به راه اندر آگاهی آمد به شاه
که گشت از بلوچی جهانی سیاه
ز بس کشتن و غارت و تاختن
زمین را به آب اندر انداختن
ز گیلان تباهی فزونست ازین
ز نفرین پراگنده شد آفرین
دل شاه نوشین روان شد غمی
برآمیخت اندوه با خرمی
به ایرانیان گفت الانان و هند
شد از بیم شمشیر ما چون پرند
بسنده نباشیم با شهر خویش
همی شیر جوییم پیچان ز میش
بدو گفت گوینده کای شهریار
به پالیز گل نیست بیزخم خار
همان مرز تا بود با رنج بود
ز بهر پراگندن گنج بود
ز کار بلوچ ارجمند اردشیر
بکوشید با کاردانان پیر
نبد سودمندی به افسون و رنگ
نه از بند وز رنج و پیکار و جنگ
اگرچند بد این سخن ناگزیر
بپوشید بر خویشتن اردشیر
ز گفتار دهقان برآشفت شاه
به سوی بلوچ اندر آمد ز راه
چو آمد به نزدیک آن مرز و کوه
بگردید گرد اندرش با گروه
برآنگونه گرد اندر آمد سپاه
که بستند ز انبوه بر باد راه
همه دامن کوه تا روی شخ
سپه بود برسان مور و ملخ
منادیگری گرد لشکر بگشت
خروش آمد از غار وز کوه و دشت
که از کوچگه هرک یابید خرد
وگر تیغ دارند مردان گرد
وگر انجمن باشد از اندکی
نباید که یابد رهایی یکی
چو آگاه شد لشکر از خشم شاه
سوار و پیاده ببستند راه
از ایشان فراوان و اندک نماند
زن و مرد جنگی و کودک نماند
سراسر به شمشیر بگذاشتند
ستم کردن و رنج برداشتند
ببود ایمن از رنج شاه جهان
بلوچی نماند آشکار و نهان
چنان بد که بر کوه ایشان گله
بدی بینگهبان و کرده یله
شبان هم نبودی پس گوسفند
به هامون و بر تیغ کوه بلند
همه رختها خوار بگذاشتند
در و کوه را خانه پنداشتند
وزان جایگه سوی گیلان کشید
چو رنج آمد از گیل و دیلم پدید
ز دریا سپه بود تا تیغ کوه
هوا پر درفش و زمین پر گروه
پراگنده بر گرد گیلان سپاه
بشد روشنایی ز خورشید و ماه
چنین گفت کایدر ز خرد و بزرگ
نیاید که ماند یکی میش و گرگ
چنان شد ز کشته همه کوه و دشت
که خون در همه روی کشور بگشت
ز بس کشتن و غارت و سوختن
خروش آمد و نالهٔ مرد و زن
ز کشته به هر سو یکی توده بود
گیاها به مغز سر آلوده بود
ز گیلان هر آنکس که جنگی بدند
هشیوار و بارای و سنگی بدند
ببستند یک سر همه دست خویش
زنان از پس و کودک خرد پیش
خروشان بر شهریار آمدند
دریدهبر و خاکسار آمدند
شدند اندران بارگاه انجمن
همه دستها بسته و خسته تن
که ما بازگشتیم زین بدکنش
مگر شاه گردد ز ما خوش منش
اگر شاه را دل ز گیلان بخست
ببریم سرها ز تنها بدست
دل شاه خشنود گردد مگر
چو بیند بریده یکی توده سر
چو چندان خروش آمد از بارگاه
وزان گونه آواز بشنید شاه
برایشان ببخشود شاه جهان
گذشته شد اندر دل او نهان
نوا خواست از گیل و دیلم دوصد
کزان پس نگیرد یکی راه بد
یکی پهلوان نزد ایشان بماند
چو بایسته شد کار لشکر براند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
انوشیروان اردشیر شهریار اردشیر
هوش مصنوعی: شاه کسری نوشین روان از اوضاع نابسامان بلوچستان و غارتگریهای آنان آگاه میشود و دلش از این وضعیت غمگین میشود. او تصمیم میگیرد که با سپاهی بزرگ به مقابله با بلوچها برود و از آنها انتقام بگیرد. بر سپاهش میافزاید و در اندک زمانی نیروهایش را به کمک صدای منادی گرد هم میآورد. نبردی سخت در میگیرد که در آن جنگجویان بلوچ شکست میخورند و سرزمینشان به ویرانی کشیده میشود. پس از پیروزی، سربازان از جنگ خسته و آسیبدیده به نزد شاه میآیند و او از آنها میخواهد که سر را برای او بیاورند تا دلش شاد شود. در نهایت، شاه از گیلان و دیلم خوشنود میشود و تصمیم میگیرد که دیگر خطری از جانب بلوچها وجود نخواهد داشت.
