بیست از دزدان بدند آنجا و بیش
بخش میکردند مسروقات خویش
شحنه را غماز آگه کرده بود
مردم شحنه بر افتادند زود
هم بدانجا پای چپ و دست راست
جمله را ببرید و غوغایی بخاست
دست زاهد هم بریده شد غلط
پاش را میخواست هم کردن سقط
در زمان آمد سواری بس گزین
بانگ بر زد بر عوان کای سگ ببین
این فلان شیخست از ابدال خدا
دست او را تو چرا کردی جدا
آن عوان بدرید جامه تیز رفت
پیش شحنه داد آگاهیش تفت
شحنه آمد پا برهنه عذرخواه
که ندانستم خدا بر من گواه
هین بحل کن مر مرا زین کار زشت
ای کریم و سرور اهل بهشت
گفت میدانم سبب این نیش را
میشناسم من گناه خویش را
من شکستم حرمت ایمان او
پس یمینم برد دادستان او
من شکستم عهد و دانستم بَدست
تا رسید آن شومی جرات بِهدَست
دست ما و پای ما و مغز و پوست
باد ای والی فدای حکم دوست
قسم من بود این تو را کردم حلال
تو ندانستی تو را نبود وبال
و آنک او دانست او فرمانرواست
با خدا سامانِ پیچیدن کجاست
ای بسا مرغی پریده دانهجو
که بریده حلق او هم حلق او
ای بسا مرغی ز معده وز مغص
بر کنار بام محبوس قفس
ای بسا ماهی در آب دوردست
گشته از حرص گلو ماخوذ شست
ای بسا مستور در پرده بده
شومی فرج و گلو رسوا شده
ای بسا قاضی حبر نیکخو
از گلو و رشوتی او زردرو
بلک در هاروت و ماروت آن شراب
از عروج چرخشان شد سد باب
بایزید از بهر این کرد احتراز
دید در خود کاهلی اندر نماز
از سبب اندیشه کرد آن ذو لباب
دید علت خوردن بسیار از آب
گفت تا سالی نخواهم خورد آب
آنچنان کرد و خدایش داد تاب
این کمینه جهد او بد بهر دین
گشت او سلطان و قطب العارفین
چون بریده شد برای حلق دست
مرد زاهد را دَرِ شکوی ببست
شیخ اقطع گشت نامش پیش خلق
کرد معروفش بدین آفات حلق



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، داستانی درباره یک شیخ زاهد رخ میدهد که به اشتباه به دزدی متهم میشود و دستش بریده میشود. در این میان، شحنه (داور) به غلط حکم میکند و بعد از آگاهی از حقیقت، عذرخواهی میکند و نمیتواند خود را از این اشتباه رهایی بخشد. شیخ که به خاطر این مسأله دچار ناهنجاری شده است، به این حقیقت پی میبرد که ممکن است در زندگی دیگران نیز قضاوتهای نادرستی وجود داشته باشد. او با ذکر مثالهایی از موجودات مختلف نشان میدهد که گاهی افراد بیگناه هم در دام سختیها و قضاوتهای نادرست گرفتار میشوند. این ماجرا تأکیدی بر اهمیت شکر و تلاش در راه دین دارد و در نهایت، این شیخ به مقام والایی در عرصه عرفان دست مییابد.
هوش مصنوعی: در آنجا بیست دزد وجود داشتند که اموال دزدیده شدهٔ خود را تقسیم میکردند و در واقع به آن کار مشغول بودند.
هوش مصنوعی: شئوندار (شحنه) را که از دزدان خبر داشتند، آگاه ساخته بودند و به همین دلیل مردم به سرعت به او حمله کردند.
هوش مصنوعی: زاهد را به اتهام دزدی، پای چپ و دست راستش را بریدند و در نتیجه، جوی پر سر و صدا و هیاهو به پا شد.
هوش مصنوعی: دست زاهد هم قطع شد، زیرا او نمیخواست پایش را درست کند و در اشتباهی بزرگتر یعنی سقط جنین (از نظر فیزیکی یا معنوی) گرفتار شده بود.
هوش مصنوعی: در آن زمان سواری برجسته و مهم وارد شد و فریاد زد که: «ای سگ، به او توجه کن!
