکار و رفتار فرد را متحول کند و افراد نادان را به راه راست هدایت کند. او همچنین به تأثیرات منفی افراط در سخن و رفتار، مانند مستی اشاره کرده و بر لزوم درک درست از حالات انسانی تاکید میکند.
هوش مصنوعی: در حضور پیامبر اسلام، مصطفی، عربی که زبانی تند و بیادب داشت، از حد خود فراتر رفت و در گفتوگو بیاحترامی کرد.
هوش مصنوعی: پیامبر اکرم، که به عنوان بهترین و برجستهترین شخصیت شناخته میشود، به اعتراض آن عرب که زبانی تند داشت، با جدا کردن لب، به او فهماند که باید در سخنگفتن احتیاط کند و کافی است.
هوش مصنوعی: آن شخص برای جلوگیری از سخنان او به دهانش میزد؛ چه نیاز است که بیشتر از این به دانای پنهان (خدا) بگویید؟
هوش مصنوعی: تو برای شخص دانا، کثافت و زشتی را به نشان زیبایی و عطری خوشبویی نشان میدهی، در حالی که واقعیت آنچه را که نشان میدهی، زشت و ناپسند است.
هوش مصنوعی: ای مغز گنده و نابخرد، عطر خوش را زیر بینیات ببر و وانمود کن که آن را حس کردهای، ممکن است به تو خوش بیاید.
هوش مصنوعی: ای گیج و سردرگم، تو چیزی را به اشتباه برداشت کردهای، تا بتوانی کالای بد خود را رایج کنی.
هوش مصنوعی: فرصتی برای فریبدادن آن جان پاک و معصوم وجود ندارد، چرا که آن موجودی که از باغ آسمانی به دنیای ما آمده است، خود را از هرگونه فریب و نیرنگ مصون نگهداشته است.
هوش مصنوعی: آنچه در این بیت گفته شده این است که حتی اگر انسانهای نیکوکار مانند پیامبر اسلام (مصطفی) به خاطر حلم و بردباری خود، گول میزنند و خود را میفریبند، باید در اندکی از خودشناسی و خودآگاهی دقت کنند.
هوش مصنوعی: اگر دیگی (ظرفی که غذا در آن پخته میشود) امشب به خاطر نپخته ماند، گربه هم باید خجل باشد که دهانش را باز کند. این جمله به نوعی اشاره به شرم و خجالت در مواردی دارد که ما نمیتوانیم به وظایف خود به درستی عمل کنیم.
هوش مصنوعی: اگر آن معشوق نیکو روی، خود را در خواب زده باشد، اما همیشه درحال بیداری است و باید از او دوری کرد و دست از او کشید.
هوش مصنوعی: ای شخص لجوج و بیتوجه، چند بار میخواهی حرف بزنی؟ این جملات فریبنده، در برابر پیامبر خدا، محمد (مصطفی) به هیچوجه تاثیر ندارد.
هوش مصنوعی: این گروه از انسانها دارای صبری بسیار زیاد هستند و هر یک از آنها همچون کوهی استوار و بزرگ، صبر و حلمی عمیق و قابل توجه دارند.
هوش مصنوعی: حلم و بردباری این افراد، کسانی که عاقل و بیدار هستند را به نادانی میکشاند، و آدمهای باهوش و زیرک را غافل و گمراه میکند.
هوش مصنوعی: حلم و صبر آنها مانند شراب خوشمزه و لذتبخش است که به تدریج بر عقل و فکر انسان تأثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: مستی را ببین که از اثر آن شراب شگفتانگیز چگونه به حالت ناهنجاری دچار شده و راه را به بیراهه میرود. این مست مشابه فرزین (شخصی که در گذشته به خاطر مستی دچار مشکلاتی شده) است که به طور نادرست حرکت میکند.
هوش مصنوعی: مرد جوان به خاطر تأثیر سریع آن شراب، در میانهٔ راه مانند یک پیرزُن به حال افتاده و ناتوان میشود.
هوش مصنوعی: این باده خاصی که از این جام میریزد، نه مانند شرابهای معمولی است که تنها یک شب مستی میآورد؛ بلکه تأثیر عمیقتر و عمیقتری دارد.
هوش مصنوعی: اصحاب کهف (گروهی از جوانان مؤمن که به غار پناه بردند) به مدت سیصد و نه سال در خواب بودند و در این مدت به کلی عقل و درک خود را گم کردند، به گونهای که حتی زمان و مکان را فراموش کردند.
هوش مصنوعی: زنان مصری برای سرگرم شدن و خوشگذرانی، مشروبات الکلی نوشیدهاند و به همین خاطر، دستهای خود را به نشانهٔ درد و آسیب، زخمزخم کردهاند.
هوش مصنوعی: ساحران نیز به مجذوبیت موسی دچار بودند و او را به عنوان محبوب و دلخواه خود میپنداشتند.
هوش مصنوعی: جعفر طیار از آن شراب (عشق و معرفت) مست بود و در نتیجه، پا و دست خود را بهگونهای که بیخود شده باشد، رها میکرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.