در میان راه به شاه آگاهی رسید که از بلوچی جهانی تباه شده است .
هوش مصنوعی: به خاطر کشتن و غارت و حمله، زمین به حالت ناپایدار و غرق در آب درآمده است.
هوش مصنوعی: از گیلان ویرانی و فساد بیشتر از این است، زیرا که نفرین و بدعتها در آنجا پراکنده شده و عواقب آن برای آنان را به وجود آورده است.
هوش مصنوعی: دل شاه نوشین روان پر از غم شد و این غم به همراه خوشحالی او ترکیب شد.
هوش مصنوعی: شاه نوشین روان به ایرانیان گفت که ترس از شمشیر ما، سرزمینهای الانان و هند را به احتمال تبدیل به سرزمین ایرانیان کرده است، همچون پرندگان که به خاطر ترس از شکار، به پرواز در میآیند.
هوش مصنوعی: ما نباید به داشتن یک شهر خود قانع باشیم و باید مانند شیرها (شیر، نماد قدرت و شجاعت) جستجوی بیشتری برای سرزمینهای جدید و فتح آنها داشته باشیم.
هوش مصنوعی: گوینده به شهریار (کسری) میگوید که در باغ گل، زخمی از خار وجود ندارد، یعنی در دنیای زیبا و خوشایند بدون درد و مشکل نمیتوان زندگی کرد.
هوش مصنوعی: این سرزمین همیشه با زحمت محافظت میشد تا اینکه گنجها و ثروتها به دست بیاید.
هوش مصنوعی: اردشیر برای سرکوب بلوچها، با مشاوران و کاردانان با تجربه تلاش کرد.
هوش مصنوعی: در افسون و فریب و ظاهرسازی هیچ فایدهای نیست و بهرهای نمیتوان برد؛ مردم باید از کار و تلاش واقعی و راحتی دوری کنند و در مبارزه و درگیری قرار بگیرند.
هوش مصنوعی: هرچند این سخن ناگزیر و غیرقابل اجتناب است، اما اردشیر آن را از خود پنهان میکند.
هوش مصنوعی: شاه از صحبت دهقان (کشاورز) ناراحت و خشمگین شد و به سمت بلوچها حرکت کرد.
هوش مصنوعی: وقتی شاه به نزدیکی مرز و کوه رسید، گردان سپاه در اطراف او جمع شدند.
هوش مصنوعی: سپه (نیروهای نظامی) به قدری زیاد و فشرده به دور آن مکان جمع شدند که راههایی را که به باد میرفت، مسدود کردند.
هوش مصنوعی: سراسر دامن کوه تا بالای کوه پر از سرباز و جمعیت بود، بهگونهای که مانند مور و ملخ انبوهی از آنان دیده میشد.
هوش مصنوعی: منادی (آوازدهنده) گرد لشکر، با صدای بلندی از غار و کوه و دشت به گوش رسید.
هوش مصنوعی: هر کسی که از مکانی کوچ کرد و در جستجوی خرد و دانش باشد، حتی اگر مردان مسلح و جنگجو در اطرافش باشند، به موفقیت و آرزوهای خود دست خواهد یافت.
هوش مصنوعی: اگر انجمن و جمعیتی از افراد وجود داشته باشد، فردی از میان آنها نمیتواند به راحتی به آزادی و رهایی دست یابد، حتی اگر تعداد آنها کم باشد.
هوش مصنوعی: وقتی لشکریان از خشم شاه باخبر شدند، سوارهها و پیادهها مسیرها را بستند.
