که چون فرهاد روز خود به سر برد
چو شمع صبح دم در سوختن مرد
خلل در عشق شیرین در نیامد
بر آمد جان و شیرین بر نیامد
خبر بردند بر شیرین خون ریز
که خون کوهکن را ریخت پرویز
همه گفتند کاین رسمی نو افتاد
که شیرین کشت و خون بر خسرو افتاد
روان شد نازنین کز راه یاری
شهید خویش را گرید به زاری
به بالینگاه او شد با دلی تنگ
به آب دیده شست از خون او سنگ
اشارت کرد تا فرمان برانش
بشستند از گلاب و زعفرانش
کفن کردند و بسپردند غمناک
غریبی را به غربت خانهٔ خاک
بسی بگریست شیرین بر غریبیش
فزونتر زان ز بهر بی نصیبیش
چه در دست آمد آن نامهربان را
که بی جرمی بکشت آن بی‌زبان را
چو نتوانست خونم را پی افگند
گناهم را سیاست بر وی افگند
چو فردا دست خون در دامن آید
دیت بر خسرو و خون بر من آید
به خدمت بود فرتوتی کهنسال
چو گردون در جهان سوزی شده زال
نگون پشتی ولیکن کژ خرامان
مهی در سلخ و نامش ماه سامان
بهر جا در مصیبت روفته جای
بهر کو در عروسی کوفته پای
گشاده گریهٔ تزویر چون می
هزاران اهرمن حل کرده در وی
فریب انگیزی از گیرائی گفت
که کردی پشه و سیمرغ را جفت
ز داروها که کار آید زنان را
ز ره برده بسی سیمین تنان را
مفرحها ز مروارید و از در
که خوبان را برد هوش از بلا در
گیاهانی به تسخیر ازموده
بهر ذره دو صد ابلیس سوده
چو در گوش آمدش گفتار شیرین
به دندان خست لب زان کار شیرین
که بانو را پرستاری چو من پیش
پس آنگه بهر ناچیزی دلش ریش
به فرما تا به یک پوشیده نیرنگ
کنم صحرای عالم بر شکر تنگ
شکیبا کرد شیرین را فسونش
نوازشها نمود از حد فزونش
به گرمی داد فرمان تا براند
شکر را شربت شیرین چشاند
عجوز کاردان ز آنجا به تعجیل
روان شد تا سپاهان میل بر میل
به چاره ره در ایوان شکر کرد
چو موری کو به خوزستان گذر کرد
بیامد تا بر شکر به صد نوش
نهاد از مهربانی حلقه در گوش
چو محرم شد همه شادی و غم را
به مادر خواندگی بر زد علم را
ز شیرین کاری جادو زن پیر
مزاجش با شکر در خورد چون شیر
پری روی از چنان جادو زبانی
جدا بودن نیارستی زمانی
گهیش از عشق خسرو راز گفتی
گهش ز اندوه شیرین باز گفتی
عجوز فتنه باوی روی در روی
درون رفته به شکر موی در موی
چنان افتاد وقتی فرصت کار
که کرد آهنگ می سرو سمن بار
به قدر هفته‌ای در کامرانی
پیاپی داشت دور دوستکانی
بخار باده در سر کرد کارش
صداع انگیز شد مغز از خمارش
فتادش در مزاج از رنج سستی
به بیماری کشیدش تندرستی
ز بالین جستن سرو خرامان
به سامان کاری آمد ماه سامان
به تدبیر آستین بالید و بنشست
همی آمیخت نیرنگی بهر دست
گمان بر اعتمادش بسته بیمار
کبوتر نازک و شاهین ستم کار
چو ناگه یافت آن فرصت که می جست
به نوشین شربتی زهرش فرو شست
قدح پر کرد و در دست شکر داد
لبش را ز آخرین شربت خبر داد
چو ماه نازنین کرد آن قدح نوش
درون نازکش افتاد در جوش
خرابی یافت اندر قالبش راه
ز پرواز از عدم شد جانش آگاه
نخست از بی خودی خود را بهش کرد
