باز اسپیدی به کمپیری دهی
او ببرد ناخنش بهر بهی
ناخنی که اصل کارست و شکار
کور کمپیری ببرد کوروار
که کجا بودست مادر که ترا
ناخنان زین سان درازست ای کیا
ناخن و منقار و پرش را برید
وقت مهر این میکند زال پلید
چونک تتماجش دهد او کم خورد
خشم گیرد مهرها را بر درد
که چنین تتماج پختم بهر تو
تو تکبر مینمایی و عتو
تو سزایی در همان رنج و بلا
نعمت و اقبال کی سازد ترا
آب تتماجش دهد کین را بگیر
گر نمیخواهی که نوشی زان فطیر
آب تتماجش نگیرد طبع باز
زال بترنجد شود خشمش دراز
از غضب شربای سوزان بر سرش
زن فرو ریزد شود کل مغفرش
اشک از آن چشمش فرو ریزد ز سوز
یاد آرد لطف شاه دلفروز
زان دو چشم نازنین با دلال
که ز چهرهٔ شاد دارد صد کمال
چشم مازاغش شده پر زخم زاغ
چشم نیک از چشم بد با درد و داغ
چشم دریا بسطتی کز بسط او
هر دو عالم مینماید تار مو
گر هزاران چرخ در چشمش رود
همچو چشمه پیش قلزم گم شود
چشم بگذشته ازین محسوسها
یافته از غیببینی بوسها
خود نمییابم یکی گوشی که من
نکتهای گویم از آن چشم حسن
میچکید آن آب محمود جلیل
میربودی قطرهاش را جبرئیل
تا بمالد در پر و منقال خویش
گر دهد دستوریش آن خوب کیش
باز گوید خشم کمپیر ار فروخت
فر و نور و علم و صبرم را نسوخت
باز جانم باز صد صورت تند
زخم بر ناقه نه بر صالح زند
صالح از یکدم که آرد با شکوه
صد چنان ناقه بزاید متن کوه
دل همی گوید خموش و هوش دار
ورنه درانید غیرت پود و تار
غیرتش را هست صد حلم نهان
ورنه سوزیدی به یک دم صد جهان
نخوت شاهی گرفتش جای پند
تا دل خود را ز بند پند کند
که کنم با رای هامان مشورت
کوست پشت ملک و قطب مقدرت
مصطفی را رایزن صدیق رب
رایزن بوجهل را شد بولهب
عرق جنسیت چنانش جذب کرد
کان نصیحتها به پیشش گشت سرد
جنس سوی جنس صد پره پرد
بر خیالش بندها را بر درد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در داستان «باز پادشاه و کمپیر زن»، یک باز به کمپیری برمیگردد که به او جفا کرده و او را از نعمتهای زندگیاش محروم کرده است. کمپیر زن با ناز و غیرت به باز میتازد و از او انتظار دارد تا در برابر رفتار خود به عذرخواهی بپردازد، در حالی که باز به یاد محبتهای پادشاه میافتد و در درد و رنج خود غرق میشود. از طرفی، او ناراحت است که چرا باز همچنان بر کارهای ناپسند خود پافشاری میکند. در نهایت، بحث پند و اندرزهای عمیق و ناامیدیهای مرتبط با جنسیت و مشورت در کردار انسانی روایت میشود و به تفاوتهای غریزی اشاره میکند که در روابط میان انسانها اثرگذار است.
هوش مصنوعی: باز، که پرندهای تیزپرواز و شگفتانگیز است، به زنی سالخورده (کمپیر) وعده میدهد که اگر او ناخنش را در اختیارش بگذارد، او به خاطر این هدیه، شکار خوبی برایش میآورد.
هوش مصنوعی: ناخنی که در واقع کار اصلی و اساسی است، بُریدهای از شکار است که کمپیر زن (زن سالخورده) را بدجوری آسیب زده و او را عاجز کرده است.
هوش مصنوعی: ای کیا، مادر تو کجا بوده که ناخنهایت اینقدر دراز است؟
هوش مصنوعی: زال پلید، در وقت مهر، ناخن و منقار و پر پرنده را میبرد، که نشاندهندهٔ تبدیل یا تغییری در حالت است.
هوش مصنوعی: وقتی او (مهر) به گنجشک کمغذا میدهد، خشمگین میشود و مهرها (عشقها و محبتها) را به خاطر دردهایش نادیده میگیرد.
هوش مصنوعی: من برای تو اینقدر زحمت کشیدم، اما تو با کبر و غرور خود را بزرگ میکنی و خودخواهی میورزی.
