سر چو آه عاشقان برکرد صبح
عطر آتش زای زآن برکرد صبح
از شرار آه مشتاقان دل
آتش عنبرفشان برکرد صبح
بر قواره‌یْ ماه سِحری کرد چرخ
تا سر از خواب گران برکرد صبح
تا کند سیمین قواره در زمین
سر ز جیب آسمان برکرد صبح
خواب چشم ساقیان بست آشکار
دود رنگین کز نهان برکرد صبح
زآتشی که‌افتاد از حَراق شب
شمع در صحرای جان برکرد صبح
چون قراسنقر گریزان شد به راه
آق سنقر دیدبان برکرد صبح
چون به دست چپ طراز چرخ دید
نقش والفجرش برکرد صبح
کشتی زر هم کنون آمد پدید
کآنَک آنَک بادبان برکرد صبح
جام را گنج فریدون خون بهاست
چون درفش کاویان برکرد صبح
از پی نوروز تا در جُل کشند
زین به گلگون جهان برکرد صبح
گوئی اینک بر دژ زرین روس
رایت شاه اخستان برکرد صبح
عنصر اقبال و جان مملکت
گوهر تایید کان مملکت
جام چون گل عطر جان آمیخته
لعل با زر در دهان آمیخته
دست صبح از عنبر و کافور و مشک
صد مثلث رایگان آمیخته
ساغر از یاقوت و مروارید و زر
صد مفرح در زمان آمیخته
در دل خُم خون شده جان پری
با تن مردم چو جان آمیخته
در سفال خُم نگر زرآب می
آتش اندر ضیمران آمیخته
آن می و نارنج را گر کس ندید
با شفق صبح آنچنان آمیخته
از پی تعویذ جان عاشقان
آب مُشک و زعفران آمیخته
روی و موی شاهدان چون آبنوس
روز و شب در یک مکان آمیخته
از نثار جام زر بر فرق خاک
جرعه بین با خاک جان آمیخته
جام می چون لوح طفلان سرخ و زرد
نو بهاری با خزان آمیخته
روز و شب را زآشتی با یکدگر
دولت شاه اخستان آمیخته
خسرو مشرق جلال الدین که کرد
ذوالجلالش کامران مملکت
شاهد روز از نهان آمد برون
خوانچهٔ زر زآسمان آمد برون
چهرهٔ آن شاهد زربفت پوش
از نقاب پرنیان آمد برون
شاهد و شاه از قبای فستقی
همچو فُستُق ز استخوان آمد برون
نقب در دیوار مشرق برد صبح
خشت زرین زآن میان آمد برون
نعرهٔ مرغان برآمد که‌الصبوح
بیدلی از بند جان آمد برون
بامدادن سوی مسجد می‌شدم
پیری از کوی مغان آمد برون
من به بانگ مؤذنان کز میکده
بانگ مرغ زند خوان آمد برون
عاشقی توبه شکسته همچو من
از طواف خمستان آمد برون
دست من بگرفت و در میخانه برد
با من از راه نهان آمد برون
گفت میْ خور تا برون آیی ز پوست
لاله نیز از پوست زآن آمد برون
مِیْ خوری به کز ریا طاعت کنی
گفتم و تیر از کمان آمد برون
پای رندان بوسه زن خاقانیا
خاصه پایی کز جهان آمد برون
از حجاب غیب چون ماه از غمام
نصرت شاه اخستان آمد برون
داور اسلام خاقان کبیر
عدل را نوشیروان مملکت
ساقی دریاکشان آخر کجاست
ساغر کشتی نشان آخر کجاست
کشتی زرین در او دریای لعل
از حبابش بادبان آخر کجاست
از مسام گاو سیمین در صبوح
ارزن زرین روان آخر کجاست
از پی سی طفل را در یک بساط
آن سه لعبت ز استخوان آخر کجاست
این حریفان جمله مستانِ می‌اند
مست عشقی زآن میان آخر کجاست
از زکات جرعهٔ مستان وقت
یک زمین سیراب جان آخر کجاست
بربط نالان چو طفلان از زدن
در کنار دایگان آخر کجاست
نای چون شاه حبش در پیش و پس
ده غلامش پاسبان آخر کجاست
بر سر رگ‌های بازوی رباب
نشتر راحت رسان آخر کجاست
چنگ چون زالی سرافکنده ز شرم
گیسوان در پا کشان آخر کجاست
راوی خاقانی اینک مرحبا
مدحت شاه اخستان آخر کجاست
تاجدار کشور پنجم که هست
کیقباد خاندان مملکت
تیغ خورشید از جهان پوشیده‌اند
در هوا خفتان از آن پوشیده‌اند
تا هوا کبریت رنگ آمد ز چرخ
آتش سیماب‌سان پوشیده‌اند
گرچه از کبریت بفروزد چراغ
زو چراغ آسمان پوشیده‌اند
وقت سرد است آتش افزون کن کز ابر
چشمهٔ آتش‌فشان پوشیده‌اند
کعبه زآتش ساز چون بر فرق کوه