هوش مصنوعی: در این بیت بیان میشود که همه افراد، از زن و مرد گرفته تا کودک، در این جنگ حضور داشتند و هیچکس از میان آنان نماند.
هوش مصنوعی: آنها (سربازان و جنگجویان) به طور کامل با شمشیر به کشتار پرداختند و در این طریق ستم کردند و رنج و سختی را تحمل کردند.
هوش مصنوعی: در زمان پادشاهی شاه جهان، هیچ بلوچی، چه به صورت آشکار و چه به صورت پنهان، از رنج و مصیبت در امان نماند.
هوش مصنوعی: چنان ناامنی و بیخیالی در میان آن قوم (بلوش) حاکم بود که بر کوههایشان گلهای را بدون نگهبان رها کرده و به حال خود گذاشته بودند.
هوش مصنوعی: در نبود شبان، گوسفندها در سرزمین هامون و در مناطق کوهستانی به حال خود رها شده و بیپناه هستند.
هوش مصنوعی: همه وسایل و لوازم خود را رها کردند و در دل کوه، آن را به منزلی تشبیه کردند و به آنجا پناه بردند.
هوش مصنوعی: از آن مکان به سمت گیلان حرکت کردند، چون زحمت و مشکل از ناحیه گیل و دیلم برایشان ایجاد شده بود.
هوش مصنوعی: سپاهی از دریا تا کوهها گرد آمده بودند، و در آسمان پرچمها در اهتزاز و در زمین گروهی از جنگجویان قرار داشتند.
هوش مصنوعی: سپاه در اطراف گیلان پراکنده شد و نور خورشید و ماه بر آنها تابید.
هوش مصنوعی: او اینگونه گفت که هیچگاه نمیشود که یک میش و یک گرگ با هم بمانند؛ یعنی بین خردمندان و بزرگمنشان و افرادی که به دوراندیشی شناخته میشوند، نمیتوان همزیستی یا توافقی با افراد نادان یا بیرحم داشت.
هوش مصنوعی: بهقدری در این جنگ و کشتار افراد زیادی کشته شدند که خون در سرتاسر کشور پخش شد و به تمام کوهها و دشتها رسید.
هوش مصنوعی: به خاطر کشتنها، غارتها و آتشسوزیها، صدای فریاد و نالهٔ مردان و زنان بلند شد.
هوش مصنوعی: از کشتگان در هر سو گروهی بود که زمین و گیاهان، با خون آنها آغشته و آلوده شده بود.
هوش مصنوعی: از گیلان، هر کسی که در جنگ شرکت کرده بود، دلاور و باهوش و مسلح بود.
هوش مصنوعی: همه افراد به هم پیوسته و با همکاری دستهای خود را بستند و زنان از پشت سر و کودکان کوچک در جلو قرار گرفتند.
هوش مصنوعی: جمعیتی خشمگین و ناتوان به سوی پادشاه آمدند، آنها با صورتهایی نداشته و خسته به زمین افتاده بودند.
هوش مصنوعی: در آن زمان که دربار جمع شده بود، همه افراد با دستهای بسته و بدنی خسته و تحلیلرفته حاضر شدند.
هوش مصنوعی: ما از این کار بد برگشتیم، امیدواریم که شاه از ما خوشرفتار شود.
هوش مصنوعی: اگر قلب شاه از دست ما راضی شود، در آن صورت میتوانیم سرها را بهراحتی از تن جدا کنیم.
هوش مصنوعی: دل شاه راضی میشود اگر ببیند که یک گروه از سرها بریده شده است.
هوش مصنوعی: وقتی که صدای بلندی از بارگاه به گوش رسید و همچنین صدای مختلفی را شنید، شاه متوجه شد.
هوش مصنوعی: شاه جهان، یعنی کسری نوشین روان، برای آنها بخشش کرد و این تصمیم در دلش مخفی ماند.
هوش مصنوعی: نوا از طرف گیل و دیلم خواسته شد، اما جز دوصد نفر از آنها کسی پیروی نکرد و به راه نادرست نرفتند.
هوش مصنوعی: یک پهلوان نزد آنها (لشکر) باقی ماند تا زمانی که کار لشکر به خوبی پیش رفت و آماده نبرد شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.