هوش مصنوعی: این فرد، همان شیخی است که از بندگان ویژه خداست، پس چرا دست او را قطع کردی؟
هوش مصنوعی: آن دزد بیرحم، به سرعت به سمت شحنه (محل حاکم) رفت و خبر دزدی را با عجله به او گزارش داد.
هوش مصنوعی: شحنه (رئیس پلیس) بیپاپوش آمد و عذرخواهی کرد که نمیدانستم و اکنون خدا شاهد است که ماجرا چگونه بود.
هوش مصنوعی: ای خداوند مهربان و سرور اهل بهشت، مرا از این عمل زشت رهایی بخش و آزاد کن.
هوش مصنوعی: فردی در اینجا میگوید که علت بدیها و سوءبرداشتی که به او میشود را میداند و به خوبی از گناهان خود آگاه است.
هوش مصنوعی: من حرمت ایمان او را شکستم، بنابراین، قسمم نزد دادستان او پذیرفته نیست.
هوش مصنوعی: من عهد و پیمان خود را شکستم و متوجه شدم که این کار به من آسیب خواهد زد، چرا که نتیجهی بدی به دنبال این جسارت خواهد آمد.
هوش مصنوعی: ما از سر و دست و پا و حتی مغز و پوستمان هم برای اجرای فرمان دوست فداییم، ای والی.
هوش مصنوعی: من قسم خورده بودم که تو را حلال کنم، اما تو این را ندانستی و احساس نکردی که بر دوش تو گناهی نیست.
هوش مصنوعی: او فهمید که فقط خداست که قدرت فرمانروایی دارد، پس تمامی ترفندها و نقشهها در برابر او بیمعنا و بیاثر است.
هوش مصنوعی: خیلی از پرندهها که دانه و غذایی پیدا میکنند، ممکن است بر اثر گرفتاری و مشکلاتی که دارند، نتوانند از آنها بهرهمند شوند و حتی گرفتار شوند، انگار که خودشان را در بند و در خطر قرار دادهاند.
هوش مصنوعی: بسیاری از پرندگان به خاطر درد و ناراحتی در معده و دل به کنار بام قفس میروند و در آنجا محبوس میمانند.
هوش مصنوعی: بسیاری از ماهیها در آبهای دور از دسترس به دلیل حرص و طمعشان گرفتار و در تنگنا میشوند.
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد هنوز در پردهٔ پنهانی هستند، اما در واقع به سبب سرنوشت بد و رفتارهای ناپسند خود، حیثیت و آبرویشان برملا میشود.
هوش مصنوعی: بسیاری از قاضیان نیکوکار در اثر گلو و رشوهای که به آنها داده میشود، چهرهای زرد و ناراحت پیدا میکنند.
هوش مصنوعی: هاروت و ماروت دو فرشتهاند که در قرآن ذکر شده و به خاطر امتحانی که از انسانها کردند، از عروج و نزدیکی به خدا محجور شدند. در اینجا اشاره شده که آن شراب (معنوی یا حقیقت ناب) به خاطر سقوط و دوری آنها از آسمان و مقام بلندشان برای بشر قابل دسترسی شده است.
هوش مصنوعی: بایزید (بایزید بسطامی، عارف بزرگ ایرانی) به خاطر این موضوع (خودش را از گناهکاران دور نگه داشتن) احتیاط کرده است چون در خود کسالت و بیتوجهی نسبت به نماز را میبیند.
هوش مصنوعی: بایزید به دلیل تأمل در خود و فکر به علت نوشیدن زیاد آب، به نتیجهای رسیده است. او متوجه شده که باید از دلایل این عملش آگاه شود و به تأمل در آن بپردازد.
هوش مصنوعی: شیخ تصمیم گرفت که به مدت یک سال آب نخواهد نوشید و بدین ترتیب به خدا توکل کرد و تحمل سختی را بر خود هموار ساخت.
هوش مصنوعی: این شخص، با تلاش و کوشش خود برای دین و راه حقیقت، به مقام و مرتبهای بالا دست یافته و به عنوان بزرگترین عارف و پیشوای دینی شناخته میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که دست مرد زاهد برای مجازات بریده شد، دیگر راهی برای شکایت و اعتراض باقی نماند.
هوش مصنوعی: نام شیخ به خاطر این حادثه و بریدن دستش بین مردم مشهور شد و این بلا او را در جمع مردم معروف کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.