شمارهٔ ۳۴ - فی مدح الصاحب الاعظم عز الدولة و الدین مسعود عز نصره
دی سحرگه چو آتش نشاّف
زد زبانه ز شیشه ی شفّاف
کرد سیمرغ آتشین شهپر
آشیان بر فراز قلّه قاف
آهوان فلک بیفکندند
نافه مشک تبّتی از ناف
سپه روم با طلایه زنک
برکشیدند صف بعزم مصاف
برگرفتند طاق خضرا را
شمع های معنبر از اطراف
درفکندند قصر مینا را
خیمه های مرصع از اکناف
شب شامی لباس را کردند
قطع زرین جلاجل از اعطاف
بدره مهر شد زر خانی
واسمان درم فشان صرّاف
بت عالم فروز شرقی را
آهوی شیر گیر شد سیاف
صبح سیمین عذار خندان روی
سر بر آورد از کبود لحاف
زهره بر شادی رخ دستور
جام خورشید کرده پر می صاف
عزّ دنیی و دین که پایه او
فایقست از مراتب اوصاف
انک از فرط کبریا و جلال
بود از کایناتش استنکاف
توسنش را زمانه شد رایض
و آسمان خوید و کهکشان علّاف
برباید بکلک چهره گشای
خم نون از شکنج گیسوی کاف
چون ز جودش جهان اثر یابد
آز را خاصیت شود اسراف
هر چه در چنبر سپهر افتد
خاطرش را بر آن بود اشراف
هست در عهد عدل شامل او
دیده ی باز آشیان خطّاف
ای ز بهر غنای اقبالت
مهر و مه گشته عودی و دفّاف
کرده روح از نسیمت استنشاق
کرده عقل از ضمیرت استکشاف
بکر دریا نشین خاطر تو
برده آب از سلاله اصداف
بحر گوهر فشان کف آورده
پیش دستت ز روی استعطاف
ابره ی ابر را بیاد کفت
کرده پر کار چرخ اطلس باف
اصطناع ترا امل مداح
انتقام ترا اجل وصّاف
ذهن مشگل گشای درّاکت
شرح تفسیر غیبت را کشّاف
مغز چرخ از نسیم معدلتت
پر شمیم شمامه انصاف
کرده خلقت مشام گیتی را
مشگبوی از نسایم الطاف
نفست را نسیم آن نافه
که بر آمد زناف عبد مناف
کعبه را قبله ی رخ تو مزار
سدره را سدّه در تو مطاف
سخن ابر پیش دستت باد
صفت بحر نزد جودت لاف
اختران چون طوایف حجاج
کرده بر گرد درگه تو طواف
لطف و قهر تو جنتست و جحیم
و آسمانها در آن میان اعراف
بی حفاظت چگونه دختر نعش
بازماند درون ستر عفاف
پیش کلکت شود زبان حسام
از حیا آب در دهان غلاف
رایت اردم زند ز هشیاری
ببرد مستی از مزاج سلاف
دست عدل تو چون بتیغ وفاق
از جهان قطع کرد بیخ خلاف
بیداز آن پس خلاف عقل بود
که کسی نسبتش کند بخلاف
ذکر کان با کف تو می کردم
گفت تا چند از این حدیث گزاف
کان شکسته دلیست خاک نشین
سر بر آورده از ره اتلاف
سرزنش بین که می کند همه روز
آفتابش به تیغ استخفاف
پیش ازین ملک در نکاح تو بود
لیکنش این دمست وقت زفاف
ای بسا ابن مقله ی چشمم
در مدیحت سواد کرده صحاف
وقت آن شد که تیر بینش را
بود اطراف بوستان اهداف
صحن باغست چون جمال ملاح
طرف راغست چون غدار ظراف
باد بر خامه های ریگ نگر
کرده تحریر سوره احقاف
نظری کن که اندرین موسم
هست بر جانم از عنا اصناف
شده ام همچو موی و این بترست
که بود تیر غصه موی شکاف
نقد عینم سرشک سیما بیست
از غم سیم دل چو دیده ی قاف
تا بحکم تملّک و تملیک
نکند کس تصرف اوقاف
وقف ذات تو باد ملک وجود
که دو عالم بذات تست مضاف
سال عمر ترا عدد چندان
که بر آید ز عشر آن آلاف
مالت از نایبات دهر مصون
ملکت از حادثات چرخ معاف
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، به وصف زیباییها و عظمتهای جهان و همچنین مقام و شخصیت والای انسانی پرداخته شده است. شاعر با استفاده از تصاویری زیبا و کنایات جاودانه، به جلوههای طبیعی و روحانی اشاره میکند و به فضایل شخصی میپردازد که منشأ خیر و برکت است. در پس زمینه، مفاهیم عدالت، علم و جود نیز مطرح میشوند و در نهایت بر لزوم مراقبت از فضیلت و حیا تأکید میشود. شعر به نوعی هم به زیباییهای دنیوی و هم به معانی عمیق معنوی میپردازد و گویای عطوفت و دوستی است.