هوش مصنوعی: تو سزاوار همان رنج و مصیبت هستی و نعمت و خوشبختی چگونه میتواند تو را سر بالا کند و به تو کمک کند؟
هوش مصنوعی: اگر میخواهی کینهات را فراموش کنی و آرامش بگرفتی، باید آب تتماج (آب تند و متلاطم) دل را بپذیری. در غیر این صورت، از آن نان (فطیر) نخواهی نوشید و در رنج خواهی ماند.
هوش مصنوعی: اگر آب زلال و شفاف بر او نریزد، طبع باز زال (زال، شخصیت معروف در شاهنامه) دچار ناراحتی و کینه میشود و خشم او بسیار طولانی و شدید خواهد شد.
هوش مصنوعی: از خشم و عصبانیت شربای سوزان بر سر او (زال) ریخته میشود و تمام کلاهش (مغفر) را میپوشاند.
هوش مصنوعی: چشمهای او از شدت اندوه، اشک میریزد و به یاد لطف و محبت دلفروز شاه، دلش دچار سوز و گداز میشود.
هوش مصنوعی: از آن دو چشم دلفریب و زیبا که با زیبایی و شادابی چهره، صفات و فضایل بسیاری را به نمایش میگذارند.
هوش مصنوعی: چشم زاغ (پرندهای سیاه) پُر از زخم شده است، زیرا چشم خوب را به خاطر چشم بد تحمل کرده و به این درد و رنج مبتلا شده است.
هوش مصنوعی: چشم دریا با وسعتی که دارد، به قدری بزرگ است که به خاطر وسعتش، هر دو جهان را چون تار مویی کوچک مینماید.
هوش مصنوعی: اگر هزاران چرخ (یعنی گردونههای زندگی و هستی) در چشم او (چشم دریا) بیفتد، مانند چشمهای است که در برابر دریا گم میشود و از نظر خارج میشود.
هوش مصنوعی: چشم او از دنیای مادی فراتر رفته و با توانایی غیببینی، به درک و شناختی عمیقتر و غیرمادی دست یافته است.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم درک کنم که کجا باید صحبت کنم، چون میخواهم نکتهای دربارهٔ چشمِ زیبای او بگویم، اما خودم گوش و صدایی برای گفتن ندارم.
هوش مصنوعی: آب محمود جلیل، که اشاره به آب حیات یا علمش دارد، به قدری با ارزش و پاک است که جبرئیل، فرشتهای بزرگ، حتی یک قطره از آن را میرباید.
هوش مصنوعی: اگر آن زن زیبا (کمپیر زن) بخواهد بر پر و بال خود (دودمان یا پایهاش) بمالد، در صورتی که دستوراتی که آن مرد زیبا (معشوق) میدهد را قبول کند.
هوش مصنوعی: باز (پرندهای در داستان) میگوید که اگر کمپیر (زنی از داستان) خشمش را فروخت، یعنی او را آرام کرد، او فر و نور (نیکنامی و روشنایی) و علم و صبرش را از دست نخواهد داد.
هوش مصنوعی: باز، جانم، دوباره، صد صورت تند و زخم بر ناقه (سمبل تنهایی و بیکسی) میزند، نه بر صالح (شخص صالح و درستکار). این بیت نشان میدهد که آسیب و رنج واقعی از نادرستیها و بیتوجهی به وجود خود فرد ناشی میشود، نه از دست دیگران.
هوش مصنوعی: صالح اگر فقط یک دم با طرز و شکوه خاصی ظاهر شود، صد ناقهای مثل آنچه از کوه به دنیا میآید، خواهد آفرید.
هوش مصنوعی: دل به انسان توصیه میکند که سکوت کند و هوشیار باشد؛ اگر نه، غیرت و شرف او در خطر میافتد و آسیب میبیند.
هوش مصنوعی: غیرت او که حسی است بسیار قوی، قادر به تحمل و صبر زیاد است؛ و اگر این غیرت نبود، او میتوانست در یک لحظه به راحتی صد جهان را بسوزاند.
هوش مصنوعی: پادشاه به جای توجه به نصیحتها، دچار خودبزرگبینی و خودپسندی شده است و تصمیم دارد دل خودش را از قید و بند این نصیحتها آزاد کند.
هوش مصنوعی: من با مشورت چه کسی باید صحبت کنم که او پشتوانهی ملک و محور قدرت است؟
هوش مصنوعی: مصطفی (پیامبر اسلام) مشاور سیاسی و راستینی دارد، ولی مشاور بوجهل (از دشمنان پیامبر) مانند بولهب، به او خیانت کرد و نمیتواند به او نصیحت درستی بدهد.
هوش مصنوعی: عطر و جذابیت جنسیت باعث شد که نصیحتها و توصیهها برای او بیاثر و بیاهمیت شوند.
هوش مصنوعی: عواطف و احساسات یک جنس، به سمت جنس دیگر جذب میشود و این باعث میشود که او همهچیز را به صورت غم و درد ببیند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.