جعبه کودک خویش دلکش
راه اشکر همی سراید خوش
چون فرو راند زخمه بر جعبه
هر که بشنید گرددش سغبه
یک زمانی سماع گرم کند
دل سخت از نشاط نرم کند
پس بگیرد دلش ز انبوهی
فکند در میان دو کوهی
خیره با خویشتن همی گوید
چون ببیند رهی فرو موید
سر ببندد بهانه ها سازد
سوی کردانه ناگهان تازد
سیمکی کهنه بنهد اندر پیش
شرم نایدش زآن دو گیسوی خویش
به کف آرد نبیند کاسی را
بدهد او به دور طاسی را
کار و باری چنین فرو سازد
پیش معشوق جعبه بنوازد
او نشسته میان قلاشان
که درآیند زود فراشان
اول آشفته را برون آرند
شکرش با گرفته خون آرند
باز گشته به روسپی خانه
کرده خون را ز بیم دیوانه
عین عین کرده چشم را به دروغ
راست مانند گاو جسته زیوغ
چون بپیش شه اندر آرندش
اندر آن پایگه بدارندش
روی از آژنگ همچو طفطفه ای
بر خود افکنده کرم هفهفه ای
شه ترنجی زند به رویش بر
کند از خون روی مویش تر
چون بدان زخم بشکند بینیش
بوالعجب گشت صورتی بینیش
روی پر گرد و بینی اندر خون
بر خزیده دو دیده ملعون
آبش از دیده آمدن گیرد
جعبه برگیرد و زدن گیرد
عذرها خواهدش سبک عثمان
درد او را کند سبک درمان
دل او خوش کند به یاری لک
تا شود نرم و راست گردد رگ
بکنند این همه ندارد سود
روز دیگر همان بخواهد بود
نشنود باز آنچه عادت اوست
ار شود باز از آن سعادت اوست
آنچه او را دهد به زودی شاه
هیچ خاطر بدان نیابد راه
هر چه از جود شه به کف کند او
در خرابات ها تلف کند او
روز کوریش هیچ کم نشود
نشد او نیکبخت وهم نشود
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر به توصیف کودکانه جعبهای میپردازد که با نواها و صداهای دلکش خود توجه فردی را جلب میکند. وقتی او زخمهای بر جعبه میزند، هر کسی که صدایش را میشنود، تحت تأثیر قرار میگیرد و دلش شاد میشود. این شادی به آرامی تبدیل به شوق و حیرت میشود و فرد در عالم خیال فرو میرود. او به وسوسههای غلبهی احساساتش پاسخ میدهد و در دلِ فضایی شاد و خلاقانه به سر میبرد. اما پس از مدتی، زندگی واقعی و مشکلات به سراغش میآید و او را به سمت گناه و تضعیف اخلاقی میکشاند. جعبه و موسیقیاش در نهایت، نشانهای از شادی و احساسی گذرا هستند که در برابر سختیهای زندگی ناتوان است و به مشغلههای روزمره فراموش میشود. در پایان، این چرخه به تکرار در زندگی او ادامه پیدا میکند.
هوش مصنوعی: کودک با شادی و دلنشینی، داستانها و شعرهایی دربارهی خوشیها را در جعبهی خیال خود روایت میکند.
هوش مصنوعی: زمانی که صدای زخمهای بر جعبه موسیقی به گوش میرسد، هر کسی که آن را بشنود، تحت تأثیر قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: روزی فرامیرسد که رقص و شادی، دلهای سفت و سخت را نرم و شاداب میکند.
هوش مصنوعی: دلش از شلوغی و انبوهی گرفته شده است، و در بین دو کوه، آرامشی میجوید.
هوش مصنوعی: وقتی کسی به درون خود نگاه میکند و راهی را میبیند که به سمت پایین میرود، با خود میگوید که چه اتفاقی افتاده است.
هوش مصنوعی: به ناگاه از بهانهها فاصله میگیرد و به سوی هدفش میشتابد.
هوش مصنوعی: دخترکی کهنهکار در برابر زیبایی و جوانی خود خجل و شرمسار میشود.
هوش مصنوعی: کسی که در دستش چیزی ندارد، به دیگری هم چیزی نمیدهد؛ پس او که خود چیزی ندارد، چگونه میتواند به دیگری کمک کند؟
هوش مصنوعی: با معشوق خود به گونهای رفتار کن که هرگونه مسئله و مشغلهای را به فراموشی بسپاری و فقط خوشی و عشق را احساس کنی.
هوش مصنوعی: او در میان افرادی نشسته است که به سرعت وارد میشوند و در تلاشند تا خود را نشان دهند.
هوش مصنوعی: در ابتدا، آرامش را از دل آشفته به بیرون میآورند، تا سرانجام بر شیرینی آن، اندکی تلخی نیز بیفزایند.
هوش مصنوعی: به خانهی محل فساد برگشته و از ترس دیوانگی خون را به زمین ریخته است.
هوش مصنوعی: چشم را به دروغ به حالت راست نشان میدهد، مانند گاوی که به سادگی از جایش میجهد.
هوش مصنوعی: زمانی که او را به حضور شاه میآورند، باید در آن مکان مخصوص بایستد.
هوش مصنوعی: موجودی آرام و دلنشین مانند پروانهای زیبا به نظر میرسد که با احتیاط بر روی گلها نشسته و آرامش خاصی را به فضا میبخشد.
هوش مصنوعی: شخصی با زیبایی خاصی به دنیا آمده است که چهرهاش به رنگ نارنجی میزند و طرز زندگیاش نشان دهندهی زحمت و دشواریهایی است که پشتوانهاش است. خون و دردهایی که او بر دوش دارد، در دل زیباییاش نمایان است.
هوش مصنوعی: وقتی که زخم باعث شکستگی بینیاش شود، شگفتانگیز است که صورتش چه حالتی پیدا میکند.
هوش مصنوعی: چشمان پر از غم و اندوهی که به خاطر خونریزی و درد به خواب رفتهاند.
هوش مصنوعی: وقتی که اشک از چشمها جاری میشود، باید احساسات را جمع کرد و کنترل کرد.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که عذرها و دلایل کسی، مانند روزی که عثمان راحت و سبک بال بود، باعث میشود که درد او کموزن و آسانتر به درمان شود. به عبارت دیگر، وقتی عذر و بهانهای وجود داشته باشد، به نظر میرسد که مشکل و رنج کمتر شده است و درمان آن آسانتر میشود.
هوش مصنوعی: دل او را با یاری و محبت شاد کن تا آرام شود و به حالت طبیعی خود برگردد.
هوش مصنوعی: این همه تلاش و فعالیت امروز، فایدهای ندارد، زیرا فردا همان چیزی را که امروز میخواهی، به دست خواهی آورد.
هوش مصنوعی: اگر کسی به عادتهای خود گوش ندهد، حتی اگر دوباره به خوشی و سعادت برسد، باز هم آنچه را که معمولش بوده نمیشنود.
هوش مصنوعی: هر چیزی که او به زودی به او میدهد، پادشاه هیچگاه به آن فکر نمیکند و به آن فکر نمیافتد.
هوش مصنوعی: هر چیزی که پادشاه از بخشش خود به دست آورد، او را در مکانهای نادرست هدر میدهد.
هوش مصنوعی: در روز ناامیدی و بیتابی، هیچ چیزی از خوشبختی او کاسته نخواهد شد و او هرگز دچار وهم و خیال نخواهد شد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.