جامی
»
هفت اورنگ
»
سلسلةالذهب
»
دفتر سوم
»
بخش ۳۶ - در بیان آنکه همچنان که پادشاهان را از دانشمندان خوب گفتار نیک کردار ناچار است از وزیر مشیر به رعایت رعایا و عنایت به کافه برایا ناگزیر است
شاه را آنچنان که نیست گزیر
از فقیهی به راه شرع مشیر
از وزیر آنچنان گزیرش نیست
هر کسی لیک دلپذیرش نیست
به وزیری کسی بود در خور
کز همه بعد شه بود برتر
مقبلی مشفقی نکوکاری
نیک کردار و راست گفتاری
دلش از حال دیو و دد آگاه
دستش از مال نیک و بد کوتاه
با صغیران خورد غم پدری
با کبیران زند دم پسری
همه را خویش خویش پندارد
خویش را سینه ریش نگذارد
باشد از وزر اشتقاق وزیر
سر این اشتقاق سهل مگیر
وزر بار وزیر بارکش است
خاطر او به زیر بار خوش است
می کشد بار خلق بر در شاه
می شودشان ز ظلم شاه پناه
می کشد بار شه به ضبط امور
تا نیفتد ز خلق بر شه زور
نکند تیره عالم از توره
نفکند تخم سعی در شوره
از کفایتگری نپیچد سر
بر کفایتگران نبندد در
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف ویژگیهای ideal minister (وزیر ایدهآل) میپردازد. شاه از فقیه و راهنمای شرعی فاصله میگیرد، اما از وزیر نمیتواند دور شود. وزیر باید شخصی مهربان، نیکوکار و راستگو باشد که نسبت به حال مردم آگاه است و خودش به هیچگونه مال و منالی وابسته نیست. او همانند پدری برای کوچکترها و پسری برای بزرگترها رفتار میکند و همه را به عنوان خویش میپندارد. مسئولیت وزیر سنگین است و باید بار مردم را بر دوش کشیده و از ظلم شاه محافظت کند. در نهایت، شاعر بر اهمیت کفایت و تدبیر در کار وزیر تاکید دارد.
هوش مصنوعی: شاه نمیتواند از فقیه و عالم دینی که به اصول و قوانین شرعی پایبند است، فرار کند و نمیتواند خود را از زیر بار مسئولیتهای اخلاقی و دینی خلاصی بخشد.
هوش مصنوعی: هر کسی نمیتواند از وزیر فرار کند، اما همه نمیتوانند او را دوست داشته باشند.
هوش مصنوعی: وزیری بود که از همه افراد پس از پادشاه، مقام و جایگاه بیشتری داشت.
هوش مصنوعی: کسی که به خوبی و با مهربانی رفتار میکند، نیکوکار و راستگوست.
هوش مصنوعی: دل او از حالتهای خوب و بد آگاه است، اما دستش از مال و داراییهای خوب و بد تهی است.
هوش مصنوعی: با افراد کوچک، غم و اندوه پدری را تقسیم کن و با افراد بزرگ، از مقام و شرف پسری خود صحبت کن.
هوش مصنوعی: هر کسی در نظر خود، بستگان و نزدیکانش را دوست دارد و برای حفظ آنها اهمیت قائل میشود و به خودش اجازه نمیدهد که احساسات و رنجهای درونیاش را نشان دهد.
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است در ظاهر به نظر بیاید که گرفتن مشاوره یا نظارت به آسانی انجام میشود، اما در واقع این کار نیاز به دقت و توجه زیادی دارد و نباید آن را ساده انگاشت.
هوش مصنوعی: وزیر برای تحمل بار مسئولیت خود تلاش میکند و روحیهاش در زیر این بار، راضی و خوشحال است.
هوش مصنوعی: مردم به خاطر ظلم و ستم شاه به درگاه او میآیند و از فشار و مشکلاتی که دارند، شکایت میکنند.
هوش مصنوعی: سلطان به دلیل مسئولیتهایش، تلاش میکند که کارها را زیر نظر داشته و به خوبی مدیریت کند تا از نظر مردم دچار مشکل نشود و قدرتش را از دست ندهد.
هوش مصنوعی: شاید نور امید در دل تاریکی گم شود و تلاشهای ما در مکانهای ناامید و بیثمر به ثمر نرسد.
هوش مصنوعی: از آنجا که کسانی که دارای توانایی و کفایت هستند، هیچگاه در برابر چالشها و مشکلات سر تسلیم فرود نمیآورند، درهای موفقیت به روی آنها همیشه باز است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.