چادر احرامیان پوشیده‌اند
از شعاع آتش اینک صد دواج
در عذار شبستان پوشیده‌اند
وز مزاج می به روی خاصگان
صد دواج رایگان پوشیده‌اند
آن تنوره پیشتر کش کز تفش
در بنفشه ارغوان پوشیده‌اند
خیل زنگی را چو شد در پنجره
شعر چینی در زمان پوشیده‌اند
خلعت اسکندر رومی مگر
در شه هندوستان پوشیده‌اند
زعفران در شب شود رنگین و باز
شب به رنگ زعفران پوشیده‌اند
در زحل گوئی شعاع آفتاب
از کف شاه اخستان پوشیده‌اند
مصطفی عزم و علی رزمی که هست
ذوالفقارش پاسبان مملکت
خیل دی ماهی نهان کرد آفتاب
چشمه بر ماهی روان کرد آفتاب
یوسف آسا چون به دلو از چاه رست
تخت شاهی را مکان کرد آفتاب
مهره آورد از سر افعی برون
در سر ماهی عیان کرد آفتاب
افعی دی را همه تن زهر دید
چون گوزن آهنگ آن کرد آفتاب
خاتم ملک سلیمانی نگر
که‌اندر آن ماهی نهان کرد آفتاب
از پی پنجاهه در ماهی خوران
بهر عیسی نزل خوان کرد آفتاب
وقت را از ماهی بریان چرخ
روز نو را میهمان کرد آفتاب
وز پی بریانی و سور بهار
گوسفندان را نشان کرد آفتاب
از پی تیر بلور انداختن
توز رنگین بر کمان کرد آفتاب
پاره‌ای پیراست از دامان شب
روز را در بادبان کرد آفتاب
تاج بربود از سر مهراج زنگ
یارهٔ طمغاج خان کرد آفتاب
خلعت انصاف می‌دوزد مگر
خدمت شاه اخستان کرد آفتاب
شهریاری کز کف و شمشیر اوست
ابر و برق آسمان مملکت
عدلش ار مهدی نشان برخاستی
ظلم دجال از جهان برخاستی
طوطی از خزران نشیمن ساختی
سنقر از هندوستان برخاستی
وآنکه مهدی بر گمان داند که هست
گر در او دیدی گمان برخاستی
عدلش ار بند طبایع نامدی
چار طوفان هر زمان برخاستی
گر نکرده‌ستی قیامت عدل او
خود قیامت ناگهان برخاستی
ورنه قدرش داشتی طاق فلک
کرسی خاک از میان برخاستی
فرق کوه ار بار قهرش یافتی
پشت خم چون آسمان برخاستی
گر سکندر زنده ماندی تاکنون
پیشش از تخت کیان برخاستی
گر به زه ماندی کمان بهرام را
لرز تیر از استخوان برخاستی
بر کمان چون بازوی شه خم زدی
قاب قوسین زین و آن برخاستی
زین خلف جان پدر شاد است شاد
کاش کز خواب گران برخاستی
دولت بیدار دیدی جاودان
گر ز خواب جاودان برخاستی
او روان شاد است تا فرزند اوست
صورت عدل و روان مملکت
حیدر آتش سنان آمد به رزم
رستم آرش کمان آمد به رزم
خصم چون سگ در پس زانو نشست
کو چو شیر سیستان آمد به رزم
سومنات ظلم را محمودوار
برق زد تا ابرسان آمد به رزم
بر زبان تیغ او در شان ملک
وحی نصرت زآسمان آمد به رزم
رنگ جبریل است تیغش را بلی
بر زبانش وحی از آن آمد به رزم
در کف شاه آن یمانی تیغ را
آسمان مکی فسان آمد به رزم
شاه چون خورشید و در کف جوزَهَر
با کمند خیزران آمد به رزم
خصم شد در هم شکسته چون کمند
که‌آن کمندش در میان آمد به رزم
خصم را چون در کمندش ماند حلق
بس خناقش که‌آنزمان آمد به رزم
خصم در جان کندن آمد چون چراغ
ز آن فواقش در دهان آمد به رزم
شاه را بین کعبه‌ای بر بوقبیس
چون کمیتش زیر ران آمد به رزم
کس سلیمان دید دیوی زیر ران
او بر آن مرکب چنان آمد به رزم
دشمنش بس دور ماند از تاج و تخت
خرمگس گم شد ز خوان مملکت
لشکر عزمش جهان خواهد گشاد
کز کمین فتح ران خواهد گشاد
عزم او چون مهره‌ای خواهد نشاند
ششدر هفت آسمان خواهد گشاد
عدل او بر تشنگان تف ظلم
چشمهٔ آب امان خواهد گشاد
زآرزوی قطرهٔ ابر سخاش
چون صدف دریا دهان خواهد گشاد
پرّ کرکس بین به رنگ خرمگس
یغلغی را کز کمان خواهد گشاد
نیش فصاد اجل پیکان اوست
کو همه رگ‌های جان خواهد گشاد
چون منوچهر از جهان شد طرفه نیست
کز جهان شاه اخستان خواهد گشاد