وداع مادر فرزندکش کرد
که رحمت بر تو باد ای مادر پیر
که در زحمت نکردی هیچ تقصیر
ز تو آن سایه دیدم بر سر خویش
که امیدم نبود از مادر خویش
کشد تقدیر جان کم نصیبان
گنه بر مرگ و تهمت بر طبیبان
ز من با شرط تعظیمی که دانی
زمین بوسی به بزم خسروانی
به مالی زیر پایش دیده غمناک
بگوئی آسمان را قصهٔ خاک
که ما رفتیم با جان پر امید
ترا جان تازه با دو عمر جاوید
درین گفتن پلک در هم غنودش
درامد خواب مرگ و در ربودش
ز هر چشم انجمن را خون برآمد
نفیر از انجم گردون بر آمد
جوان مردان به سرها خاک کردند
عروسان آستین‌ها چاک کردند
ز مژگان خلق خون دیده پالود
برامد ناله‌های آتش آلود
به خسرو نیز گشت آن قصه روشن
که مهمان شد شکر در سبز گلشن
نشست از سوگواری با تنی چند
به ماتم چاک زد پیراهنی چند
ز نرگس بهر آن سرو خرامان
به خاک افشاند در دامان به دامان
به صد تلخی ز شیرین کرد فریاد
که به زین خواست نتوان خون فرهاد
عمل‌ها را جزاها در کمین است
جزای آن که من کردم همین است
نکو را نیک و بد را بد شمار است
به پاداش عمل گیتی به کار است
چو خسرو جرم خود را یافت پاداش
پشیمان وار گشت از دیده خون پاش
طمع یک بارگی برداشت از دوست
رضا بی مغز گشت و کینه بی پوست
ز ارمن در مدائن رفت غمناک
ز حسرت کام خشک و دیده نمناک
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خبر مرگ فرهاد به شیرین می‌رسد و او به شدت زار می‌زند. فرهاد به خاطر عشقش جان می‌دهد و شیرین بر بالین او می‌رسد و از غم از دست رفتن او به زاری می‌افتد. با تدبیر یک زن پیر، شیرین به فرهاد شربتی می‌دهد که او را به خواب ابدی می‌برد. بر اثر این حادثه، سوگ و غم همه جا را می‌گیرد، و خسرو نیز از این خبر غمگین می‌شود و غصه می‌خورد. او از وضعیتی که به وجود آمده پشیمان است و به اعمال خود می‌اندیشد. در نهایت، احساس حسرت و غم در دل او باقی می‌ماند.
هوش مصنوعی: فرهاد در پایان روز خود مانند شمعی که صبح روشن می‌شود، در سوختن و رنج کشیدن جان خود را از دست داد.
هوش مصنوعی: عشق شیرین هرگز دچار نقصان و خدشه نشد و حتی در هنگام مرگ فرهاد، جان شیرین هم از عشق او دور نشد.
هوش مصنوعی: به شیرین خبر دادند که پرویز، خون فرهاد، آن کوهکن، را ریخته است.
هوش مصنوعی: همه گفتند که این یک رسم جدید و بی‌سابقه است که شیرین (در پی مرگ فرهاد) خودکشی کرد و خون او بر خسرو (یعنی حاکم) ریخته شده است.
هوش مصنوعی: شیرین، که محبوب خسرو است، بر بالین او زاری می‌کند و اشک میریزد، چرا که او به خاطر عشق و یاری خود جان داده است.
هوش مصنوعی: شیرین به بالین فرهاد آمد، با دل شکسته و ناراحت. او با اشک‌هایش خون او را از روی سنگ شست.
هوش مصنوعی: شیرین اشاره کرد که بدن فرهاد را با گلاب و زعفران بشویند، تا آمادهٔ دفن شود.
هوش مصنوعی: فرهاد را با تهیهٔ کفن آماده کردند و به شکل غمگینی او را به دنیای خاکی که غریب بود، سپردند.
