گنجور

حاشیه‌ها

یزدانپناه عسکری در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۳:۳۳ دربارهٔ اقبال لاهوری » اسرار خودی » بخش ۱۲ - در شرح اسرار اسمای علی مرتضی:

19- از خود آگاهی یداللهی کند - از یداللهی شهنشاهی کند

***

[خودآگاهی، تذکر و متخلّق به اخلاق الهی شدن است. وَ ما کانَ رَبُّکَ نَسِیًّا – مریم 64]

یزدانپناه عسکری در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۳:۲۰ دربارهٔ ملا احمد نراقی » مثنوی طاقدیس » بخش ۵۸ - در بیان اشاره به حدیث نیة المؤمن خیر من عمله:

18- گه فرستد نامه ات گاهی پیام - گه به بیداریت خواند گه منام

***

[شمس‌الدین محمد بن علیّ بن ملک‏ داد تبریزی . Šams-e Tabrīzī]

منامِ بندگان خدا خواب نباشد ، بلکه عین واقعۀ بیداری باشد.

زیرا چیزها باشد که در بیداری برو عرضه نکنند، از نازکی و ضعف او

در خواب ببیند تا طاقت دارد.

[یزدانپناه عسکری Yazdanpanah Askari]

رؤیا دیدن و تاب آوری اثیری.

______________

مقالات شمس تبریزی ، شمس‌الدین محمد تبریزی ، تصحیح و تعلیق محمدعلی موحد- خوارزمی 1369- صفحه 175

4.3.1/120.1

یزدانپناه عسکری در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۳:۱۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۹۳:

نیک بدست آنک او شد تلف نیک و بد - دل سبد آمد مکن هر سقطی در سبد

[چون ازنظر خود، یک‌چیز را « شر» می‌دانیم؛ آن را نفی می‌کنیم و بالعکس. شعر در نحو کلام تناقض دارد نه در عمل]

2.2/99.37

یزدانپناه عسکری در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۳:۰۴ دربارهٔ رضاقلی خان هدایت » تذکرهٔ ریاض العارفین » فردوس در شرح احوال متأخرین و معاصرین » بخش ۵۰ - مظفر کرمانی قُدِّسَ سِرُّه:

5-  اسم اللّه جامع اسماء بود - لطف و قهر او درو پیدا بود

[محیی الدین بن عربی]

فص 9 حکمة نوریة فی کلمة یوسفیة

لأنَّ أسماءَهُ لَها مدلُولانِ: الْمَدلُولُ الواحدُ عینُهُ و هُوَ عَینُ المسمّی

و المدلولُ الآخَرُ ما یَدُلُّ علیهِ مِمّا یَنْفَصِلُ الاسمُ بهِ مِنْ هذا الاسمِ الآخَرِ و یَتَمَیَّزُ

فص21 حکمة مالکیة فی کلمة زکریاویة

فَیَدْعُو بِها فِی الرَّحْمَةِ مِنْ حَیْثُ دَلالَتِها عَلَی الذّاتِ الْمُسَمّاةِ بِذلِکَ الاسْمِ لا غَیْرُ،

لا بِما یُعْطِیهِ مَدْلُولُ ذلِکَ الاسْمِ الَّذی یَنْفَصِلُ بِهِ عَنْ غَیْرِهِ و یَتَمَیَّزُ

[یزدانپناه عسکری*]

جامع جمیع اسماء از جهت ذات، منفصل و متمیّز و دسته کننده اسماء.

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۳:۰۳ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۳۹:

زیبا بود

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۵۹ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۱۰:

سس ماست 

یزدانپناه عسکری در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۵۷ دربارهٔ شیخ محمود شبستری » گلشن راز » بخش ۲۸ - تمثیل در بیان نسبت عقل با شهود:

5  ورای عقل، طوری دارد انسان    که بشناسد بدان اسرار پنهان

***

ابن عربی، طور ورای طور را قلب می‌داند

[یزدانپناه عسکری*]

اصالت با نیروی وادار کننده مشاهده و ادراک است

فتوحات جلد 1 ص 347

 

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۵۰ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۹:

احسنت👏

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۴۹ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۸:

پروردگارا مرا چشم به هم زدنی به خود وا مگذار

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۴۷ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۱۰:

 رضای خدا در رضای پدر و مادر است

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۴۵ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۱:

احسنت

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۴۴ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۶:

قابل تأمل 

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۳۷ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۲۳:

ذکر علی شفاعت

ذکر علی عبادت

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۳۶ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۱۴:

قابل تأمل

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۳۲ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۱۵:

احسنت

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۳۰ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۱۶:

درود بر این شاعر که این چنین شعر های زیبایی را در باب پیامبر و اما علی (ع) سروده است

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۲۷ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۲۴:

اللهم صل علی محمد و آل محمد 

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۲۴ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۴:

در چهره ندارم ز مسلمانی رنگ

بر من دارد شرف سگ اهل فرنگ

زان رو سیهم که باشد از بودن من

دوزخ را ننگ و اهل دوزخ را ننگ

MOSTAFA Nikroozi در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۱۶ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۴۷:

به به

علی کشازرع در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲، ساعت ۰۱:۴۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰:

حافظ بیت زیر رو به نحوی سروده که هر دو معنی ازش برداشت بشه. با دو خوانش متفاوت دو معنی کاملا متضاد به دست میاد:

خم ها همه در جوش خروشند ز مستی 

وان مِی که در آنجاست حقیقت، نه مجاز است

اگر بعد از حقیقت درنگ کنیم حافظ از مِی عرفانی سخن گفته است.

اما اگر بیت را به صورت زیر یعنی با درنگ پس از نه، بخوانیم معنی به دست آمده کاملا برمی‌گردد:

خم ها همه در جوش و خروشند ز مستی 

وان می که در آنجاست حقیقت نه، مجاز است 

 

 این سِحر کلام حافظ است. ابیات بسیاری در دیوان حافظ نحوی این چنین دارند. 

همان گونه که خواجه در باب ظرفیت تأویل پذیری شعر خود میفرماید: 

من این حروف نوشتم چنان که غیر ندانست

تو هم ز روی کرامت چنان بخوان که تو دانی 

آنچه مسلم است توجه حافظ به عنوان یک هنرمند همواره معطوف به خلق زیبایی بوده و استفاده ی حافظ از اصطلاحات عرفان و تصوف(که میراث ادبی شاعران قبل از حافظ بوده) به دلیل داشتن قابلیت بالای خلق مفاهیم و مضامین و نیز داشتن تناقضات هنری بسیار در ذات خود نه برای تولید محتوا بلکه برای هنر آفرینی بوده. چرا که تقریبا تمام مضامین و مفاهیمی که حافظ به کار برده قبلا توسط شعرای سلف استفاده شده است. 

در جای دیگر در باب عدم قطعیت و نسبی گرایی شعر خود میفرماید:

حافظم در مجلسی دُردی‌کِشم در محفلی 

بنگر این شوخی که چون با خَلق، صنعت میکنم 

اگر ساقی حافظ باشد، به جام مستوران مِی حقیقت می‌ریزد و به کام مستان مِی مجاز.

 

۱
۱۲۰۵
۱۲۰۶
۱۲۰۷
۱۲۰۸
۱۲۰۹
۵۸۰۳