برکشد تیغ آفتاب آنگه که چرخ
خنجر صبح از میان خواهد گشاد
باز گفتم کز پی بانگ ملک
حِصن دربند از سنان خواهد گشاد
راست آمد فال و می‌گویم کنون
روس را در بند سان خواهد گشاد
خاطرم بر سمع این شمع کیان
مشکل سمع الکیان خواهد گشاد
دزد این درهاست از عقد سخن
هرکه درهای بیان خواهد گشاد
من زبان روزگارم بر درش
چون سر تیغش زبان مملکت
شاه اسکندر مکان باد از ظفر
دست خضرش در عنان باد از ظفر
گر به ملک افراسیاب آمد عدو
شاه کیخسرو مکان باد از ظفر
ور عدو بیژن شبیخون است شاه
رستم توران ستان باد از ظفر
میر بابک در ظلال دولتش
اردشیر بابکان باد از ظفر
مهر تیغ تازیانه‌ش با دو قطب
میخ نعل تازیان باد از ظفر
نیزهٔ دستش که چون شام اسمر است
چون شفق احمر سنان باد از ظفر
از غلامان سرایش هر وشاق
بر عراقین پهلوان باد از ظفر
وز دلیران سپاهش هر سوار
رزم را الب ارسلان باد از ظفر
چرخ چون شد سبز خنگ از نور روز
دولتش را زیر ران باد از ظفر
تیغ حِصرِم رنگ شاه از خون خصم
روز میدان میْ فشان باد از ظفر
بر نگین خاتم او تا ابد
کنیت شاه اخستان باد از ظفر
بر حریر رایت او روز فتح
جاء نصرالله نشان باد از ظفر
باد گردون در ضمان دولتش
دولت او در ضمان مملکت
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش خاقان کبیر، جلال الدین ابو المظفر شروان شاه است و به وصف عظمت و شکوه او می‌پردازد. شاعر بیداری صبح و زیبایی‌های ناشی از آن را به تصویر می‌کشد و به تحسین قدرت و محبوبیت شاه می‌پردازد. با اشاره به نمادهای تاریخی و فرهنگی، مانند نوروز و جام گنج فریدون، او پیروزی‌های شاه را جشن می‌گیرد. شاعر امید به عدالت و حاکمیت او را ابراز کرده و وعدهٔ سعادت و پیروزی را برای مردم سرزمینش می‌دهد. این مدح به عواطف و آرزوهای مردم در زمانهٔ شاعر مرتبط است و با توصیفاتی زیبا و خیال‌انگیز، عظمت شاه را ماندگار می‌کند.
هوش مصنوعی: صبح به مانند درد و آه عاشقان، سر بر می‌دارد و بوی خوشی از آتش که به مانند عطر است، منتشر می‌شود.
هوش مصنوعی: صبح با شعله‌های سوزان دل‌های عاشقان بیدار شد و عطر خوشی همچون عنبر را پخش کرد.
هوش مصنوعی: چرخ فلک بر سیمای زیبای ماه سحر، نوری تابان افکند تا او از خواب سنگین بیدار شود و روز آغاز گردد.
هوش مصنوعی: صبح با طلوعش به زمین نگاهی می‌اندازد و به‌گونه‌ای به زمین می‌آید که گویی زیبایی‌اش را از آسمان به دست آورده است.
هوش مصنوعی: چشم ساقی‌ها بسته است و به وضوح دیده می‌شود که دود رنگینی که از پنهان بیرون می‌آید، خبر از طلوع صبح دارد.
هوش مصنوعی: از آتش شب که به وجود آمده است، شمعی در روح و جان من روشن شده و صبح را به وجود آورده است.
هوش مصنوعی: وقتی قراسنقر (شخصی) از ترس فرار کرد، در راه آق سنقر (محل یا هویتی دیگر) نگهبان به او نگاه کرد و صبح از خواب بیدار شد.
هوش مصنوعی: وقتی به سمت چپ آسمان نگاه کردم، تصویری از نقش صبحگاه که به نام «الفجر» معروف است، نمایان شد.
هوش مصنوعی: کشتی زر، که نشان از ثروت و مجد دارد، اکنون به وضوح نمایان شده است؛ زیرا بادبان آن با طلوع صبح بالا رفته است.
هوش مصنوعی: شراب، که گنج فریدون (پادشاه افسانه‌ای ایرانی) محسوب می‌شود، با بهایی چون درفش کاویان (پرچم تاریخی و نمادین ایران) به دست می‌آید. یعنی ارزش این نوشیدنی به اندازه ارزش تاریخی و فرهنگی این نماد است.
هوش مصنوعی: از زمان نوروز تا هنگامی که زین (فیل) را به سواری می‌کشند، صبحی گلگون و زیبا بر جهان تابیده است.