هوش مصنوعی: دیروز صبح که آتش شعلهور شد و زبانههایش از شیشهی شفاف نمایان گردید.
هوش مصنوعی: پرندهای درخشان و افسانهای بنام سیمرغ، آشیانهاش را بر بلندای قله قاف ساخته است.
هوش مصنوعی: زیباهای آسمان، مانند آهوانی که زیبایی خاصی دارند، با لطافتی شگفت انگیز، عطر خوشبوی مشک خویش را به زمین میپاشند.
هوش مصنوعی: نیروهای رومی با صدای طبل جنگ، صفوف خود را برای نبرد آماده کردند.
هوش مصنوعی: شمعهای معنوی از اطراف، طاق سبز را روشن کردند.
هوش مصنوعی: قصر زیبای مینا را از هر طرف با خیمههای زینتی و شیک پر کردند.
هوش مصنوعی: در شب، به خاطر زیبایی، لباسهایی از جنس زرین با دقت و زیبایی دوخته شد.
هوش مصنوعی: درخشش ماه مانند طلای زرد است و آسمان همچون صرافی که سکهها را پخش میکند، نور خود را پراکنده میسازد.
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به زیبایی و جلوهای خاص از وجودی محبوب و دلربا شده است. محبوبی که مانند خورشید درخشان است و دلها را به خود جلب میکند، به مانند آهویی در دست یک دارنده مهارت و توانایی در شکار است. این تصویر نشاندهنده قدرت و جذابیت آن محبوب در جذب افراد و تسخیر دلها است.
هوش مصنوعی: صبح با چهرهای زیبا و خوشحال از زیر لحاف آبی رنگ بیرون آمد.
هوش مصنوعی: زهره به خاطر شادی چهرهاش، جامی از نور خورشید را پر کرده است.
هوش مصنوعی: عزت دنیا و دین به این است که پایهاش بالاتر از تمامی ویژگیها و صفات است.
هوش مصنوعی: به دلیل عظمت و بزرگی خود، او از خلق کائنات سر باز زده است.
هوش مصنوعی: زمانه بر نظرات خود دستخوش تغییر شده و آسمان و کهکشان نیز بر آن تأثیر گذاشتهاند.
هوش مصنوعی: برمیدارم کلاه خود را و چهرهام را نمایان میکنم، مانند نان نرم و خوشعطر که از تاب خوردن موهای کاف بهدست آمده است.
هوش مصنوعی: وقتی که برکت بخشش او بر دنیا تأثیر بگذارد، از آنجا که نعمتهایش بسیار زیادند، زیادهروی در استفاده از آنها به وجود میآید.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در دوره زندگی انسان اتفاق بیفتد، ذهن او به آن مشغول میشود و همیشه آن را در نظر دارد.
هوش مصنوعی: در روزگار عدالت، چشم پرندهای که در آشیانهاش قرار دارد، به او باز است و میتواند همه چیز را ببیند.
هوش مصنوعی: تو به خاطر ثروت و موفقیتت، مانند چوب و سازهای موسیقی درخشیدهای و همه را تحت تاثیر قرار دادهای.
هوش مصنوعی: روح انسان از عطر وجود تو بهرهمند میشود و عقل از درونت چیزهای پنهان را کشف میکند.
هوش مصنوعی: دریای بکر و دست نخورده، فکر تو را به خود مشغول کرده و آبش از لایههای صدفی سست و نرم به دست آمده است.
هوش مصنوعی: دریای گوهری، با دست پر از زیباییها، به خاطر لطف و محبتش به تو نزدیک شده است.
هوش مصنوعی: ابرهای انباشته و تیرهای را به یاد میآورم که همچون کارگرانی سختکوش در حال بافتن پارچهای از اطلس هستند.
هوش مصنوعی: تو را برای مدح و ثنا آماده کردهاند و انتقام تو به عاقبت تو وابسته است.
هوش مصنوعی: ذهن هوشمند و مشکلگشا، تو میتوانی معنا و توضیح غیبت را به خوبی بیان کنی.
هوش مصنوعی: نسیم لطیف عدلت تو، مانند عطر دلانگیزی است که در فضا پخش میشود و بر تمام وجود تاثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: خلقت، بوی خوشی به عالم بخشیده که از نفحات لطیف الهی ناشی میشود.