هوش مصنوعی: شیرین به شدت بر غریبی‌اش گریه کرد و این اندوه او بیشتر از غم بی‌نصیب بودنش بود.
هوش مصنوعی: شیرین با ناراحتی از مرگ فرهاد می‌پرسد چه سودی برای آن بی‌رحم (نامهربان) داشت که بی‌گناهی را که نمی‌توانست از خود دفاع کند، به قتل رساند.
هوش مصنوعی: وقتی نتوانستند خون من را به ناحق به گردن من بیندازند، گناه من را به سیاست و تزویر به او نسبت دادند.
هوش مصنوعی: زمانی که فردا خونم در دامن من بیفتد، مجازات و عذاب بر خسرو خواهد آمد و آن خون بر من خواهد ریخت.
هوش مصنوعی: به خدمتی، پیرمردی فرسوده و کهنسال مثل آسمان، در دنیا دچار سوختن و نابودی شده است.
هوش مصنوعی: پشتی که در اینجا به معنای قوس و قزح است، به نوعی در حال افتادن است، اما با این حال، راه رفتن او کج و معوج است و در زمانی که در اوج گرما (سلخ) قرار دارد، اسم او (ماه سامان) به معنای ماه زیبایی است که به خاطر ویژگی‌هایش ستوده شده است. این توصیف، تقابل بین زیبایی و حالت ناپایدار را بیان می‌کند.
هوش مصنوعی: هر جا که در غم و مصیبت هست و مردم غصه دارند، در جشن و شادی نیز پا نمی‌زنند و خوشحالی نمی‌کنند.
هوش مصنوعی: شیرین با گریهٔ مکرر و تزویر، مانند می (شراب) که هزاران شیطان را در خود حل کرده، بی‌وقفه اشک میریزد.
هوش مصنوعی: شخص فریب‌کار از جذابیت خود می‌گوید و اشاره می‌کند که توانسته پشه و سیمرغ (پرنده‌ای افسانه‌ای و نشانهٔ عظمت) را به هم جفت کند، به این معنا که برای فریب دادن دیگران از هر وسیله‌ای استفاده می‌کند.
هوش مصنوعی: بسیاری از زنان را با داروها از راه به در برده‌اند و این داروها برای درمان و کنترل آنان موثر بوده است.
هوش مصنوعی: عطر و خوشحالی از مروارید و از درختی می‌آید که زیبایان را تحت تاثیر قرار می‌دهد و از غم و بلای دنیا رهایی می‌بخشد.
هوش مصنوعی: گیاهانی که به تصرف درآمده و به خاطر هر ذره، دوصد ابلیس برانگیخته شده‌اند. این به این معناست که موجودات خوب و زیبا تحت تأثیر نیروهای منفی قرار گرفته‌اند.
هوش مصنوعی: وقتی شیرین در گوشش صحبت کرد، او به خاطر درد دندانش لب خود را از این موضوع تلخ گزید.
هوش مصنوعی: هیچ کس مثل من نمی‌تواند از بانو پرستاری کند و حالا به خاطر یک چیز بی‌ارزش قلبش شکسته است.
هوش مصنوعی: به شیرین بگو تا با یک ترفند پنهانی، در دنیای وسیع و پهناور، احساسی شیرین و خوشایند را بیافریند.
هوش مصنوعی: شیرین را با فریب‌ها و ناز و نوازش‌هایش صبر کرد و این نوازشها بیش از حد شد.
هوش مصنوعی: شیرین فرمان داد تا شکر را که نماد شیرینی و لذت است، گرم کنند و به عنوان شربت شیرین به او بدهند.
هوش مصنوعی: زنی سالخورده و با تجربه به سرعت از آنجا حرکت کرد تا خبر مرگ فرهاد را به شیرین برساند.
هوش مصنوعی: شیرین، در ایوان شکر، به فکر چاره‌ای افتاده است و مانند موری که برای عبور از سرزمین خوزستان تلاش می‌کند، برای حل مشکلش سعی و کوشش می‌کند.