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که در حال حاضر، صبح به نشانهٔ پیروزی و خوشحالی بر دژ طلایی روس بزرگ‌ترین پرچم شاهی به اهتزاز درآمده است.
هوش مصنوعی: عنصر اقبال و جان مملکت به منزلهٔ گوهر تأیید و ارزشمندی این سرزمین است. به عبارتی دیگر، خوش‌شانسی و روح حیاتبخش کشور، مانند جواهری گرانبهاست که نشانهٔ تأیید و سربلندی آن مملکت می‌باشد.
هوش مصنوعی: جام به اندازه گل عطر جان را در خود دارد و لعل (یک نوع سنگ قیمتی) و زر (طلا) نیز به طرز زیبایی در دهان آن ترکیب شده است.
هوش مصنوعی: دست صبح پر از عطرهای خوشبو مانند عنبر، کافور و مشک است که به طور فراوان و بی‌زحمت در هم آمیخته شده‌اند.
هوش مصنوعی: جام شراب از سنگ‌های قیمتی مانند یاقوت، مروارید و طلا پر شده و صد رنگ و حالت شاداب در آن وجود دارد.
هوش مصنوعی: در دل خُم، خون به مانند جان پری (روح انسان) وجود دارد و با تن آدمی به هم آمیخته است. این تصویر، نشان‌دهندهٔ پیوند عمیق میان روح و جسم در حالتی خاص است.
هوش مصنوعی: در ظرف خُم، به رنگ طلایی مثل آب طلا، می‌سازند و آتش را در دل آن با زعفران و کُندُر (ماده معطر) مخلوط کرده‌اند.
هوش مصنوعی: اگر کسی می و پرتقال را در صبحگاه، زمانی که نور شفق پهن است، نبیند، گویی آن دو به حدی با یکدیگر ترکیب شده‌اند که هرگز قابل تشخیص نیستند.
هوش مصنوعی: عاشقان بعد از استفاده از تعویذ (دعای حفاظتی) برای تقویت روح و جان خود، ترکیبی از آب مُشک (عطر خوش) و زعفران (ادویه گرانبها) را در کنار آن قرار می‌دهند.
هوش مصنوعی: چهره و موی معشوقان مانند چوب آبنوس است و در هر زمانی با هم ترکیب شده و به یکدیگر پیوسته‌اند.
هوش مصنوعی: از ریختن شراب طلا بر سر خاک، جرعه‌ای بنوش که با جان خاک آمیخته شده است.
هوش مصنوعی: جام می (شراب) مانند لوحی است که رنگ‌های سرخ و زرد و مانند یک کودک نو بهاری، با خزان (پیری و زوال) ترکیب شده است. در اینجا، شاعر زیبایی و طراوت شراب را به صورت رنگ‌های شاداب توصیف می‌کند که با زوال و سردی زندگی در هم آمیخته است.
هوش مصنوعی: روز و شب به دوستی و هماهنگی با یکدیگر، مانند دوره‌ای که دولت و اقتدار شاه اخستان (شروان شاه) درهم آمیخته است.
هوش مصنوعی: جلال الدین، پادشاه مشرق، که خداوند (ذوالجلال) او را در ادارهٔ کشور موفق و کامیاب کرده است.
هوش مصنوعی: شاهد روز، به معنای خورشید، از پنهانی بیرون آمد و سفره‌ای از زر، به تعبیر مجازی، از آسمان به زمین فرود آمد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ آن معشوق که لباس زربفت (طلایی) پوشیده بود، از پشت پردهٔ نازک و ظریف (پرنیان) بیرون آمد.
هوش مصنوعی: شاهد و شاه همچون فندق از پوست فندق (که قشنگ و ظاهری زیبا دارد) به شکل استخوانی ظاهر شدند.
هوش مصنوعی: صبح مانند نقبی در دیوار مشرق است که زردی آن به مانند خشت‌های طلا از میان دیوار بیرون می‌آید.
هوش مصنوعی: صدای پرندگان صبحگاهی بلند شد و دل دلتنگی از قید جان آزاد شد و بیرون آمد.
هوش مصنوعی: صبح برای رفتن به مسجد بودم که ناگهان پیری از محلهٔ شراب‌فروشان (مغان) بیرون آمد.
هوش مصنوعی: من به صدای مؤذن‌هایی که از میکده مانند آواز مرغی نغمه سر می‌دهند، از خانه خارج شدم.
هوش مصنوعی: عاشقی که مانند من توبه‌اش را شکسته است، از دور به دوری میکده (خمستان) می‌چرخد و با عشق آزاد می‌شود.
هوش مصنوعی: کسی (ممکن است اشاره به محبوب یا معشوق باشد) دست شاعر را گرفت و او را به میخانه برد و از راه پنهانی به خارج آورد.
هوش مصنوعی: گفت: شراب بنوش تا از حالت درون خود بیرون بیایی؛ حتی از پوست لاله نیز باید عبور کنی تا به حقیقت برسید.