هوش مصنوعی: نفست مانند نسیمی است که از عطر نافهای که متعلق به عبد مناف است، به مشام میرسد.
هوش مصنوعی: کعبه، نقطه ی قبله و مکان زیارتی است که تو را به یاد میآورد و درخت سدره نیز که نشانهای از وسعت و زیبایی است، به وسیله تو میدرخشد و جایگاه خاصی دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی ابر سخن میگوید، دست تو مانند باد عمل میکند و به غنای دریا نزدیک میشود، اما سخاوت تو فقط در حد یک ادعا باقی میماند.
هوش مصنوعی: ستارگان مانند گروههای حاجیان دور درگاه تو در حال گردش هستند.
هوش مصنوعی: حضور و لطف تو مانند بهشت و خشم و عدم توجه تو مانند جهنم است، و آسمانها نیز در این حالت وجود دارند که میتوانند در میان این دو حالت قرار بگیرند.
هوش مصنوعی: چگونه میتوان بدون حفاظت، دختر را در پناه عفت نگه داشت؟
هوش مصنوعی: حضور حسام در برابر تو چنان باعث شرمندگی او میشود که نمیتواند حتی صحبت کند و دهانش از حیا پر از آب میشود.
هوش مصنوعی: اگر به هوشیاری خود دقت کنم، میتوانم از مستی و نشئهام بکاهم و خود را از حالتی که موجب از دست دادن هوش میشود، رها سازم.
هوش مصنوعی: دست عدالت تو مانند شمشیر اتحاد، ریشههای نفاق و دشمنی را از دنیا بریده است.
هوش مصنوعی: پس از آن، نادرست و مخالف با عقل است که کسی به او نسبت نادرستی بدهد.
هوش مصنوعی: من مرتب نام تو را با دست خود میبردم، اما تو گفتی تا کی باید به این داستان بیمحتوا ادامه دهم؟
هوش مصنوعی: دل شکستهای که مانند خاک نشینی است، از راه نابودی و اتلاف زندگی سر بلند کرده است.
هوش مصنوعی: توجه کن که روزی خورشید با تیرهای ظلم و ستم، به شدت مورد سرزنش قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: پیش از این، ملک در ازدواج تو بود، اما حالا این لحظه، زمان عروسی است.
هوش مصنوعی: شاید چشمانم به اندازه ابن مقله زیبا باشند که در ستایشت خود را به کاتب و خوشنویسی مشغول کردهام.
هوش مصنوعی: زمان آن فرا رسیده که بتوانی با دیدگاه خود به اطراف باغ اهدافی که در نظر داری، نگاه کنی.
هوش مصنوعی: باغ مانند زیبایی یک ملوان است و حاشیهی آن به گونهای است که جذاب و فریبا به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: باد بر دانههای ریز شن میوزد و آنها را مانند نوشتار سوره احقاف به هم میزند.
هوش مصنوعی: به من نگاهی بینداز که در این زمان، بر وجودم از انواع مشکلات و سختیها فشار آمده است.
هوش مصنوعی: من مانند مو شدهام و این بیشتر از آن ترسناک است که تیر غم مو را بشکافد.
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به نوعی احساس غم و اندوه اشاره میکند که باعث میشود چشمانش پر از اشک شود. او از زیبایی چهرهٔ محبوبش یاد میکند و تأثیر آن بر دلش را بیان میکند. در واقع، این حس غم و اشک کاری کرده که این تصویر برای او بسیار زنده و قابل تأمل باشد.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند در اموال وقف تصرفی کند مگر اینکه بر اساس حکم مالکیت و اعطای مال این اجازه را داشته باشد.
هوش مصنوعی: وجود تو وقف شده است بر ملک وجود، چرا که دو جهان به وجود تو وابسته و پیوستهاند.
هوش مصنوعی: سالهای عمر تو به قدری است که اگر ده درصد آن را حساب کنی، بهراحتی به هزاران سال خواهد رسید.
هوش مصنوعی: دارایی تو از بدیهای زمانه در امان است و تو از اتفاقات نگرانکننده دنیا محفوظ ماندهای.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چه زنی لاف عاشقی زگزاف؟
بر سردار زن چو مردان لاف
ورد من در توشد ز قاف به قاف
کسب قوّال و مایه قوّاف
کند ارپای در نهد به مصاف
سنگ را چون عقیق زهره شکاف
گر عنایت کند، نگهدارد
تن پشه ز خطفه خطاف
ور حمایت کند، بگرداند
تف خورشید از تن خشاف
من کیم، تا زنم ز عشق تو لاف؟
نیست دعوای این سخن ز گزاف
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.