هوش مصنوعی: فرهاد به عشق شیرین به او هدیه‌ای از شکر و شیرینی آورد و به نشانهٔ مهربانی، حلقه‌ای در گوشش قرار داد.
هوش مصنوعی: زمانی که همه شادی‌ها و غم‌ها به او محرم شدند، علم (فریاد یا پرچم) را به مادرخوانده‌اش (شیرین) نشان داد.
هوش مصنوعی: ز شیرین‌کاری‌های زن جادوگر، مزاج او به اندازه‌ای شیرین است که با شکر هم قابل مقایسه است.
هوش مصنوعی: با وجود زیبایی و جذابیت این جادو و زبان شیرین، نمی‌توانی از او جدا شوی و این جدایی را تحمل کنی.
هوش مصنوعی: گاهی از عشق خسرو صحبت کردی و گاهی از اندوه شیرین.
هوش مصنوعی: زنی پیر و فریبنده با چهره‌ای زیبا و دلربا، در حالی که در خود فرو رفته است، به زیبایی موهایش اشاره می‌کند.
هوش مصنوعی: اینجا اشاره به زمانی است که فرصتی برای انجام کار مورد نظر پیش آمد و کسی تصمیم گرفت تا به سمت محبوبش که به صورت مجازی به مانند "سرو" و "سمن" توصیف شده است، حرکت کند.
هوش مصنوعی: شیرین به مدت یک هفته به طور مداوم در شادی و خوشحالی به خاطر دوستی و محبت فرهاد زندگی می‌کرد.
هوش مصنوعی: شراب در سر او بخار کرده و باعث بروز سردرد شد، به طوری که مغزش تحت تأثیر سرخوشی و خماری قرار گرفت.
هوش مصنوعی: از ضعف و ناراحتی به حالتی گرفتار شد که سلامتی او را تحت تأثیر قرار داد و در نتیجه به بیماری مبتلا شد.
هوش مصنوعی: شیرین از کنار بستر فرهاد که در حال مرگ است، برخاست و به سوی او آمد. او به زودی به سمت کار مهم و تعیین‌کننده‌ای رفت که مربوط به ماه (شخصیت مهم یا حقیقتی الهی) است.
هوش مصنوعی: شخصی با استفاده از تدبیر و فریب، دستش را بالا برد و به نشستن پرداخت و به طور پنهانی نقشه‌ای را برای عمل کردن تدارک دید.
هوش مصنوعی: در این بیت، شیرین به شخصی که به او اعتماد کرده و به او اطمینان دارد، اشاره می‌کند و او را همچون کبوتر نازکی می‌داند که در برابر شاهین ستم‌کار قرار گرفته است، به این معنا که او به شدت آسیب‌پذیر و در معرض خطر است.
هوش مصنوعی: ناگهان وقتی فرصتی که دنبالش بود را پیدا کرد، شربتی شیرین را که مانند زهر بر او تاثیر می‌گذارد، نوشید.
هوش مصنوعی: شخصی ظرفی را پر از نوشیدنی کرد و به دست گرفت و لبش را به آخرین جرعه‌ای که نوشیده بود، رساند تا خبری را که دلتنگش بود، به او برساند.
هوش مصنوعی: زمانی که آن دختر زیبا، ماه نازنین، آن جام نوشیدنی را در دست گرفت، درون ظرف به شدت جوشید و به حالتی خاص افتاد.
هوش مصنوعی: شخصیت مورد نظر دچار ویرانی و خرابی شد و فهمید که باید از حالت عدم (عدم وجود) خارج شده و به زندگی ادامه دهد.
هوش مصنوعی: شیرین به خاطر مرگ فرهاد از حال خود بی‌خبربود و در لحظه‌ای که خبر رسید، به مادرش وداع گفت و از بی‌خود بودنش آگاه شد.