هوش مصنوعی: نوشیدن شراب، تو را از ریا به دور می‌سازد، گفتم و سپس تیر از کمان رها شد.
هوش مصنوعی: پای رندان، یعنی پای افرادی که اهل باده‌نوشی و خوش‌گذران هستند، را بوسه می‌زنند و به‌ویژه پایی که از این دنیا و زندگی مادی خارج شده و به سوی دیگر جهان آمده است.
هوش مصنوعی: نصرت شاه اخستان (خاقان کبیر) مانند ماهی که از پشت ابرها نمایان می‌شود، از پردهٔ غیب و ناپیدا به ظهور آمده است.
هوش مصنوعی: خاقان کبیر (جلال الدین ابو المظفر شروان شاه) داور و حامی اسلام است که در زمینۀ عدالت، مانند نوشیروان (شاه مشهور ایرانی) در مملکت‌داری عمل می‌کند.
هوش مصنوعی: ای ساقی که در دریاها می‌گردی و نوشیدنی می‌ریزی، کجاست؟ ساغری که نشانهٔ کشتی باشد و ما را به یاد آن بیندازد، کجاست؟
هوش مصنوعی: کشتی طلایی در دریای قرمز (لعل) که بادبانش از حبابی ساخته شده، کجاست؟
هوش مصنوعی: از ظرف مسی که به شکل گاو ساخته شده، نوشیدنی‌ای طلایی رنگ (شاید اشاره به شراب) در حال ریختن است. در اینجا شاعر می‌پرسد که این نوشیدنی خوشمزه و گرانبها کجاست.
هوش مصنوعی: در پی یک کرم یا باندازهٔ یک ملافه، سه عروسک یا مجسمه که از استخوان ساخته شده‌اند، چه چیزی وجود دارد که می‌توان به آن اشاره کرد؟
هوش مصنوعی: این دوستان همه در حال نشئگی و شادی هستند، اما عشق و حال واقعی کجا است و در کجای این خوشی‌ها باید جستجو کرد؟
هوش مصنوعی: از زکات (مال یا چیزهای دادنی) جرعهٔ مستان (نوشندگان شراب) در زمان‌هایی که یک زمین تشنه و سیراب از جان (زندگی یا روح) می‌شود، نشان و نشانهٔ آن کجاست؟
هوش مصنوعی: دل‌تنگ و غمگین می‌نوازد بربط (ساز) مانند کودکان که از دوری دایه (پرستار) ناله می‌کنند و از آنچه در کنار اوست، بی‌خبرند.
هوش مصنوعی: نای، که همان دم‌نای است، همچون شاه حبش (حبشی) در جلو و عقب خود، غلامانی دارد که از او محافظت می‌کنند. به طور کلی، این بیت به نبودن پاسبانی یا نگهبانی در اطراف شاعر اشاره دارد.
هوش مصنوعی: بر روی رگ‌های بازوی رباب (یک ساز موسیقی)، برشی وجود دارد که راحتی را به همراه می‌آرد. اکنون، این راحتی کجاست؟
هوش مصنوعی: چنگ (نوعی ساز موسیقی) مانند زنی زرد و شرمگین است که به خاطر زیبایی موهایش، سرش پایین افتاده و در حال کشیده شدن به زمین است.
هوش مصنوعی: راوی، خاقانی، اینک به ستایش شاه (شروان شاه) می‌پردازد و از خود می‌پرسد که ستایش او تا کجا پیش خواهد رفت و به کجا خواهد رسید.
هوش مصنوعی: خاقانی به شاه شروان، که او را تاجدار کشور پنجم می‌داند، اشاره می‌کند و او را مانند کیقباد، پادشاه افسانه‌ای و معروفتاریخ، به عنوان یکی از اعضای خاندان سلطنتی و حاکم مملکت، معرفی می‌کند.
هوش مصنوعی: تیغ آفتاب (نور خورشید) از جهان پنهان شده و در آسمان، شب (خفتان به معنای لباس شب یا ظلمت) آن را پوشانده است.
هوش مصنوعی: هوا وقتی به رنگ کبریت در می‌آید، به مانند آتش و نقره می‌شود و به همین دلیل چرخ (فلک) این رنگ را پنهان کرده است.
هوش مصنوعی: هرچند که چراغی از کبریت می‌سوزد، اما نور آن در آسمان پنهان مانده است.
هوش مصنوعی: هوای سرد است، آتش بیشتری روشن کن زیرا ابرها چشمه‌های آتش‌فشان را پنهان کرده‌اند.
هوش مصنوعی: چادر احرامی‌ها که در هنگام مناسک حج به خود می‌پوشند، بر روی کوه به شکل سازه‌ای از آتش قرار داده شده است، گویی کعبه (بنای مقدس مسلمانان) از آتش ساخته شده است.
هوش مصنوعی: از نور آتش، هم‌اکنون صد پیشانی بند (دواج) بر چهرهٔ شبستان (محل تجمع) قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: به واسطهٔ مزه و طعم شراب، چهرهٔ خاصان و بزرگان در حالت شادابی و سرخوشی، مانند دواج (پارچه‌های سفید) به رایگان پوشیده شده است.
