یا به حال اولینان بنگرید
یا سوی آخر بحزمی در پرید
حزم چه بود در دو تدبیر احتیاط
از دو آن گیری که دورست از خباط
آن یکی گوید درین ره هفت روز
نیست آب و هست ریگ پایسوز
آن دگر گوید دروغست این بران
که بهر شب چشمهای بینی روان
حزم آن باشد که بر گیری تو آب
تا رهی از ترس و باشی بر صواب
گر بود در راه آب این را بریز
ور نباشد وای بر مرد ستیز
ای خلیفهزادگان دادی کنید
حزم بهر روز میعادی کنید
آن عدوی کز پدرتان کین کشید
سوی زندانش ز علیین کشید
آن شه شطرنج دل را مات کرد
از بهشتش سخرهٔ آفات کرد
چند جا بندش گرفت اندر نبرد
تا بکشتی در فکندش رویزرد
اینچنین کردست با آن پهلوان
سست سستش منگرید ای دیگران
مادر و بابای ما را آن حسود
تاج و پیرایه بچالاکی ربود
کردشان آنجا برهنه و زار و خوار
سالها بگریست آدم زار زار
که ز اشک چشم او رویید نبت
که چرا اندر جریدهٔ لاست ثبت
تو قیاسی گیر طراریش را
که چنان سرور کند زو ریش را
الحذر ای گلپرستان از شرش
تیغ لا حولی زنید اندر سرش
کو همیبیند شما را از کمین
که شما او را نمیبینید هین
دایما صیاد ریزد دانهها
دانه پیدا باشد و پنهان دغا
هر کجا دانه بدیدی الحذر
تا نبندد دام بر تو بال و پر
زانک مرغی کو بترک دانه کرد
دانه از صحرای بی تزویر خورد
هم بدان قانع شد و از دام جست
هیچ دامی پر و بالش را نبست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ مفهوم حزم و احتیاط است و به تشریح دو نوع تدبیر در مواجهه با خطرات و چالشها میپردازد. مولانا از دو فرد مثال میزند؛ یکی که به دلیل عدم احتیاط در مسیر خود دچار سختی و مشکل میشود و دیگری که با احتیاط حرکت میکند و به چشمهٔ آب میرسد. او همچنین یادآوری میکند که حزم باید در زندگی روزمره و در مواجهه با دشمنان به کار گرفته شود، با ذکر مثالهایی از نیاکان و توانمندیهای آنها در مواجهه با خطرات. در نهایت، شاعر به مخاطبان هشدار میدهد که از تلهها و دامهای پنهان دوری کنند و با محافظهکاری پیش بروند تا به خطر نیفتند.
هوش مصنوعی: به حال پیشینیان نگاه کنید یا به سمت آخر که در پروا و احتیاط است.
هوش مصنوعی: حزم به معنای تدبیر و احتیاط است، و مولانا میگوید که احتیاط را از دو تدبیر بگیریم، زیرا آن چیزی که درست است، از نادرستیها و خطرات دور خواهد بود.
هوش مصنوعی: یکی از آنها میگوید که در این مسیر هفت روز آب نیست و تنها ریگ وجود دارد که پای را میسوزاند.
هوش مصنوعی: دیگری میگوید این سخن نادرست است، چون تو هر شب چشمهای را میبینی که در حال جریان است.
هوش مصنوعی: حزم به معنی احتیاط و تدبیر است و در اینجا به این معناست که باید آب را جمع کنی تا از ترس و خطر نجات یابی و به راه درست بروی.
هوش مصنوعی: اگر در مسیر آبی وجود داشته باشد، آن آب را بریزید، و اگر نباشد، وای به حال مردی که به ستیزهجویی و نبرد میپردازد.
هوش مصنوعی: ای فرزندان خلیفه، در روزهایی که نیاز است، احتیاط و دوراندیشی داشته باشید و در چنین روزهایی برای مخاطراتی که ممکن است پیش بیاید، آمادهسازی کنید.
هوش مصنوعی: آن دشمنی که به خاطر پدر شما، کینه و دشمنی به دل داشت، به سوی زندان برده شد و به مقام بالایی رسید.
هوش مصنوعی: آن پادشاهی که دل را در بازی شطرنج شکست داد، بهشتی بودنش را به وسیلهٔ بلاها به سخره گرفت.
هوش مصنوعی: در جنگ، چندین بار او را گرفتار کرد تا اینکه سرانجام او را به زمین انداخت و رنگش زرد شد.
هوش مصنوعی: این مرد پهلوان سستنفس را اینگونه باطل و ناتوان کردهاند، پس ای دیگران، مراقب باشید و از این حالت او عبرت بگیرید.
هوش مصنوعی: حسودهایی که به ما آسیب زدند، پدر و مادر ما را به نیرنگ و فریب از ما دور کردند و از ما دزدیدند.
هوش مصنوعی: آدم (علیهالسلام) آنها را در آنجا برهنه و درمانده دید و سالها به حال آنها گریست.
هوش مصنوعی: از اشک چشم آدم، گیاه نبت (نوعی گیاه) رشد کرد، به این معنی که چرا اسم او در کتاب حیات ثبت شده است (و باید نام او به یادگار بماند).
هوش مصنوعی: به تو میگویم که خودت را با کسی مقایسه کن که مانند او در زندگیاش مایهٔ خوشحالی و سروری برای دیگران است، به طوری که حتی ریشش هم از این خوشحالی رشد میکند.
هوش مصنوعی: ای گلپرستان، از شر آن تیغ بیحیا و بیرحم که در دست اوست، مراقب باشید و در سر او بزنید، یعنی با احتیاط رفتار کنید و مقابله کنید.
هوش مصنوعی: او (صیاد) همیشه از جایی پنهانی به شما نگاه میکند و شما از آنجا که او را نمیبینید در خطر هستید، پس هوشیار باشید.
هوش مصنوعی: همواره شکارچی دانهها را میریزد، برخی از دانهها پیدا و برخی دیگر پنهان و فریبآمیز هستند.
هوش مصنوعی: هرجا دانهای (که به معنی فریب یا طمع است) دیدی، حواسجمع باش که مبادا دام (فریب) تو را گرفتار کند و بال و پر تو را بگیرد.
هوش مصنوعی: مرغی که از دانه (غذای) دروغین و فریبنده دوری کرد، دانههای واقعی و سالم را از صحرا (مکان مناسب) تناول میکند.
هوش مصنوعی: او نیز از آن دانه قانع شد و از دام رهایی یافت، زیرا هیچ دامی نتوانست بال و پرش را بگیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.