هوش مصنوعی: ای مادر پیر، رحمت و رحمت بر تو باد، زیرا هیچ قصوری در زحماتی که برایم کشیدی نداشتی.
هوش مصنوعی: شیرین می‌گوید که سایه‌ای را از تو، مادرش، بر سر خود دیده است، در حالی که او هرگز انتظار چنین امیدی را از مادرش نداشت.
هوش مصنوعی: قسمت از تقدیر، جان کسانی که نصیب کمی دارند و گناهکار هستند را به خاطر مرگ و تهمت به پزشکان می‌گیرد.
هوش مصنوعی: من به شرطی که می‌دانی، به خاطر تعظیم، زمین را در بزم خسرو (خسرو پرویز) می‌بوسم.
هوش مصنوعی: به مال و ثروتی که زیر پای خسروست، با چشمی غمگین بگویید که آسمان نیز داستان خاک و زمین را می‌داند.
هوش مصنوعی: من و دوستانم با دلی پر از امید به سفر رفتیم، اما تو را می‌گویند که جان تازه‌ای به دست آورده‌ای که بی‌پایان است.
هوش مصنوعی: در این لحظه که شیرین در حال صحبت است، پلک‌های او نصف می‌شود و او به خواب مرگ فرو می‌رود و از دنیا می‌رود.
هوش مصنوعی: از هر چشمی در این مجلس اشک میریزد و از آسمان صدای عزا و سوگواری به گوش می‌رسد.
هوش مصنوعی: مردان جوان برای عزاداری به نشانهٔ احترام و سوگواری بر سر خود خاک می‌ریزند و زنان، با پارچه‌های خود چون عروسان، گریه و زاری کرده و آستین‌های خود را پاره می‌کنند.
هوش مصنوعی: شیرین با چشمانش اشک میریزد و از عواطفش، مانند خون، می‌درد و ناله‌های او آتشین و سوزان است.
هوش مصنوعی: خبر مرگ فرهاد به خسرو نیز رسید و او نیز متوجه شد که شیرین به باغ گل‌ها رفته است که در آنجا شکر وجود دارد.
هوش مصنوعی: شیرین از شدت غم و اندوه، با چند نفر از دوستانش نشسته است و برای مرگ فرهاد ماتم گرفته و پیراهن‌هایش را چاک کرده است.
هوش مصنوعی: شیرین به خاطر فرهاد، اشک‌هایی چون نرگس به عنوان گل در دامانش میریزد؛ یعنی در سوگ او، اشک‌هایش را به زمین میریزد و به یادش گریه می‌کند.
هوش مصنوعی: شیرین با صدای تلخ فریاد می‌زند که نمی‌تواند به زین سوار شود؛ زیرا خون فرهاد (عشقش) را در قلبش احساس می‌کند و در این لحظه غم انگیز، حالتی از اندوه و تاسف دارد.
هوش مصنوعی: عمل‌ها همیشه در انتظار پاداش و جزا هستند و جزای عملی که من انجام داده‌ام، همین وضعیت فعلی است که برای من پیش آمده است.
هوش مصنوعی: کارهای خوب باید با جزای خوب و کارهای بد نیز با جزای بد جبران شوند؛ دنیا براساس پاداش اعمال آدمی تنظیم شده است.
هوش مصنوعی: وقتی خسرو متوجه شد که به خاطر عمل خود مجازات شده است، با پشیمانی زیاد اشک میریزد و به گریه می‌افتد.
هوش مصنوعی: شیرین از دوستی که به او امید داشت، یکباره دست کشید و دیگر به او اعتمادی نکرد. این وضعیت باعث شد که او از احساسات و محبت خالی شده و احساس کینه و نفرت در دلش باقی بماند.
هوش مصنوعی: شیرین به خاطر حسرت و ناکامی‌اش از ارمن به مدائن می‌رود و در این راه غمگین است؛ چشم‌هایش از اشک پر شده و دلش از درد و بی‌حوصلگی خشک و بی‌خیال شده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.