هوش مصنوعی: این بیت بیان می‌کند که لباس یا پوشش زیبایی که در رنگ‌های بنفش و ارغوانی است، به خاطر شدت حرارت و تأثیرش (احتمالاً حس عشق یا زیبایی) تزیین شده و جلوه‌گری می‌کند.
هوش مصنوعی: زنگی‌ها که مردمانی سیاه‌پوست هستند، وقتی شعر چینی به پنجره آورده شد، در زمان نزدیک به ما، آماده‌ی ظهور شده‌اند. این بیت به حضور و استقبال شگفت‌انگیز این افراد از شعر و هنر اشاره دارد.
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که جامهٔ پادشاه اسکندر رومی در دست شاه هندوستان باشد؟
هوش مصنوعی: در شب، زعفران رنگین می‌شود و به نظر می‌رسد که شب هم به رنگ زعفران درآمده است.
هوش مصنوعی: گویا در سیاره زحل، نور آفتاب را از دست شاه اخستان (که اشاره به فردی بزرگ و قدرتمند است) پنهان کرده‌اند.
هوش مصنوعی: مصطفی (پیامبر اسلام) عزم و اراده قوی دارد و علی (امام علی، پسر عموی پیامبر) به سبب داشتن ذوالفقار (شمشیر مشهورش) مدافع و نگهبان سرزمین و مملکت است.
هوش مصنوعی: آفتاب در دی ماه، تعداد زیادی ماهی را پنهان کرد و بر ماهی‌ها، چشمه‌ای را جاری ساخت.
هوش مصنوعی: آفتاب که به دلو چاه برمی‌گشت، همانند یوسف که از چاه نجات پیدا کرد، تاج و تخت سلطنت را به آرامی به جایگاهش بازگرداند.
هوش مصنوعی: خورشید (آفتاب) از سر افعی مهره‌ای (حکمت و برکت) خارج کرد و در سر ماهی (نماد زندگی یا جهان) آن را آشکار ساخت.
هوش مصنوعی: افعی در اینجا به معنای دشمنی است که همواره زهر و خطرش را تجلی داده است، و وقتی خورشید (آفتاب) به سوی او می‌تابد، به مانند گوزن به سمت خطر می‌رود. این بدان معناست که آفتاب به کنایه به قدرت و شکوه سلطنت می‌نگرد و دشمنان را به چالش می‌کشد.
هوش مصنوعی: به خاتم سلیمان، که نماد قدرت و سلطنت است، توجه کن که در آن، آفتاب (نماد نور و روشنی) به‌طور پنهانی ماهی را نهان کرده است. این تعبیر می‌تواند به قدرت و اسرار نهفته در اشیای سلطنت اشاره داشته باشد.
هوش مصنوعی: آفتاب به یاد عیسی (که به معجزه‌ای معروف است) پس از پنجاه روز در ماهی، سفره‌ای زیبا گسترد.
هوش مصنوعی: آفتاب در روز نو، زمان را از ماهی بریان (عدس) میهمان کرد و به آن عطا کرد.
هوش مصنوعی: آفتاب پس از پختن و خوشمزگی بهار، گوسفندان را آماده و نشان داد.
هوش مصنوعی: خورشید، پس از آنکه تیرهای بلورین نور را پرتاب کرد، رنگین‌کمان را به وجود آورد.
هوش مصنوعی: خورشید در روزهایی که شب از آن جدا می‌شود، به مانند پارچه‌ای زیبا، روشنایی را در نور خود می‌افشاند.
هوش مصنوعی: آفتاب تاج مهراج زنگ را برداشت و آن را به یارهٔ طمغاج خان داد.
هوش مصنوعی: آفتاب، که در اینجا نماد قدرت و عظمت است، به نوعی لباس انصاف را برای خدمت به شاه اخستان می‌سازد. به این معنا که خورشید برای نشان دادن و کمک به پادشاهی که به انصاف و عدالت توجه دارد، حرکتی انجام می‌دهد.
هوش مصنوعی: شاهی که همه‌چیز در اختیار اوست و شمشیرش قدرت را به دست می‌آورد، مانند ابر و برق، نشانه‌های عظمت و قدرت مملکت و حکومتش است.
هوش مصنوعی: اگر عدالت او که به مهدی (امام مهدی) شباهت دارد، ظاهر شود، ظلم دجال (نماد ظلم و فساد) از جهان رخت برمی‌بندد.
هوش مصنوعی: تو طوطی را از درختان سرسبز جایی برای زندگی دادی و سنقر (پرنده‌ای زیبا و افسانه‌ای) از سرزمین هندوستان به پرواز درآمده‌ای.
هوش مصنوعی: کسی که در مورد مهدی (امام مهدی، نجات‌دهندهٔ مورد انتظار در فرهنگ اسلامی) فکر می‌کند و بر او گمان می‌برد که وجود دارد، اگر او را ببیند و در او تردید کند، به او شکناک می‌شود.
هوش مصنوعی: اگرچه به خاطر طبیعت‌ها به بررسی درستی او نمی‌پردازند، اما هر لحظه چهار طوفان نشان از قدرت و تاثیر او به پا می‌خیزد.
هوش مصنوعی: اگر عدالت او برقرار نمی‌بود، خودِ قیامت ناگهان برپا می‌شد.
هوش مصنوعی: اگر به ارزش او پی‌برده بودی، طاق آسمان نیز به خاطر او از جای خود برمی‌خاست.
هوش مصنوعی: اگر کوه، قدرت خشم و قهر خود را نشان دهد، تو نیز همچون آسمان، به خاطر این خشم خم می‌شوی و عقب‌نشینی می‌کنی.
هوش مصنوعی: اگر اسکندر (مقدونی) هنوز زنده بود، تو (ممدوح) برتری و مقام خود را به او نشان می‌دادی و از تخت پادشاهی کیان (پادشاهان ایرانی) برای او فرود می‌آمدی.
هوش مصنوعی: اگر تو همچنان زنده بودی و کمان بهرام (یکی از شخصیت‌های اسطوره‌ای) را به دست می‌گرفتی، تیرهایش از شدت لرزشی که به آنها می‌دادی، انگار از استخوان‌های تو برخاستند.
هوش مصنوعی: وقتی که بر کمان مانند بازوی شاه خم می‌کنی، دو قوس (قاب قوسین) از دو طرف آن نمایان می‌شود.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که فرزند (خلف) باعث شادی روح پدرش است و آرزوی شاعر این است که او از خواب سنگین بیدار شود و به زندگی بازگردد.
هوش مصنوعی: اگر از خواب ابدی بیدار شوی، آن‌گاه می‌توانی دولت و خوشبختی جاودانی را ببینی.
هوش مصنوعی: شخصی که در این بیت از او صحبت می‌شود، دارای روحی شاداب و خوشحال است چرا که فرزندش نمایانگر عدالت و حاکمیت کشور است.
هوش مصنوعی: حیدر (علی بن ابی‌طالب) با شمشیر آتشینش به میدان جنگ آمد و رستم و آرش (یک قهرمان ایرانی افسانه‌ای که با کمانش مشهور است) نیز برای نبرد حاضر شدند.
هوش مصنوعی: دشمن مانند سگی در پشت زانوها نشسته است، اما او مانند شیری از سیستان به میدان جنگ آمده است.
هوش مصنوعی: ظلمی که مانند بت‌های سومنات (محل عبادت بت‌ها) است، با شدتی مانند محمود (محمود غزنوی) نابود شد و به‌قدری قوی و مؤثر بود که کمک و یاری از آسمان در این جنگ نازل شد.
هوش مصنوعی: تیغ او در جنگ به اندازه‌ای توانمند است که همچون وحی‌ای از آسمان، نصرت و یاری برای شاه جلال‌الدین را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: تیغ او مانند رنگ جبرئیل (فرشته‌ای که وحی را منتقل می‌کند) است و بله، وحی که از آسمان نازل می‌شود بر زبان او درباره جنگ آمده است.
هوش مصنوعی: تیغی که در دست شاه است، به رنگ یمانی (از یمن) است و از آسمان مکه، وحی و فسانه‌ای (داستان و روایتی) به میدان نبرد آمده است.
هوش مصنوعی: شاه مانند خورشید درخشان است و در دستش جوزهر (نوعی نیزه یا تیر) دارد، که با کمند خیزران (طناب یا زنجیر از جنس بامبو) به میدان جنگ آمده است.
هوش مصنوعی: دشمن به شدت شکست خورد و مانند چیزی شد که در دام و کمند گرفتار شده باشد، که آن کمند در میانهٔ میدان جنگ به کار گرفته شد.
هوش مصنوعی: وقتی دشمن در کمند او گرفتار شده و به شدت تحت فشار است، به حالت خفگی می‌افتد، چون زمان جنگ به او نزدیک شده است.
هوش مصنوعی: دشمن در حال جان دادن است مانند چراغی که در آخرین لحظات خود به نور افشانی ادامه می‌دهد، او نیز در حال نبرد است و به مبارزه ادامه می‌دهد.
هوش مصنوعی: شاه را همچون کعبه‌ای می‌دانند که بر بلندی ایستاده است، و چون کمیت (شجاعت و دلاوری) او همچون سوارکاری زیر زینش قرار گرفته، در میدان جنگ آماده نبرد است.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس مانند سلیمان را ندیده است که در میدان جنگ، دیوانگی را بیندازد زیر پایش و با آن مرکب به سوی نبرد برود.
هوش مصنوعی: دشمن او خیلی دور مانده است و از سلطنت و قدرت خبری نیست، مانند مگس خرمگس که از سفره مملکت ناپدید شده است.
هوش مصنوعی: لشکر او با اراده‌اش جهان را فتح خواهد کرد، زیرا از کمین به سوی فتح حرکت خواهد کرد.
هوش مصنوعی: اراده و عزم او مانند مهره‌ای در میان شش در آسمان قرار خواهد گرفت و به یاری او، هفت آسمان گشوده خواهد شد.
هوش مصنوعی: عدل او مانند چشمه‌ای خواهد بود که بر تشنگان گشایش و امان می‌آورد و ظلم را از زندگی آنان دور می‌کند.
هوش مصنوعی: از شدت آرزوی باران و رحمت او، مانند صدف که دهانش را برای دریافت آب دریا باز می‌کند، زمین نیز آماده خواهد شد تا از برکت او طلبی کند.
هوش مصنوعی: پرّ کرکس (پر خالی و تیرهٔ کرکس) را به رنگ خرمگس (رنگی شاد و زنده) ببین، که یغلغی (تیر عذابی) را که از کمان (مقتضی مرگ) خارج خواهد شد، نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: مرگ همچون پیکانی است که به دست تقدیر فرستاده شده و همه رگ‌های حیات انسان را قطع کرده و او را به کام خود می‌کشاند.
هوش مصنوعی: وقتی منوچهر از دنیا رفت، تعجب‌آور است که از جهان، شاهی دیگر مثل او پیدا نخواهد شد.
هوش مصنوعی: خورشید هنگامی شمشیرش را بلند خواهد کرد که چرخ زمان، خنجر سپیده‌دم را از میان بگشاید.
هوش مصنوعی: من دوباره گفتم که به دنبال صدای پادشاه، دژ دربند را با تیر خواهد گشود.
هوش مصنوعی: فال این شاعر درست از آب درآمده و اکنون می‌گوید که روس‌ها (مردم روسیه) به زودی از قید و بند رهایی خواهند یافت.
هوش مصنوعی: خیال من در کنار این شمع، مشکلات شنیدار زمانهٔ کیان (شاهان) را برطرف خواهد کرد.
هوش مصنوعی: هرکسی که بخواهد به رازها و سخن‌های پنهان در این درها دست یابد و آنها را بیان کند، در واقع دزدی از آن رازها کرده است.
هوش مصنوعی: من درب دریای زمان را همچون نوک تیز شمشیری برای او (شاه) می‌دانم که زبان یا سخن مملکت است.
هوش مصنوعی: شاه اسکندر، که نماد پیروزی و قدرت است، در هر کجا که باشد، پیروزی او برقرار است و دست خضر، نماد حکمت و برکت، به او در راه پیروزی کمک می‌کند.
هوش مصنوعی: اگر دشمن به سرزمین افراسیاب، که یکی از دشمنان کیخسرو است، بیاید، با پیروزی و موفقیت به سمت او می‌شود.
هوش مصنوعی: اگر دشمن بیژن به سر زمین او حمله کند، رستم که قهرمان ایرانی است، باید در برابر او از پیروزی دفاع کند.
هوش مصنوعی: میر بابک، که در سایهٔ قدرت اردشیر بابکان (از پادشاهان ساسانی) است، باید پیروز باشد.
هوش مصنوعی: مهر تیغ تازیانه‌ی او، که به معنی دلربایی و زیبایی است، مانند دو قطب میخ نعل اسب تازیان، نشانه‌ی پیروزی و موفقیت اوست.
هوش مصنوعی: نیزه‌ای که در دست اوست، مانند رنگ سیاه شب است و مانند رنگ سرخ صبح، نشانه‌ای از پیروزی و موفقیت دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در سرایش مهارت دارد و در هنر شاعری تواناست، باید به مانند عراقی‌ها به قدرت و شجاعت خود ببالد و به پیروزی‌هایش افتخار کند.
هوش مصنوعی: سواران دلیر سپاه جلال‌الدین، هر کدامشان مانند الب ارسلان، اسطوره‌ای در دلاوری و پیروزی هستند.
هوش مصنوعی: چرخ (آسمان یا سرنوشت) وقتی به رنگ سبز درآمد که نور روز، درخشش و خوشبختی او را زیر پایش بگذارد و در این روز، موفقیت و پیروزی بر او سایه افکنده باشد.
هوش مصنوعی: تیغ شاه که به رنگ حصرم (رنگی مایل به زرد و گندمی) است، در میدان جنگ با خون دشمن آغشته می‌شود و بادی که از پیروزی برمی‌خیزد، این تیغ را می‌افشاند.
هوش مصنوعی: بر روی نگین انگشتر او تا ابد نام "شاه اخستان" باشد و این نشانهٔ پیروزی و موفقیت او باشد.
هوش مصنوعی: در روز پیروزی، پرچم او بر روی پارچه نرم و زیبا در حال اهتزاز است و نشانه‌ای از یاری خداوند و موفقیت به شمار می‌آید.
هوش مصنوعی: آسمان در حمایت و حفاظت از دولت اوست و سلطنتش نیز در امنیت و پایداری است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.